Χρωστούμε ένα άλμα γρηγορότερο από τη φθορά

Τα γεγονότα που λειτουργικά αναβιώνουν αυτές τις ημέρες καταγράφονται με
ακρίβεια στις ευαγγελικές διηγήσεις. Ο Χριστός γεννήθηκε στην Ιουδαία. Έδρασε
εκεί «ποιών τε και διδάσκων». Εποίησε θαύματα πολλά και εδίδαξε την καινή
εντολή της αγάπης. Συναναστράφηκε τους φτωχούς και ταπεινούς. Μίλησε προς
όλους απλά και εν παραβολαίς. Ο λόγος και η πράξη του προκάλεσαν το
κατεστημένο. Εφ’ ω και τα τότε «διαπλεκόμενα» τον εισήγαγαν σε σκηνοθετημένη
δίκη, τον κατεδίκασαν και τον εκτέλεσαν με τον ατιμωτικό σταυρικό θάνατο.
Εκείνος όμως ανέστη εκ νεκρών, κατά τας Γραφάς, εμφανίσθηκε στους μαθητές του
και ανελήφθη. Την Πεντηκοστή ίδρυσε την Εκκλησία του, που έκτοτε και για δύο
χιλιάδες χρόνια, «πύλαι άδου» δεν μπόρεσαν να κατισχύσουν αυτής. Κινήματα
ιδεολογικοπολιτικά και επαναστάσεις που κατά καιρούς επεκράτησαν στον κόσμο,
ενώ έδειχναν ακλόνητα, κατέρρευσαν αιφνιδίως ωσάν χάρτινοι πύργοι. Η Εκκλησία
όμως επιζεί όλων των διωκτών και αρνητών της.

Αυτή είναι η συνοπτική ιστορία της Εκκλησίας μας, που οι πιστοί της βιώνουν
εμπειρικά στους αιώνες. Εδώ αναδεικνύεται η φανέρωση του Θεού της αγάπης. Θεός
και άνθρωπος και κόσμος, ιστορία και χρόνος σε ασύγχυτη ενότητα. Και ο Θεός
στο επίκεντρο της ιστορίας. Στο θεϊκό σχέδιο της σωτηρίας ο τέλειος Θεός
γίνεται τέλειος άνθρωπος. Έτσι μόνο μπορεί να σωθεί ο άνθρωπος. Η θέωση
προϋποθέτει την ενανθρώπηση. Όπως άλλωστε η Ανάσταση την Σταύρωση.

Η παγκόσμια κοινωνία περνά μια βαθύτατα δομική κρίση. Η συντριπτική πλειοψηφία
των μελών της ζει μέσα στην αδικία και την καταπίεση. Την ίδια στιγμή η
βιοτεχνολογία, η πληροφορική και οι επικοινωνίες, δηλαδή ο κυβερνοχώρος,
εγκυμονούν μια προωθημένη απειλή, εφ’ όσον αυτονομείται ολοένα και περισσότερο
από κάθε δημοκρατικό αλλά και λογικό έλεγχο.

Το ενδεχόμενο η τεχνολογία να μας πάει στον αποκαλούμενο «μετάνθρωπο», ένα
μόρφωμα ανθρώπου-μηχανής και κυβερνοχώρου, με έμφαση στη δραστική επιρροή των
κέντρων ηδονής του ανθρώπινου οργανισμού, είναι εφιαλτικό.

Βεβαίως, τα 2/3 των χρηστών του Διαδικτύου ζουν στις ΗΠΑ, γεγονός που σημαίνει
ότι οι κερδισμένοι είναι οι λίγοι έναντι των συντριπτικά πολλών που είναι οι
χαμένοι. Σίγουρα δεν λείπουν και οι ατεκμηρίωτα αισιόδοξοι, όπως ο ημέτερος κ.
Ν. Νεγκροπόντε, γνωστός και ως πατέρας των πολυμέσων, ο οποίος μας βεβαίωνε
προ ημερών ότι η ελευθερία του Διαδικτύου έχει θανατώσει ήδη τον «Μεγάλο
αδελφό». Ενώ στην ψηφιακή εποχή οι ελάσσονες και έσχατοι έσονται πρώτοι. Έτσι
είναι πιθανόν, κατ’ αυτόν, ο Τρίτος Κόσμος να γίνει πρώτος! Πλην δίπλα στα
πουκάμισα που θα αυτοκαθαρίζονται, τους υπολογιστές που θα τους φοράμε και θα
τους τρώμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε, θα έχουμε, μας λένε, το τέλος των
εθνών-κρατών. Δηλαδή το τέλος του έθνους ως μήτρας του ήθους των κοινωνιών.
Αλλά αυτός είναι ο στόχος της περιλάλητης παγκοσμιοποίησης, όπως τόγε νυν έχον
αυτή συμπεριφέρεται.

Ο κόσμος μας, κυρίως με την ειδική έννοια των εξουσιαστικών ομάδων,
αποπειράται και πάλι να στήσει ένα οικοδόμημα αξιών χωρίς Θεό και σίγουρα
χωρίς τον Αναστάντα Θεό. Δεν διδάχθηκε από το παρελθόν, δεν θέλει να στηρίξει
το μέλλον. Είναι νομοτελειακά βέβαιο ότι και αυτό το πείραμα θα αποτύχει. Θα
είχε όμως τεράστια σημασία να αποτραπεί.

Χρωστούμε ένα άλμα, κατά τον ποιητή, γρηγορότερο από τη φθορά. Μπορεί μια
όποια πιθανή συμβολή μας στην υπέρβαση του παγκόσμιου προβλήματος να είναι
σήμερα ανεπαίσθητη, αλλά οφείλει να είναι αποφασιστική στην αντιμετώπιση του
ελληνικού προβλήματος. Ο αισθητός και ο ανεπαίσθητος διαρκής εκδυτικισμός της
ελληνικότητας την απομακρύνει από τις αυθεντικές της ρίζες και την καθιστά
ολοένα και πιο ευάλωτη. Μια επικίνδυνη αποδυνάμωση των πνευματικών αντιστάσεών
μας θα σηματοδοτούσε το τέλος και του ελληνικού Έθνους μαζί με το τέλος των
εθνών. Μια τέτοια πεσιμιστική όμως αντίληψη της ιστορίας είναι ξένη προς την
αναστάσιμη χαρά και το μήνυμα που κομίζει.

Είχε απόλυτο δίκαιο ο Ελύτης, όταν διεισδυτικά παρατηρούσε ανθολογώντας τον
Παπαδιαμάντη ότι: «Εκεί που εξακολουθούν να παλιώνουν τα πράγματα, παραμένει
όμως καινούργιος ο Θεός». Ο Θεός «και φυσικά οι λέξεις που τον εκφράζουν».
Αυτές τις αιώνιες, γι’ αυτό εξαιρετικά επίκαιρες «λέξεις» θα ακούσουν και θα
σιγοψάλλουν οι πιστοί τη νύχτα της Αναστάσεως: «Ει και εν τάφω κατήλθες
αθάνατε, αλλά του άδου καθείλες την δύναμιν, και ανέστης ως νικητής Χριστέ ο
Θεός». Ολόκληρη η ορθόδοξη Θεολογία σε τρεις στίχους. Ο Άδης, η Ανάσταση, ο
νικητής. Και εκείθεν η ετερότητα που βασίζεται στην κοινωνικότητα. Το πρόσωπο
και όχι το άτομο, η ελευθερία του προσώπου ως εικόνας του Θεού. Ο ορθόδοξος
άνθρωπος «αληθεύει», δηλαδή πραγματώνεται, εντός της κοινωνίας των προσώπων.
Υπαρκτικό κέντρο του η καρδιά. Πρόκειται για το συνειδησιακό κέντρο του
ανθρώπου πριν αρχίσει η τερατουργία του κυβερνοχώρου να «μεταφέρει» σε
υπολογιστή την ανθρώπινη αυτοσυνειδησία. Πριν, δηλαδή, συμβιώσουμε κατά τις
άρρωστες φιλοδοξίες των ερευνητών όχι με τον Υιόν του ανθρώπου, αλλά με τον…
ιόν του ανθρώπου, δηλαδή τον Cyborg. Στους καιρούς τούς ύστατους, όπου το
κέντρο του κόσμου είναι η αγορά και τα παράγωγά της, η μοναδική σκέψη, το
οπτικό θέαμα, ο ψυχαναλυτής, ο λογιστής και ο επικοινωνιολόγος, όπου όλα
επιτρέπονται και απαγορεύεται κάθε απαγόρευση, η αναζήτηση της αλήθειας
σημαίνει να ανακαλύψουμε ξανά το Ευαγγέλιο.

Η ελευθερία, η κοινωνικότητα, η υπερνίκηση της φθοράς και του θανάτου, ιδού η
ουσία της σωτηρίας. Στην Ανάσταση αγάπη και ελευθερία αλληλοπεριχωρούνται.
Αυτό είναι το «μυστικό» της αγάπης και της ελευθερίας. Και είναι εδώ που
μπορούν να αναζητηθούν οι απαντήσεις σε εναγώνια υπαρκτικά ερωτήματα, όπως
αυτά του πόνου και του θανάτου. Δίπλα στη Λογική έρχεται η Αποκάλυψη. Ό,τι δεν
μπορεί να αλλάξει η πρώτη, το καλύπτει η δεύτερη. Το χριστιανικό μυστήριο
υπερβαίνει τους όρους και τα όρια της ιστορίας. Για χίλιους λόγους πρέπει να
έχουμε γνώση και επίγνωση ιστορίας, αλλά μας είναι επιτακτικά απαραίτητη η
σοφία της καρδιάς. Είναι απίστευτη η πίστη ενός θεωρητικά «άπιστου» του Γιάννη
Ρίτσου:

«Και πάντα απ’ το Θεό μας

μια κλωστή μονάχα μας χωρίζει

που τύφλωση και θάνατο

σημαίνει αν θα την κόψεις».

Γι’ αυτό δεν θα κόψουμε αυτή την κλωστή, θα την προστατεύσουμε ως κόρην
οφθαλμού. Και η ουσία της, γι’ αυτό και η προστασία της, είναι τελικά η Αγάπη.
Η Αγάπη ως γεγονός κοινωνίας που συναρτάται με το πρόσωπο που ζει σε κοινωνία.

Ο Θεός είναι κατά τον Μ. Βασίλειο «απερινόητος και ακατάληπτος και είδησις άρα
της θείας ουσίας η αίσθησις αυτού της ακαταληψίας». Αλλά η αίσθηση της
ακαταληψίας έρχεται ως Χάρις, δηλαδή ως Αποκάλυψη. Ο ενανθρώπηση, ο ιστορικός
Ιησούς, ο παθών και ταφείς και αναστάς είναι το κλειδί του εμπειρικού
γεγονότος της Αποκάλυψης.

Οι ανά τον κόσμον ισχυροί είναι Φαρισαίοι και υποκριτές. Οι «λύσεις» που
προωθούν αντανακλούν τα οικονομικά και γεωστρατηγικά συμφέροντα του εκάστοτε
επισπεύδοντος. Το διεθνές δίκαιο είναι, λένε ­ το κατάντησαν δηλαδή ­ το
αναισθητικό των αδυνάτων. Οι δυνατοί κάνουν χρήση, δηλαδή παράχρηση, της
ισχύος τους. Ανενδοίαστα οποτεδήποτε και οπουδήποτε. Ουκ ολίγοι από τους
δράστες θα μετέχουν σε αναστάσιμες λειτουργίες χωρίς τύψεις. Χωρίς ίχνος
μετάνοιας. Με μίσος, χωρίς αγάπη. Αλλά ανάσταση σημαίνει πρωτίστως αγάπη.
Σπάει κόκαλα το παραμύθι για το κρεμμυδάκι στους «Καραμαζώφ» του
Ντοστογιέφσκι. Μια κακιά γυναίκα, μέγαιρα, πέθανε. Την άρπαξαν οι διάβολοι και
την πέταξαν στη φλογισμένη λίμνη της κόλασης. Ο φύλακας άγγελός της έψαξε και
βρήκε το μοναδικό καλό που είχε κάνει στη ζωή της. Είχε δώσει ένα κρεμμυδάκι
φρέσκο από τον κήπο της σε μια ζητιάνα. Ο άγγελος πήρε το κρεμμυδάκι και έκανε
κατά πώς του είπε ο Θεός. Το κράτησε από τη μια μεριά και από την άλλη ζήτησε
από τη γυναίκα να πιαστεί γερά. Μετά άρχισε να την τραβάει προσεκτικά. Είχε
σχεδόν βγει ολόκληρη, όταν την είδαν οι άλλοι αμαρτωλοί και έσπευσαν να
γαντζωθούν επάνω της για να βγουν κι αυτοί μαζί της. Η κακιά γυναίκα όμως τους
απώθησε με τις κλωτσιές, φωνάζοντας: «Εμένα θέλουν να βγάλουν, δικό μου είναι
το κρεμμυδάκι». Μόλις όμως το ‘πε αυτό, το κρεμμυδάκι έσπασε στα δύο. Η
γυναίκα έπεσε ξανά στη λίμνη της κολάσεως, όπου καίγεται ώς σήμερα και ο
άγγελος έφυγε κλαίγοντας.

Η αγάπη και ο άλλος, ο πλησίον που πρέπει να αγαπά κανείς «ως σεαυτόν». Ιδού
το μήνυμα της Ανάστασης, της ελπίδας και της σωτηρίας.

Υπερηφανευόμαστε για τον σκληρό πυρήνα της Ε.Ε., όπου μας υποδέχονται οσονούπω
και κατά καιρούς ο ευρωμαϊμουδισμός ορισμένων δεν έχει όρια. Ξεχνούν ότι για
να ζήσουμε «εκεί» και με «αυτούς» πρέπει να το κάνουμε με «ομιλούσα» την
ταυτότητά μας. Από αυτήν την «ταυτότητα» που ανανεώνει και τροφοδοτεί μεταξύ
άλλων το Πάσχα των Ελλήνων και τα άλλα κατά Ελύτην «τέτοια σπάνια φωτεινά
σημεία, κρέμεται η κλωστή που μας κρατά πάνω από την άβυσσο».

Κλείνω όμως γιατί με παρατηρεί έντονα ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής φωνάζοντας:
«Ο λόγοις ενοχλούντες, πολλοί εσμέν σήμερον, οι δε έργοις παιδεύοντες, ή και
παιδευόμενοι, πάνυ εισίν ολίγοι».