Οι «σκόπελοι» της ελληνοτουρκικής προσέγγισης

Μια ημερίδα υψηλών προδιαγραφών με θέμα τον νέο γεωπολιτικό ρόλο της
Ελλάδας διοργάνωσε στην Ουάσιγκτον το Ίδρυμα Κόκκαλη και το Ινστιτούτο Ραντ.
Συμμετείχαν ερευνητές σημαντικών «think tanks», διπλωμάτες και δημοσιογράφοι.
Δύο γνωστοί Τούρκοι δημοσιογράφοι, ο Μεχμέτ Αλί Μπιράντ του τουρκικού CNN και
η Γιασμίν Κονγκάρ της «Μιλιέτ», με τους οποίους μίλησα στο περιθώριο της
ημερίδας, ήταν ιδιαίτερα απαισιόδοξοι για τις προοπτικές της ελληνοτουρκικής
προσέγγισης.

ΟΜπιράντ θεωρεί πως η Άγκυρα δεν είναι διατεθειμένη να κάνει οποιαδήποτε
υποχώρηση στο θέμα της Κύπρου. Αντίθετα, θα μπορούσε να διαπραγματευτεί μια
διευθέτηση στα ελληνοτουρκικά γνωρίζοντας ότι ­ σύμφωνα με την απόφαση του
Ελσίνκι ­ θα πρέπει να υπάρξει κάποιο αποτέλεσμα έως το 2004. Πρώτο θέμα στην
ατζέντα της Άγκυρας είναι ­ λόγω των διεθνών πιέσεων ­ το Κουρδικό, στο οποίο
εντάσσεται και ο Αμπντουλάχ Οτζαλάν. Ο γνωστός Τούρκος δημοσιογράφος πιστεύει
επίσης ότι πρώτη ίσως φορά υπάρχουν δυνάμεις στην κατεχόμενη Κύπρο που
επιθυμούν ­ για οικονομικούς κυρίως λόγους ­ λύση στο Κυπριακό. Δυνάμεις οι
οποίες, όμως, δεν επηρεάζουν ­ προς το παρόν τουλάχιστον ­ τον Ραούφ Ντενκτάς
ή τη στάση της Τουρκίας απέναντι στην Κύπρο.

Η Κονγκάρ, από την άλλη πλευρά, λέει ότι ο μόνος τρόπος για να υπάρξει μια
τουρκική υποχώρηση στο Κυπριακό είναι να σημειωθεί μια μείζονος σημασίας
εξέλιξη προς όφελος της Τουρκίας, όπως είναι η ένταξή της στην Ευρωπαϊκή
Ένωση! Κάτι, ωστόσο, που η τουρκική ελίτ το θεωρεί ανέφικτο, λόγω των
συμφερόντων της Ευρώπης. Η ανταποκρίτρια της «Μιλιέτ» πιστεύει ακόμη πως
μπορεί μετά τους σεισμούς να έχει υπάρξει μια θετική αλλαγή στον τρόπο με τον
οποίο αντιμετωπίζει ο μέσος Τούρκος πολίτης την Ελλάδα και τους Έλληνες, όμως
η τουρκική ελίτ που παίρνει τις αποφάσεις στην Άγκυρα παραμένει στις πάγιες
απόψεις της έναντι της χώρας μας: θεωρεί ότι η Ελλάδα έδωσε το «πράσινο φως»
στο Ελσίνκι όχι γιατί άλλαξε τρόπο σκέπτεσθαι έναντι της Τουρκίας αλλά επειδή
πιεζόταν αφενός για την ΟΝΕ, αφετέρου για την ενταξιακή πορεία της Κύπρου.

Από όσα λένε οι δύο Τούρκοι δημοσιογράφοι, η Άγκυρα δεν επείγεται για
διευθέτηση του Κυπριακού. Η Αθήνα, πολύ σωστά, θέτει ως προϋπόθεση την πρόοδο
στην Κύπρο για να προχωρήσει περαιτέρω η ελληνοτουρκική συνεννόηση. Άρα υπό
αυτές τις συνθήκες σύντομα η προσέγγιση των δύο χωρών κινδυνεύει να… πέσει
στα βράχια.