[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Καθώς η διαδικασία για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) με τις χώρες
της Ανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου (Κύπρος, Μάλτα, κ.ά.) προχωρεί και η
προοπτική μιας Ένωσης 21 ή και 28 κρατών – μελών διαφαίνεται στο βάθος του
ορίζοντα, νέα σενάρια και ιδέες παρουσιάζονται για τη μελλοντική οργάνωση της
Ευρώπης. Η εκτίμηση είναι ότι με τόσο μεγάλο αριθμό χωρών η Ένωση δεν θα
μπορέσει να προχωρήσει σε βαθύτερη ενοποίηση και συγκρότηση της Πολιτικής
Ένωσης σε ομοσπονδιακές βάσεις. Οι λόγοι για την αδυναμία αυτή πηγάζουν από
την ετερογένεια των υπό ένταξη κρατών, τις αποκλίνουσες πολιτικές φιλοσοφίες
και ενοποιητικούς στόχους. Έτσι αναζητούνται εναλλακτικά πρότυπα για τη
διάρθρωση της διευρυμένης Ένωσης. Βεβαίως η Διακυβερνητική Διάσκεψη για τη
θεσμική μεταρρύθμιση επιχειρεί να προσαρμόσει την Ένωση στις νέες συνθήκες της
διεύρυνσης. Ωστόσο, ένας αυξανόμενος αριθμός πολιτικών προσωπικοτήτων και
αναλυτών υποστηρίζει ότι απαιτούνται περισσότερο ριζοσπαστικές λύσεις
προκειμένου να αποφευχθεί η επιβράδυνση ή και αντιστροφή της ενοποιητικής
διαδικασίας. Οι εναλλακτικές λύσεις που έχουν διατυπωθεί μέχρι σήμερα από
προσωπικότητες όπως ο πρώην πρόεδρος της Επιτροπής J. Delors, ο πρώην πρόεδρος
της Γαλλίας V. Giscard d’ Estaing και ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Η.
Schmidt συγκλίνουν σ’ ένα πρότυπο Ένωσης το οποίο θα περιλαμβάνει έναν
περιορισμένο αριθμό κρατών (μια «πρωτοπορία» κατά τη διατύπωση Delors). Τα
κράτη αυτά θα προχωρήσουν στη βάση μιας ομοσπονδιακής προσέγγισης (federative
approach), στη συγκρότηση της Πολιτικής Ένωσης. Είναι προφανές ότι τα σενάρια
αυτά ενδιαφέρουν άμεσα και καθοριστικά την Ελλάδα ως χώρα – μέλος της Ε.Ε. Γι’
αυτό και προσλαμβάνει πρόσθετη πολιτική σημασία το γεγονός της επίτευξης της
οικονομικής σύγκλισης και της ένταξης της χώρας στο ευρώ, καθώς και οι
αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι. Και τούτο γιατί οι εξελίξεις
αυτές φέρνουν την Ελλάδα στην πρώτη ομάδα χωρών της ενοποιητικής λογικής.
Είναι επομένως αδύνατο να αποκλεισθεί η σημερινή Ελλάδα από οποιοδήποτε
προωθημένο σχήμα ενοποίησης (παρά μόνο εάν διαπράξει κάποιο τραγικό λάθος).

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και
Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών.