Μίλησε στη… ζωή ο διπλωμάτης του μοιραίου Φάλκον

ΖΥΡΙΧΗ

Πριν από λίγες μέρες, ένας Έλληνας διπλωμάτης που υπηρετεί στις Βρυξέλλες,
πέρασε το κατώφλι της πανεπιστημιακής κλινικής «Μπάλγκριστ» που βρίσκεται στη
Ζυρίχη. Έστριψε δεξιά προς το Τμήμα Αποκατάστασης Αναπήρων και χτύπησε την
πόρτα ΡΖ 64. Το βλέμμα του κ. Δημήτρη Ράλλη πλανήθηκε αρχικά στο πρόσωπο της
κ. Δήμητρας Παπαδοπούλου και αμέσως μετά στο κρεβάτι που ξεκουραζόταν ένας από
τους καλύτερους φίλους του. Ο κ. Γρηγόρης Παπαδόπουλος.

Άφησε μια σακουλίτσα με κόκκινα αυγά στο τραπέζι και πήγε προς το μέρος του.
«Άντε ρε φίλε! Σήκω πάνω. Τι κάθεσαι εδώ; Σήκω να φύγουμε να πάμε βόλτα στις
Βρυξέλλες!». Ο κ. Παπαδόπουλος, ύστερα από παρά πολύ καιρό, έδειξε να αφήνει
κατά μέρος τις σκέψεις του.

Αναπάντεχα

Έχοντας συναίσθηση ότι δεν μπορεί ακόμα να σταθεί μόνος στα πόδια του, η
αντίδρασή του ήταν κάπως βίαιη στα λεγόμενα του φίλου του. Όσο και αναπάντεχη.
Άνοιξε σιγά σιγά τα χείλη και του είπε με δύναμη: «Άι στο διάολο!».

Η 68χρονη μάνα του κ. Παπαδόπουλου ταράχτηκε. Οκτώμισι μήνες είχε να ακούσει
τη φωνή του. Από εκείνο το απόγευμα που της είπε πως «θα σου τηλεφωνήσω μόλις
φθάσουμε στο Βουκουρέστι». Έπιασε με τα δύο χέρια το πρόσωπό της, γύρισε το
κεφάλι και τον κοίταξε έκπληκτη στα μάτια. Ο φίλος όμως από τα παλιά δεν το
έβαλε κάτω. Ούτε και παρεξηγήθηκε. Τι διπλωμάτης άλλωστε είναι. Πέρασε αμέσως
στην αντεπίθεση. Θέλοντας να εκβιάσει την αντίδραση του κ. Παπαδόπουλου τού
είπε χωρίς πολλά πολλά: «Εγώ ρε να πάω στο διάολο; Ο φίλος σου; Δεν πας εσύ
καλύτερα λέω εγώ;». Και πριν προλάβει να κοπάσει το πρώτο σοκ της μάνας, ήρθε
και το δεύτερο. Το πρόσωπο του 47χρονου διπλωμάτη, του ανθρώπου που επέβαινε
σε εκείνο το μοιραίο ταξίδι στο πρωθυπουργικό Φάλκον, φωτίστηκε από ένα πλατύ
χαμόγελο.

Σήκωσε λιγάκι το χέρι του, έπιασε αδύναμα το κόκκινο αυγό που του πρόσφερε ο
φίλος από τις Βρυξέλλες και τσούγκρισε μαζί του. «Χρόνια Πολλά Γρηγόρη».

Ο κ. Γρηγόρης Παπαδόπουλος είχε ήδη αρχίσει τη δουλειά στο γραφείο του, στο
υπουργείο Εξωτερικών. Ήταν επτάμιση το πρωί. Σήκωσε το τηλέφωνο και πήρε τη
μητέρα του, για να δει τι κάνει. Την αποχαιρέτησε λέγοντάς της ότι το ίδιο
βράδυ θα έφευγε με τον Γιάννο Κρανιδιώτη για το Βουκουρέστι.

«Αντίο»

Ο Γρηγόρης Παπαδόπουλος

«Κι εγώ λοιπόν είπα αντίο στο παιδί μου και του είπα να μου τηλεφωνήσει από το
αεροδρόμιο». Ο κ. Παπαδόπουλος δεν έχει παιδιά, δεν είναι παντρεμένος. Οι
συνεχείς μετακινήσεις από χώρα σε χώρα δεν του επέτρεψαν μέχρι τώρα να
αποκτήσει τη δική του οικογένεια. Αγαπούσε και αγαπά υπερβολικά τη μητέρα του,
που τον φροντίζει ακόμη με την ίδια στοργή όπως τότε που ήταν μικρός.

Εκείνη τη μέρα του Σεπτέμβρη της τηλεφώνησε ξανά γύρω στις 3.30 το μεσημέρι.
«Δεν έχω φύγει ακόμα, θα σε πάρω από το Βουκουρέστι τηλέφωνο». Η κ.
Παπαδοπούλου κατέβασε το ακουστικό και πήγε να πλαγιάσει. Ήταν στο σπιτάκι της
στην Εύβοια μαζί με τον σύζυγό της. Λέγεται και αυτός Δημήτρης. Προσπαθεί να
μην κουράζεται πολύ, να μη στενοχωριέται ίσως. Το 1982 έκανε εγχείρηση μπάι
πας. Ο Γρηγόρης Παπαδόπουλος θα τηλεφωνούσε, όπως και να είχε το πράγμα, στη
μητέρα του. Πάντα το έκανε. Κα όχι μόνο από το γραφείο του στο υπουργείο, αλλά
και από την Αμερική, από την Αλγερία, την Αλεξάνδρεια. Κάθε μέρα φυσικά.

Ήρθε το βράδυ, το Φάλκον απογειώθηκε, ο καρδιοπαθής πατέρας πήγε να πλαγιάσει
και η μητέρα κάθησε κοντά στην τηλεόραση περιμένοντας το τηλέφωνο να χτυπήσει.
Η ώρα είχε πάει 10.30 το βράδυ, αλλά κανένα νέο από τον Γρηγόρη. Σε μια άλλη
πόλη της Ελλάδας ένας συγγενής της οικογένειας έτυχε να ακούσει ένα έκτακτο
δελτίο. Στο σπιτάκι της Εύβοιας το τηλέφωνο χτυπά. «Νόμιζα πως ήταν το παιδί
μου και πήγα αμέσως να τον ρωτήσω αν έφθασε καλά. Όμως ήταν κάποιοι συγγενείς
μας…».

Μνήμες

Η κυρία Παπαδοπούλου κάθεται σε μια πολυθρόνα στην αυλή της κλινικής
«Μπάλγκριστ». Δίπλα της, την κοιτά συνεχώς η κυρία Ελεονώρα Γκέρτσου, που
είναι άμισθη πρόξενος της Ελλάδας στη Ζυρίχη. Η κυρία Γκέρτσου περνά πολλές
ώρες κοντά της. Αυτή την ιστορία δεν την είχε ξανακούσει. Έχει στηρίξει στα
χέρια το κεφάλι της και την κοιτά στα μάτια. Το βλέμμα όμως της 68χρονης
μητέρας έχει χαθεί από ώρα στο κενό καθώς θυμάται τα όσα συνέβησαν τότε.

«Οι συγγενείς με ρώτησαν αν είμαστε όλοι καλά. Τους είπα ναι. Με ρώτησαν αν
είναι καλά ο Γρηγόρης και τους είπα ότι είναι. Με ρώτησαν αν σίγουρα είμαστε
όλοι καλά και τους απάντησα ξανά ναι. Και τότε σαν κάτι να πέρασε από το μυαλό
μου και ζήτησα να μάθω πώς και έτσι ξαφνικά μας θυμήθηκαν και μάλιστα στις
10.30 το βράδυ. Η απάντηση ήταν ότι έτσι πήραν, απλώς για να δουν τι κάνουμε».

Διστακτικά

Το τηλέφωνο ξαναχτύπησε. Ε, τώρα θα είναι ο Γρηγόρης, είπε η μητέρα. «Ήταν
όμως άλλος συγγενής». Ξανά τα ίδια. «Τι κάνουμε, πώ είμαστε, πού είναι ο
Γρηγόρης. Εγώ απάντησα πως λείπει σε ταξίδι. Με ρώτησαν αν είναι στο
Βουκουρέστι. Τους είπα ναι. Με ξαναρώτησαν αν είναι μαζί με τον Κρανιδιώτη και
εγώ απάντησα πως βέβαια, μαζί συνταξιδεύουν. Τότε η φωνή του συγγενούς
κόμπιασε, και είπε διστακτικά πως κάτι άκουσε στις ειδήσεις, ότι ο Γρηγόρης
είναι ασθενής. Μου έκλεισε το τηλέφωνο πριν προλάβω να πω το παραμικρό».

Ο κ. Γρηγόρης Παπαδόπουλος έγινε πρόσφατα πρέσβης.Η μητέρα του φέρνει με πολύ
ευκολία τις σκηνές εκείνες όπου ο γιος της έχει μόλις περάσει τις εξετάσεις
στο διπλωματικό σώμα και χαριτολογεί με τους συμμαθητές του αποκαλώντας ο ένας
τον άλλο «κύριε πρέσβη και κύριε πρέσβη».

Της έλεγε λοιπόν της μητέρας του να ακούει πάντα το βραδινό δελτίο ειδήσεων
της κρατικής τηλεόρασης. Αυτό έκανε και τότε η κυρία Παπαδοπούλου. Τώρα όμως
ήξερε πως κάτι είχε συμβεί, τα δύο απανωτά τηλεφωνήματα των συγγενών, ο
Γρηγόρης που δεν είχε φανεί.

Άνοιξε την τηλεόραση, άρχισαν οι ειδήσεις: «Εθνική απώλεια… το πρωθυπουργικό
Φάλκον… νεκροί είναι… Κρανιδιώτης.. γιος του… Παπαδόπουλος».

Λιποθύμησε

Η 68χρονη μητέρα σηκώνεται από την πολυθρόνα και πηγαίνει σιγά σιγά προς την
κρεβατοκάμαρα, ανοίγει το φως και φωνάζει προς τον άνδρα της «σήκω Δημήτρη,
σκοτώθηκε το παιδί μου». Πέφτει λιπόθυμη στο πάτωμα, ξυπνά ο χειρουργιμένος
πατέρας, τη συνεφέρνει, αλλά δεν έχει καταλάβει τι έχει συμβεί.

Το τηλέφωνο ξαναχτυπά, είναι από το υπουργείο και λένε ότι ο Γ. Παπαδόπουλος
δεν έχει σκοτωθεί, αλλά είναι βαριά τραυματισμένος. Το τηλέφωνο κλείνει, αλλά
χτυπά ύστερα από λίγο για μια ακόμα φορά και είναι η Σοφία, το δεύτερο παιδί
της κυρίας Παπαδοπούλου, η αδελφή του Γρηγόρη και μετά είναι οι συγγενείς, οι
φίλοι.

«Δεν θυμάμαι»

Τα ξημερώματα φθάνει στο Βουκουρέστι το ειδικά ναυλωμένο αεροσκάφος. Η κυρία
Παπαδοπούλου κατευθύνεται στο νοσοκομείο να δει τον γιο της. Τον κοίταξε.
«Αυτό που είδα, έτσι όπως είδα το παιδί μου, αυτά που του είπα, αυτά που
σίγουρα θα τον ρώταγα και δεν μου απαντούσε, τα ξέχασα όλα. Σβήστηκαν από το
μυαλό μου και δεν θυμάμαι το παραμικρό από εκείνο το βράδυ».

Σηκώνεται για λίγο από το κάθισμά της και πάει να δει τον Γρηγόρη που κάνει
τώρα την προγραμματισμένη του φυσικοθεραπεία. Έρχεται ύστερα από πέντε λεπτά
χαμογελαστή, λέει ότι όλα πάνε καλά.

Γράφει δυο λέξεις. Η μητέρα του τον σκεπάζει, στρίβει το καροτσάκι, γελάει και
κλαίει μαζί…

Οι πρώτες του λέξεις. Διάβασε προσεκτικά το σημείωμα, σήκωσε το χέρι του και έπιασε το στυλό. Έδωσε σε όλους να καταλάβουν ότι και ο ίδιος αντιλαμβάνεται, αισθάνεται, βλέπει, ακούει την αγαπημένη του μουσική

Η κυρία Παπαδοπούλου πηγαίνει στο προσκέφαλο του Γρηγόρη και παίρνει μια
κασέτα με τη Μαρία Κάλλας. Τη βάζει σε ένα γουόκμαν, δυναμώνει την ένταση και
κρεμά τα ακουστικά στο κάγκελο του κρεβατιού. «Αυτή η πλευρά δεν του αρέσει
όσο η προηγούμενη, αλλά πάντως την ακούει ευχάριστα». Πατάει το κουμπί στο
κρεβάτι και εκείνο χαμηλώνει λίγο. Πηγαίνει στη διπλανή πολυθρόνα, παίρνει δύο
μαξιλάρια και τα τοποθετεί στα πλευρά του παιδιού της. Σηκώνεται στις μύτες
της για να τα ισιώσει καλύτερα.

Η νοσοκόμα που έχει έρθει, τής αφήνει το βραδινό φαγητό. Δεν πρόκειται να το
αγγίξει, λίγο καφέ θα πιει μόνο.

Εκεί στο «Μπάλγκριστ» ο Γρηγόρης βρίσκεται στα χέρια των φυσικοθεραπευτών. Η
αλήθεια είναι ότι πολλές φορές τον εξοντώνουν σωματικά αυτές οι ασκήσεις. Οι
ειδικοί όμως που τον παρακολουθούν λένε πως είναι απαραίτητες. Και πως μάλιστα
θα έπρεπε να τις έκανε ακόμα και όταν η κατάστασή του ήταν πιο δύσκολη, τότε
που νοσηλευόταν στο Γενικό Κρατικό. Όπως συμβαίνει τώρα στη Ζυρίχη, έτσι και
την Ελλάδα η κυρία Παπαδοπούλου βρισκόταν συνέχεια έξω από την εντατική μονάδα
του νοσοκομείου.

Η κόρη της η Σοφία και ο άντρας της ο Δημήτρης έχουν έρθει στο «Μπάλγκριστ»,
μόνο μια φορά. Δεν τους αφήνει η ίδια. Θέλει εκείνη να τραβήξει το μεγάλο
βάσανο.

«Δεν τρώω τίποτα όλη μέρα. Έτσι όπως είμαι δεν κατεβαίνει τίποτα κάτω». Τη
διακόπτει ο χτύπος του τηλεφώνου. «Ήταν ένας συνάδελφος του Γρηγόρη από την
Αμερική, έμαθε ότι μίλησε τις προάλλες και πήρε να δει τι συνέβη».

Παίρνουν και άλλοι άνθρωποι τηλέφωνο, συγγενείς, φίλοι του. Τελειώνει το
φαγητό της, μια φέτα με μαρμελάδα, την ώρα που μια νοσοκόμα ανοίγει την πόρτα.
Τη ρωτάει αν θα πρέπει σε λίγο να βάλουν τον Γρηγόρη στο καροτσάκι. Η μητέρα
κουνάει καταφατικά το κεφάλι. Δεν ξέρει τη γλώσσα η 68χρονη γυναίκα. Τις
πρώτες μέρες δεν μπορούσε με κανέναν να συνεννοηθεί.

Όλες αυτές τις ώρες, όταν ο Γρηγόρης κοιμάται, ή όταν είναι ξύπνιος και
κοιτάει τον απέναντι τοίχο χωρίς να λέει σε κανέναν τι θέλει, η μητέρα
προσπαθεί από μόνη της να τα φέρει βόλτα.

Έχει ένα λεξικό στο πλάι του τραπεζιού. Μαθαίνει τις βασικές λέξεις για να
συνεννοείται με τις νοσοκόμες.

Να μην αρκείται μόνο σε ό,τι της λέει ο γιατρός κάθε πρωί, «Γρηγόρης good».
«Γρηγόρης good».

Σφίγγει το καροτσάκι και τον πηγαίνει σιγά σιγά βόλτα. Κατά μήκος ενός
πλακόστρωτου δρόμου, στην καταπράσινη αυλή της κλινικής. Προχωρεί σιγά σιγά,
σκεπάζει με τη ζακέτα τους ώμους του παιδιού της, χαιρετά το προσωπικό που της
ανταποδίδει το χαιρετισμό. Σταματά σε μια μικρή λιμνούλα, όπου δύο πάπιες
κάνουν αμέριμνα τη βόλτα τους.

Η μητέρα φέρνει την καρέκλα της δίπλα στο καροτσάκι. Κρατά δύο μαργαρίτες. Τις
προσφέρει στο γιο της. «Γρηγόρη, θέλεις τις μαργαρίτες;». Εκείνος δεν απαντά.
«Μήπως κρυώνεις, μήπως θέλεις να φύγουμε;». Τίποτα πάλι.

Ώσπου κάνει ένα νεύμα με το χέρι του, σαν να ζητά στυλό. Κουνάει τα δάχτυλα,
παίρνει το στυλό και το χαρτί που του ακουμπά μπροστά του. Γράφει δύο λέξεις.
Η πρώτη είναι «πάμε». Η μητέρα του τον σκεπάζει, στρίβει το καροτσάκι, γελάει
και κλαίει μαζί.

«Τώρα ζωγράφισέ μου κάτι» – Κι ο Γρηγόρης ζωγράφισε ένα αεροπλάνο…

Το μοιραίο Φάλκον στο οποίο επέβαινε ο 47χρονος διπλωμάτης. Το τηλεφώνημα από το αεροδρόμιο του Βουκουρεστίου δεν έγινε ποτέ

Ο δρόμος για τη μεταφορά του κ. Παπαδόπουλου στην Ελβετία άνοιξε λίγες μέρες
αφότου συνέβη το πρώτο αναπάντεχο περιστατικό. «Ήταν πρωί και ο γιατρός, ο κ.
Χρήστος Χουρμούζιος, τον πήγαινε με το καροτσάκι να κάνει ένα εγκεφαλογράφημα.
Περνώντας από τη μια πτέρυγα του νοσοκομείου στην άλλη, οι ακτίνες του ηλίου
έπεσαν πάνω τους. Ήταν η πρώτη φορά που το παιδί μου το έβλεπε ο ήλιος. Τότε
τον ρώτησε ο γιατρός: Γρηγόρη, τον κατάλαβες τον ήλιο; Και εκείνος κούνησε το
κεφάλι του σαν να ήθελε να πει το ναι. Και όταν έκανε το εγκεφαλογράφημα, με
ειδοποίησαν να πάω στη νευρολόγο, την κυρία Ελένη Καραγεωργίου.

Κρατούσε τα αποτελέσματα στα χέρια της και μου είπε: Κυρία Παπαδοπούλου, ο
Γρηγόρης τα πάει παρά πολύ καλά.

Ήταν το πρώτο ευχάριστο νέο που άκουσα από τη στιγμή του ατυχήματος. Την
αγκάλιασα, τη φίλησα και πήγα στην εκκλησία των Αγίων Αναργύρων για να
προσευχηθώ. Δεν μπόρεσα να σκύψω και έπεσα αδύναμη με τα γόνατα κάτω στο
πάτωμα».

«Θέλει να μας βλέπει»

Ο Γρηγόρης είναι ξαπλωμένος. Η μητέρα του πατάει το κουμπί και το κρεβάτι
σηκώνεται. «Θέλει να μας βλέπει». Κοιτάει απέναντί του όπου βρίσκεται το
τραπεζάκι με τις καρέκλες. Εκεί κάθεται από το πρωί στις 8.30 μέχρι το βράδυ
στις 10 η μητέρα του. Ο Γρηγόρης κοιτάει εκείνους που κάθονται. Τους απλώνει
το χέρι.

Πιο πολύ όμως το απλώνει στη μητέρα του. Τη θέλει δίπλα του.

Εκείνη του το σφίγγει, τον χαϊδεύει στο κεφάλι, του φιλά τα χέρια. Το ίδιο
κάνει και ο Γρηγόρης. Του μιλάει συχνά.

Τον ρωτάει διάφορα πράγματα και εκείνος απαντά με ένα κούνημα του κεφαλιού.
Του δίνει το ποτήρι με το νερό, το πιάνει σιγά σιγά στο χέρι, πίνει πάντα μια
γουλιά και της το δίνει πίσω.

Μεγάλη Δευτέρα

Τη Μεγάλη Δευτέρα ο διευθυντής της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας του Γενικού
Κρατικού ο κ. Ανδρέας Καραμπίνης επισκέφθηκε τον 47χρονο διπλωμάτη. Ήταν
υπεύθυνος για αυτόν από την πρώτη στιγμή που τον μετέφεραν στην Αθήνα σε κώμα,
με βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις.

Ο Γρηγόρης καθόταν στο καροτσάκι του και κοίταζε την εξοχή από το παράθυρό
του. Ο Έλληνας γιατρός ακούμπησε μπροστά στον Γρηγόρη ένα διαβατήριο, ένα
κέρμα και τα γυαλιά του.

Του είπε, μπορείς να μου δώσεις, σε παρακαλώ, το διαβατήριό μου; Εκείνος του
το έδωσε. Μπορείς να μου δώσεις, σε παρακαλώ, τα γυαλιά μου; Του τα έδωσε κι
αυτά. Μου δίνεις τώρα, σε παρακαλώ, και το κέρμα; Του το έδωσε κι αυτό.

«Μετά ο γιατρός τού έδωσε να κρατήσει ένα σημειωματάριο και ένα στυλό. Τον
ρώτησε αν θέλει κάτι να του γράψει. Ο Γρηγόρης σχημάτισε το Α το κεφαλαίο και
μετά το Ε το κεφαλαίο.

Ύστερα του σχημάτισε το Δ το μικρό. Στο τέλος τον ρώτησε: Ε, τώρα δεν θέλεις
και κάτι να μου ζωγραφίσεις; Και ο Γρηγόρης τού ζωγράφισε ένα αεροπλάνο.
Κόπηκε η λαλιά σε όλους μας».