Η γιαγιά μας η Ευρώπη!

Η 50χρονη Ρωμαία Ελιζαμπέτα Βάλε αντιπροσωπεύει ένα πρόβλημα που είναι
κοινό σε όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, που αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα,
μπορεί να οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση ακόμα και στη διάλυση. Η Ελιζαμπέτα
Βάλε είναι συνταξιούχος.

Χάγη, ηλικιωμένοι. Οι συνταξιούχοι γίνονται συνεχώς περισσότεροι, οι εργαζόμενοι συνεχώς λιγότεροι στην Ευρώπη. Η χρηματοδότηση των συντάξεων μεσοπρόθεσμα μπορεί να απειλήσει το ευρώ

Όπως 5 εκατομμύρια Ιταλοί ηλικίας κάτω από τα 65, η κ. Βάλε συνταξιοδοτήθηκε
πρόωρα, όταν το σχολείο στο οποίο εργαζόταν κατήργησε τα μαθήματα
αρχιτεκτονικής που δίδασκε. Η σύνταξή της ανέρχεται σε 800 δολάρια (288.000
δραχμές). Αν φτάσει σε ηλικία 80 χρόνων θα έχει κοστίσει στους Ιταλούς
φορολογούμενους περίπου 115 εκατομμύρια δραχμές.

Όπως προειδοποίησε πρόσφατα ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρομάνο Πρόντι,
το έτος 2025 περίπου 115 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ­ το ένα τρίτο του πληθυσμού
της γηραιάς Ηπείρου ­ θα είναι συνταξιούχοι.

Η καταβολή των συντάξεών τους συνεπάγεται τρομακτικά βάρη τόσο για τα παιδιά
τους όσο και για τον κρατικό προϋπολογισμό, και απειλεί σοβαρά τη συνοχή της
Ε.Ε. Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις, στις ευρωπαϊκές χώρες όμως ­
και ειδικά τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ιταλία ­ το πρόβλημα είναι
εντονότερο και η προθυμία για μεταρρυθμίσεις σαφώς μικρότερη.

Η επερχόμενη κρίση είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων: Πρώτον, της
υπογεννητικότας. Η τελευταία φορά που οι Ιταλίδες γέννησαν περισσότερα από 2
παιδιά κατά μέσο όρο ήταν το 1945, πριν γεννηθεί η κ. Βάλε.

Το 1997, αυτή η σχέση είχε πέσει στο 1,22. Αυτή η εξέλιξη θα οδηγήσει σε
μείωση του ιταλικού πληθυσμού κατά 28% μεταξύ του 1995 και του 2050 ­ από 57
εκατομμύρια σε 41 εκατομμύρια.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, που έχει σήμερα περισσότερα από 105 εκατ. κατοίκους από τις
ΗΠΑ, θα έχει το 2025 18 εκατ. λιγότερους. Και λόγω της εχθρότητας απέναντι στη
μετανάστευση είναι μάλλον απίθανο ότι κάποιοι ξένοι θα κληθούν να καλύψουν το
κενό.

Οι εργαζόμενοι στην Ευρώπη συνταξιοδοτούνται πολύ νωρίς. Αν και στις
περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες το επίσημο όριο συνταξιοδότησης είναι τα 65
χρόνια, οι περισσότεροι άνδρες συνταξιοδοτούνται στα 61 και οι γυναίκες στα 58
γιατί οι εισοδηματικές απώλειες είναι μικρές.

«Η τάση για πρόωρη συνταξιοδότηση είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα του
συνταξιοδοτικού συστήματος στην Ευρώπη τα τελευταία 50 χρόνια», σύμφωνα με
έκθεση της επενδετικής τράπεζας Μέριλ Λιντς. Σύμφωνα με στοιχεία της έκθεσης,
μόνο 7% των Ευρωπαίων εργαζομένων καλύπτονται συνταξιοδοτικά από τις
επιχειρήσεις στις οποίες εργάζονται, ενώ μόνο 0,9% συμμετέχουν σε
συνταξιοδοτικά σχήματα με ιδιωτική χρηματοδότηση. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν
όλοι οι εργαζόμενοι θα εξαρτώνται από τις εισφορές και τις δυνατότητες του
κρατικού προϋπολογισμού όταν συνταξιοδοτηθούν. Η σχέση όμως μεταξύ εργαζομένων
και συνταξιούχων, π.χ. στη Γερμανία, μειώνεται συνεχώς και υπολογίζεται ότι θα
είναι κάτω από 2 προς 1 το 2030.

Αυτό σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να ανεβάσουν δραστικά τους φόρους
και τις εισφορές ή να μειώσουν δραστικά τις παροχές.