Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα

Το άλμα του δολαρίου βάζει φρένο στην πτώση του πληθωρισμού και επιδρά
αρνητικά στις διαπραγματεύσεις για τους μισθούς και στις αποφάσεις των
επιχειρήσεων για τις αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων. Επιπτώσεις προκαλεί
και στο δημόσιο χρέος, τις οποίες προσπαθεί να αντισταθμίσει η κυβέρνηση
αναθεωρώντας προς το αυστηρότερο τον στόχο για το έλλειμμα του προϋπολογισμού.

Γ. Παπαντωνίου. Το ύψος του «λογαριασμού» από την ξέφρενη πορεία του δολαρίου τρόμαξε τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Τέλος στα «ευχάριστα νέα» για τον πληθωρισμό. Από εδώ και πέρα αρχίζουν τα
«δύσκολα», αφού σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις ο πληθωρισμός, μετά τη θεαματική
του πτώση στο 2,6% από 3,1% τον Μάρτιο, έπιασε «πάτο» για το 2000. Αυτό
εκτιμούν τώρα στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και στην Εθνική Στατιστική
Υπηρεσία της Ελλάδος, που είναι πλέον πολύ επιφυλακτικοί για την πορεία του
κατά τη διάρκεια των επόμενων μηνών. Δεν αποκλείουν μάλιστα το ενδεχόμενο
περαιτέρω αύξησής του, η οποία μπορεί να μη δημιουργεί πρόβλημα στην ένταξη
της χώρας στην ΟΝΕ, σε κάθε περίπτωση όμως προκαλεί μία σειρά από παρενέργειες
σε κρίσιμες πλευρές της οικονομικής ζωής. Και αυτό γιατί η άνοδος του
πληθωρισμού αναμένεται να επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των κοινωνικών
εταίρων (ΓΣΕΕ και ΣΕΒ) για τον καθορισμό τους ύψους των ετήσιων μισθολογικών
αυξήσεων του 2001, τις αποφάσεις για τις αυξήσεις στα ενοίκια καθώς και τις
αποφάσεις των επιχειρηματιών για τις αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων τους,
οι οποίες με τη σειρά τους θα καθορίσουν πάλι την πορεία του πληθωρισμού
μεσοπρόθεσμα.

Το δολάριο

Αυτές είναι μερικές από τις επιπτώσεις που προκαλεί στην οικονομία η ξέφρενη
κούρσα ανόδου του δολαρίου, η οποία αποτελεί την κύρια αιτία για την ανακοπή
της πτωτικής πορείας του πληθωρισμού κατά τους επόμενους μήνες. Η ανατίμηση
του δολαρίου, η οποία κατά την περασμένη εβδομάδα έφθασε το 16% σε σχέση με
την αρχή του έτους, αντισταθμίζει και υπερκαλύπτει πλέον τα όποια θετικά οφέλη
θα υπήρχαν στις εγχώριες λιανικές τιμές των καυσίμων και έτσι και στον
πληθωρισμό από τη σταδιακή πτώση που σημειώνουν οι τιμές τους στις διεθνείς
αγορές. Ενδεικτική είναι η πρωτοφανής στα τελευταία χρόνια αύξηση που
σημειώθηκε στις εγχώριες λιανικές τιμές των υγρών καυσίμων την περασμένη
Τετάρτη, η οποία έφθασε μέχρι και τις 7 δραχμές το λίτρο, την ώρα που στη
διεθνή αγορά οι τιμές των καυσίμων παρουσιάζουν σημάδια σταθερής
αποκλιμάκωσης.

Το «καπέλο»

Για μία ακόμη φορά λοιπόν, το αμερικανικό νόμισμα, στο οποίο αποτιμάται η
κύρια πηγή ενέργειας που εισάγει η χώρα, μετατρέπεται σε έναν πραγματικό
εφιάλτη για την ελληνική οικονομία και για τους αρμόδιους στο οικονομικό
επιτελείο. Οι τελευταίοι έχουν δίκιο όταν διαβεβαιώνουν ότι ανάλογες
επιπτώσεις δημιουργεί το δολάριο και στις άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, οπότε
δεν τίθεται θέμα σχετικά με την ένταξη και την παραμονή της χώρας στην ΟΝΕ.
Από την άλλη πλευρά όμως, είναι γεγονός ότι δεν νιώθουν και τόσο «βολικά» με
το καπέλο των 400 και πλέον δισεκατομμυρίων δραχμών, το οποίο ήδη έχει βάλει
στο δημόσιο χρέος της χώρας η ξέφρενη κούρσα ανόδου του πράσινου νομίσματος.
Πράγματι, το εξωτερικό χρέος της χώρας που αποτιμάται σε δολάρια ανέρχεται
σήμερα σε περίπου 2,5 τρισ. δρχ. Αυτό σημαίνει ότι η ανατίμηση του δολαρίου
κατά 16% ­ ποσοστό το οποίο είχε πιάσει στη διάρκεια της εβδομάδος ­
δημιουργεί αυτόματα συναλλαγματικές διαφορές ή αλλιώς επιπλέον αύξηση αυτού
του κομματιού χρέους κατά 400 δισεκατομμύρια δραχμές.

Η σύσκεψη

Με την πραγματικότητα αυτή ήρθε αντιμέτωπος ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και
Οικονομικών κ. Γιάννος Παπαντωνίου την Τετάρτη, σε σύσκεψη που είχε στο Γενικό
Λογιστήριο του Κράτους με τον υφυπουργό Οικονομικών κ. Γιώργο Δρυ και τον
πρόεδρο του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων κ. Γιάννη Στουρνάρα, στην
οποία εξέτασαν την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού και τις επιπτώσεις που
έχει προκαλέσει μέχρι τώρα η άνοδος του δολαρίου. Το ύψος του «λογαριασμού»
του δολαρίου τρόμαξε τον υπουργό και τους συνεργάτες του. Γι’ αυτό και
αποφασίσθηκε να γίνουν άμεσα όλες οι κινήσεις προκειμένου να απορροφηθούν οι
επιπτώσεις και να μην υπάρξει αύξηση του δημόσιου χρέους της χώρας στο τέλος
του έτους, η οποία θα έβαζε σε νέεες περιπέτειες τη χώρα στις σχέσεις της με
τους Ευρωπαίους εταίρους μας. Σημειωτέον ότι στο υψηλό δημόσιο χρέος της χώρας
(104,4% του ΑΕΠ το 1999) εστιάζεται η κριτική που ασκείται στην ελληνική
οικονομία στις δύο εκθέσεις αξιολόγησης της υποψηφιότητας της χώρας για την
ένταξή της στην ΟΝΕ ­ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα. Κριτική η οποία στάθηκε η αφορμή για τις επιθέσεις που δέχθηκε η
Ελλάδα κατά το τελευταίο διάστημα από φραστικές δηλώσεις Ευρωπαίων
αξιωματούχων και οικονομικών αναλυτών, οι οποίοι ούτε λίγο ούτε πολύ θεώρησαν
την ένταξή της στην ΟΝΕ ως την αιτία για την πτώση του ευρώ.

Οι αποφάσεις

Για τον λόγο αυτό, στη σύσκεψη ο κ. Παπαντωνίου ζήτησε από τον κ. Δρυ να
συμπιέσει περαιτέρω τις δαπάνες του φετινού προϋπολογισμού προκειμένου το
έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης για το 2000 να περιορισθεί κάτω από τον στόχο
του προγράμματος σύγκλισης, που είναι 1,2% του ΑΕΠ, και να διαμορφωθεί κοντά
στο 1% και ίσως χαμηλότερα. Επίσης ο υπουργός ζήτησε ο νέος προϋπολογισμός του
2001 να προβλέπει μηδενικό έλλειμμα, έναντι 0,2% που προβλέπεται στο πρόγραμμα
σύγκλισης. Με τον τρόπο αυτό εκτιμάται ότι θα αντισταθμιστούν οι επιπτώσεις
στο δημόσιο χρέος της χώρας από το άλμα του δολαρίου και ότι τελικά δεν θα
υπάρξει απόκλιση από τον στόχο του προγράμματος σύγκλισης, σύμφωνα με τον
οποίο το 2000 το δημόσιο χρέος θα πρέπει να περιορισθεί στο 103,3% του ΑΕΠ και
σε ποσοστό κάτω του 100% το 2001.

Πάντως στο οικονομικό επιτελείο επικρατεί αισιοδοξία, καθώς στην προσπάθεια
για περαιτέρω μείωση του ελλείμματος αναμένεται να συμβάλλουν καθοριστικά δύο
παράγοντες. Ο πρώτος είναι η πορεία των εσόδων, τα οποία εκτιμάται ότι θα
εξακολουθήσουν να αυξάνονται με υψηλούς ρυθμούς τους επόμενους μήνες παρά την
ανακοπή τους τον Απρίλιο. Ο δεύτερος είναι η πορεία των ιδιωτικοποιήσεων, από
τις οποίες η Δημόσια Επιχείρηση Κινητών Αξιών του Δημοσίου αναμένεται να έχει
υψηλά έσοδα τους επόμενους μήνες, τα οποία θα κατευθυνθούν αποκλειστικά για τη
μείωση του δημόσιου χρέους.