Μια συγκέντρωση και ένα δίλημμα έδωσαν τη νίκη

Σημαντικές «αποκαλύψεις» περιλαμβάνει η ανάλυση του εκλογικού αποτελέσματος
της 9ης Απριλίου όσον αφορά τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη νίκη του ΠΑΣΟΚ
και την ήττα της Νέας Δημοκρατίας. Έκθεση που παραδόθηκε στα χέρια του
Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη, τις προηγούμενες ημέρες, περιλαμβάνει στοιχεία τα
οποία είναι εξόχως αποκαλυπτικά για τον τρόπο που ψήφισαν οι Έλληνες στις
εθνικές εκλογές του περασμένου μήνα.

Η έκθεση συντάχθηκε από τον επικεφαλής της εταιρείας δημοσκοπήσεων Metron
Analysis Στράτο Φαναρά και θα αποτελέσει τη βάση για την ανάλυση του εκλογικού
αποτελέσματος που θα κάνουν ο πρόεδρος και το Εκτελεστικό Γραφείο του ΠΑΣΟΚ
στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματος, η οποία θα συνεδριάσει το διήμερο 12 και
13 Μαΐου στην Αθήνα.

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην έκθεση, τα στοιχεία προέρχονται από την
εξαντλητική επεξεργασία του exit poll που διενήργησε η Metron Analysis την
ημέρα των εκλογών σε 120 επιλεγμένα εκλογικά κέντρα ολόκληρης της επικράτειας,
και θεωρούνται απολύτως ασφαλή, δεδομένου ότι η εταιρεία ήταν και η μόνη που
προσήγγισε με ακρίβεια το εκλογικό αποτέλεσμα στην έρευνα που διενήργησε για
λογαριασμό του Antenna.

Όπως προαναφέρθηκε, τα στοιχεία της έρευνας αποκαλύπτουν ότι από μια πρώτη
ανάγνωση, δύο ήταν οι κυριότεροι συντελεστές της νίκης του ΠΑΣΟΚ:

* Η συγκέντρωση του ΠΑΣΟΚ στην Αθήνα την προτελευταία ημέρα των εκλογών, που
έδωσε στο κόμμα το προβάδισμα νίκης σε μια αναμέτρηση που μέχρι εκείνη τη
στιγμή προδιαγραφόταν ισόπαλη. Το ΠΑΣΟΚ απορρόφησε το μεγαλύτερο ποσοστό των
αναποφασίστων, που δήλωσαν ότι αποφάσισαν να το ψηφίσουν την ημέρα των εκλογών
σε ποσοστό 41%, έναντι 34% της Ν.Δ.

* Η επιλογή του Κώστα Σημίτη ως πρωθυπουργού τις τελευταίες δύο ημέρες,
επιλογή που δόθηκε ως απάντηση στο διλημματικό ερώτημα Σημίτης ή Καραμανλής
για πρωθυπουργός. Το 16% των ψηφοφόρων ψήφισαν με κριτήριο τον κ. Σημίτη για
πρωθυπουργό, ενώ μόλις 4% τον κ. Καραμανλή.

Ποιοι έδωσαν τη νίκη

Από εκεί και πέρα, φαίνεται ότι τη νίκη στο ΠΑΣΟΚ έδωσαν:

* Οι νέοι ψηφοφόροι, οι οποίοι, σε αντίθεση με όσα πίστευαν τα εκλογικά
επιτελεία, ψήφισαν συντριπτικά ΠΑΣΟΚ σε ποσοστό 47% έναντι 39% τη Ν.Δ.

* Οι φοιτητές, οι οποίοι κατέρριψαν με την ψήφο τους έναν ακόμη μύθο, αυτόν
της αντίθεσης στην εκπαιδευτική πολιτική της κυβέρνησης. Έδωσαν δεκατρείς
μονάδες διαφορά στο ΠΑΣΟΚ ­ 50% έναντι 37% της Ν.Δ.

Ο ιδιωτικός τομέας

* Οι νέοι επιχειρηματίες, όπως και οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, οι
οποίοι έδωσαν 47% στο ΠΑΣΟΚ έναντι 38% στη Νέα Δημοκρατία.

* Οι δημόσιοι υπάλληλοι, που επίσης ψήφισαν συντριπτικά ΠΑΣΟΚ: τα σχετικά
ποσοστά ήταν 49% ΠΑΣΟΚ – 40% Νέα Δημοκρατία.

Το σημαντικό προβάδισμα του ΠΑΣΟΚ σε αυτές τις κατηγορίες των ψηφοφόρων
αντιστάθμισε τελικά τις απώλειες που είχε το ΠΑΣΟΚ στις τάξεις των
παραδοσιακών του συμμάχων ­ αγρότες, συνταξιούχοι, και σε δεύτερο επίπεδο νοικοκυρές.

Κατά την έκθεση, η Νέα Δημοκρατία έχει διεμβολίσει απολύτως το ΠΑΣΟΚ στο χώρο
των αγροτών καθώς κατέκτησε το 49% έναντι 41% του ΠΑΣΟΚ, ενώ φαίνεται ότι οι
εξαγγελίες του Κ. Καραμανλή για τις 150.000 σύνταξη επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό
την ψήφο των συνταξιούχων. Έτσι το 48% αυτών επέλεξε τη Ν.Δ., ενώ το ΠΑΣΟΚ
συγκέντρωσε 42%. Στις νοικοκυρές η διαφορά ήταν μικρότερη, αλλά πάντα υπέρ της
Νέας Δημοκρατίας: 47% έναντι 42% του ΠΑΣΟΚ… Σε ό,τι αφορά τους εργοδότες,
που σαφώς είναι ένα μικρό τμήμα του εκλογικού σώματος, αλλά έχει πολιτικό
ενδιαφέρον η ψήφος του, η έκθεση αποκαλύπτει ότι το 43% ψήφισε «παραδοσιακά»,
επιλέγοντας Ν.Δ., ενώ το 40% επέλεξε ΠΑΣΟΚ.

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, και με τα ίδια ποσοστά, ψήφισαν και οι ψηφοφόροι
που έχουν αποφοιτήσει από την ανώτερη ή ανώτατη εκπαίδευση. Αντίθετα το ΠΑΣΟΚ
υπερτέρησε σημαντικά στους ψηφοφόρους με κατώτερη εκπαίδευση ­ αποφοίτους
Δημοτικού: έλαβε 46% έναντι 42% της Ν.Δ. Τα δύο όμως κόμματα έλαβαν από 42%
στους ψηφοφόρους με μέση εκπαίδευση, αποφοίτους δηλαδή εξαταξίου Γυμνασίου ή
Λυκείου.

Οι μύθοι

Η ανάλυση των αποτελεσμάτων καταρρίπτει επίσης αρκετούς μύθους που είχαν
τροφοδοτηθεί στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου. Για παράδειγμα, η
υστέρηση του ΠΑΣΟΚ στις αγροτικές περιοχές κατά 10 μονάδες έναντι της Νέας
Δημοκρατίας. Το εκλογικό αποτέλεσμα απέδειξε ότι η Ν.Δ. προηγήθηκε τελικά του
ΠΑΣΟΚ κατά 0,3% (44,9% έναντι 44,6%), αλλά γι’ αυτό υπάρχει εξήγηση:
πιστεύεται ότι οι ετεροδημότες είναι εκείνοι που αλλοίωσαν τη σύνθεση της
ψήφου των αγροτικών περιοχών.

Πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι το ΠΑΣΟΚ είχε μια ομοιομορφία στην ψήφο του, καθώς
έλαβε 43,6% στις αστικές περιοχές, 43,4% στις ημιαστικές περιοχές και 44,6%
στις αγροτικές περιοχές.

Αντίθετα η ψήφος στη Ν.Δ. εμφάνισε αρκετές και σημαντικές ανισομέρειες,
δεδομένου ότι το κόμμα έλαβε 40% στις αστικές περιοχές, 46% στις ημιαστικές
και 44,9% στις αγροτικές περιοχές. Η έκθεση υποστηρίζει ότι η αδυναμία της
Ν.Δ. να ανατρέψει την υπέρ του ΠΑΣΟΚ διαφορά στα αστικά κέντρα είναι αυτή που
τελικά έδωσε τη νίκη στο κυβερνητικό κόμμα.

Πέρα από αυτά όμως, μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που αφορούν τις
συσπειρώσεις των κομμάτων, όπως βέβαια και τις μετακινήσεις των ψηφοφόρων.

Μόνο στις συσπειρώσεις νίκησε η Ν.Δ.

Σε ό,τι αφορά τις συσπειρώσεις, η Ν.Δ. αποδεικνύεται ότι «άγγιξε» το ταβάνι,
καθώς συσπειρώθηκε κατά 94%. Αντίθετα, το ΠΑΣΟΚ, παρά τον διλημματικό
χαρακτήρα της αναμέτρησης, και παρά το γεγονός ότι η Ν.Δ. χτυπούσε την πόρτα
της εξουσίας, δεν κατάφερε να την πλησιάσει. Συγκέντρωσε το 88%, μένοντας πίσω
κατά 6 ολόκληρες μονάδες, που θα μπορούσαν να αποβούν καθοριστικές για την
έκβαση των εκλογών, αν δεν συνέτρεχαν οι υπόλοιποι υπέρ του συντελεστές, που
προαναφέρθηκαν.

Σχετικά με τις μετακινήσεις των ψηφοφόρων τα στοιχεία ανατρέπουν επίσης και
εντυπώσεις που υπήρχαν πριν, αλλά και μετά τις εκλογές. Για παράδειγμα, στη
γενική παραδοχή ότι το ΠΑΣΟΚ «εξαφάνισε» το ΔΗΚΚΙ, όντως αποδεικνύεται ότι του
πήρε 29% των ψηφοφόρων του, αλλά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό ψηφοφόρων του ΔΗΚΚΙ
στις εκλογές του 1996, το 18%, σχεδόν ένας στους πέντε δηλαδή, πήγε στη Νέα
Δημοκρατία. Το ίδιο, αλλά σε πολύ χαμηλότερο βαθμό, συνέβη με τους ψηφοφόρους
του Συνασπισμού, οι οποίοι «διέρρευσαν» κατά 21% προς το ΠΑΣΟΚ, αλλά ένα 9%
επέλεξε τη Νέα Δημοκρατία. Αξιομνημόνευτο είναι το 12% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ
που αποφάσισε σ’ αυτές τις εκλογές να ψηφίσει ΠΑΣΟΚ, ενώ ένα 3% ψήφισε Νέα
Δημοκρατία.

Επίσης το ΠΑΣΟΚ είχε μεγαλύτερες διαρροές προς τη Νέα Δημοκρατία, απ΄ ό,τι η
Ν.Δ. προς το ΠΑΣΟΚ. Συγκεκριμένα 7% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ το ‘ 96, ψήφισε
αυτή τη φορά Ν.Δ., ενώ αντίθετα 4% των ψηφοφόρων της Ν.Δ. ψήφισε αυτή τη φορά
ΠΑΣΟΚ…