Ποιοι βασανίζουν περισσότερο τον πολίτη του 2000

«Αυθαιρεσία – αδιαφορία – μεροληψία – ατιμωρησία» είναι το τετράπτυχο μέσα
στο οποίο κινείται η Δημόσια Διοίκηση, όπως προκύπτει από τις
αναφορές-καταγγελίες πολιτών που συγκέντρωσε το 1999 ο Συνήγορος του Πολίτη.
Και στην ετήσια έκθεσή του ο επικεφαλής της νέας Αρχής καθηγητής κ. Νικ.
Διαμαντούρος δεν κρύβει τα λόγια του, τονίζοντας επιπλέον ότι στην κορυφή της
γραφειοκρατίας και της κακοδιοίκησης βρίσκονται οι υπηρεσίες υγείας, οι
ασφαλιστικοί οργανισμοί, οι πολεοδομικές υπηρεσίες, καθώς οι υπηρεσίες των
Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η νέα Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή, άλλωστε, δεν στάθηκε μόνο στις διαπιστώσεις
των προβλημάτων και στις παρατηρήσεις προς τους αρμόδιους φορείς, προκειμένου
να εξυπηρετηθούν οι πολίτες που προσέφυγαν σε αυτήν. Σε έξι περιπτώσεις
διαβίβασε τις αναφορές των πολιτών και στον εισαγγελέα για την άσκηση ποινικών
διώξεων, αφού υπήρξαν ενδείξεις για διαφθορά και για παράβαση καθήκοντος από
υπαλλήλους του Δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Ενώ σε άλλες 23
περιπτώσεις, που συνοδεύτηκαν με ενδείξεις για κακοδιοίκηση και σοβαρές
παραλείψεις, διατάχθηκε η διενέργεια Ένορκης Διοικητικής Εξέτασης.

Υπό αυτά τα δεδομένα, το πρώτο συμπέρασμα που προκύπτει από τη 15μηνη
λειτουργία της νέας Αρχής είναι ότι έχει αρχίσει να κερδίζει την εμπιστοσύνη
των πολιτών. Αυτό μαρτυρά και η σταθερή αύξηση των αναφορών από πολίτες που
βρέθηκαν αντιμέτωποι με το «τέρας» της Δημόσιας Διοίκησης, όπως γνωστοποίησε
σε χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο κ. Διαμαντούρος.

Ειδικότερα, από τον Οκτώβριο του 1998, που ξεκίνησε τη λειτουργία του, έως το
τέλος του 1999 ο Συνήγορος του Πολίτη δέχθηκε 8.714 έγγραφες αναφορές πολιτών.
Το 1999 οι αναφορές ανήλθαν σε 7.284, ενώ η νέα Αρχή χειρίστηκε συνολικά 8.223
υποθέσεις. Η αυξητική τάση που καταγράφεται στις αναφορές ήταν έντονη τους
τελευταίους μήνες του 1999 και θεωρείται βέβαιο ότι, μεσοπρόθεσμα τουλάχιστον,
οι αριθμοί θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο.

Οι υποθέσεις που διεκπεραιώθηκαν από τον Συνήγορο του Πολίτη έχουν κατανεμηθεί
σε τέσσερις κύκλους εργασίας:

* Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στον οποίο εμπίπτουν 1.212 αναφορές
(ποσοστό 14,74% επί του συνόλου).

* Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας (2.260 αναφορές, ποσοστό 27,48%).

* Κύκλος Ποιότητας Ζωής (2.068 αναφορές, ποσοστό 25,15%).

* Κύκλος Σχέσεων Κράτους – Πολίτη (2.683 αναφορές, ποσοστό 32,63%).

Οι παρεμβάσεις της Ανεξάρτητης Διοικητικής Αρχής είχαν αποτέλεσμα να υπάρξει
θετική έκβαση περίπου για το 60% των αναφορών που χειρίστηκε, ενώ το 24% των
αναφορών αρχειοθετήθηκε λόγω αναρμοδιότητας. Σε όσες περιπτώσεις οι δημόσιες
υπηρεσίες δεν συνεργάστηκαν μαζί του, ο Συνήγορος του Πολίτη συνέστησε να
παρέμβουν τα αρμόδια πειθαρχικά όργανα.

Πρέπει να σημειωθεί, άλλωστε, ότι η νέα Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή έχει εκ του
νόμου δυνατότητα να συντάσσει και ειδικές εκθέσεις για μείζονος σημασίας
ζητήματα, τις οποίες διαβιβάζει στα αρμόδια υπουργεία, ώστε τα τελευταία να
προχωρήσουν, εάν αυτό είναι αναγκαίο, ακόμη και σε νομοθετικές ρυθμίσεις.

Και ήδη προς αυτή την κατεύθυνση συνέταξε ειδική έκθεση για το καθεστώς της
εναλλακτικής πολιτικής κοινωνικής θητείας των αντιρρησιών συνείδησης, η οποία
υποβλήθηκε στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ενώ τους επόμενους μήνες θα
υποβληθούν ειδικές εκθέσεις για τη λειτουργία των ΟΤΑ, το Επικουρικό Ταμείο
Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου, καθώς και για το ΔΙΚΑΤΣΑ.

Επιπλέον, με βάση συγκεκριμένες αναφορές πολιτών, η νέα Αρχή μπορεί να
προχωρήσει και στη διενέργεια αυτοψίας, δυνατότητα που δεν άφησε να περάσει
ανεκμετάλλευτη την προηγούμενη χρονιά, ιδίως για αναφορές που σχετίζονταν με
ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος. Όπως επισημαίνεται στην ετήσια έκθεση,
το 1999 ειδικοί επιστήμονες πραγματοποίησαν για λογαριασμό του Συνηγόρου του
Πολίτη 51 αυτοψίες και επιτόπιους ελέγχους σε όλη την επικράτεια.

Σε 23 περιπτώσεις, όπως προαναφέρθηκε, η Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή διαπίστωσε
σοβαρά προβλήματα κακοδιοίκησης και παραλείψεων υπαλλήλων, με αποτέλεσμα να
ζητήσει τη διενέργεια Ένορκης Διοικητικής Εξέτασης. Όπως αναφέρεται στη
έκθεση, ΕΔΕ διενεργήθηκε:

* Στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθηνών, όταν διαπιστώθηκε ότι ασθενής
υποβλήθηκε σε σωματική και ψυχική ταλαιπωρία προτού χειρουργηθεί.

* Στο ίδιο νοσοκομείο, ύστερα από αναφορά για ανάρμοστη συμπεριφορά υπαλλήλου
στο Τμήμα Αιμοδοσίας.

* Στο Νοσοκομείο Θήβας, για απρεπή συμπεριφορά και πλημμελή εκτέλεση
καθηκόντων από νοσηλευτές, καθώς και για μη τήρηση των κανόνων υγιεινής.

* Στο Ασκληπιείο Βούλας, για αδιαφορία και ανεπαρκή αντιμετώπιση ιατρικού
περιστατικού.

* Στο Νοσηλευτικό Ίδρυμα «Αμαλία Φλέμιγκ», επειδή δεν είχε χορηγηθεί εγκαίρως
πιστοποιητικό ευδόκιμης υπηρεσίας σε ειδικευόμενο γιατρό.

* Στη Β’ ΔΟΥ Λάρισας, γιατί δεν ενημέρωσε και δεν μείωσε τα τέλη κυκλοφορίας
αυτοκινήτου που είχε άτομο με ειδικές ανάγκες.

* Στο ΣΤ’ Τελωνείο Πειραιά, γιατί από αμέλεια υπαλλήλου δεσμεύθηκε το
αυτοκίνητο αλλοδαπής.

* Στην Α’ ΔΟΥ Φορολογίας Κεφαλαίου Αθηνών, γιατί οι υπάλληλοι αρνήθηκαν να
εξετάσουν ανακλητική δήλωση φόρου κληρονομιάς.

* Στη ΔΟΥ Αμαρουσίου, επειδή αρνήθηκε την επιστροφή φόρου, επικαλούμενη
παραγραφή της αξίωσης, παρά το γεγονός ότι συνέτρεχε λόγος ανωτέρας βίας που
αναστέλλει την παραγραφή.

* Επίσης στη ΔΟΥ Αμαρουσίου, για συστηματική άρνηση να ενημερώσουν πολίτη ως
προς τον λόγο παρακράτησης ποσού από τη σύνταξή του.

* Στη ΔΟΥ Κατοίκων Εξωτερικού, για αναιτιολόγητη άρνηση να χορηγήσει αντίγραφα
δηλώσεων στην κόρη θανόντος φορολογουμένου, προκειμένου αυτή να ασκήσει
δικαίωμα κληρονομικής διαδοχής.

* Στα ΤΕΙ Αθήνας, για πλημμελείς διαδικασίες στην επιλογή επιστημονικού
συνεργάτη στο Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης.

* Στα ΤΕΙ Πάτρας, προκειμένου να επιβληθούν πειθαρχικές κυρώσεις στον πρόεδρό
τους, επειδή δεν απαντούσε σε επανειλημμένες οχλήσεις του Συνηγόρου του
Πολίτη.

* Εις βάρος του νομάρχη Φωκίδας για μη τήρηση όρων προστασίας του
περιβάλλοντος και μη εκτέλεση αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας.

* Εις βάρος του δημάρχου Γέρακα Αττικής, για άρνηση εφαρμογής του νόμου
σχετικά με τον τρόπο καταβολής τιμήματος για προσκυρωτέο ακίνητο.

* Εις βάρος του δημάρχου Χαλανδρίου, για τη λειτουργία χώρου μεταφόρτωσης
απορριμμάτων χωρίς άδεια και για άρνηση συνεργασίας με τον Συνήγορο του
Πολίτη.

* Εις βάρος του δημάρχου Ερυθρών, για παράβαση του Κώδικα Διοικητικής
Διαδικασίας.

* Εις βάρος του δημάρχου Θιναλίου Κέρκυρας, γιατί δεν επισκευαζόταν
επικίνδυνος δρόμος.

* Εις βάρος του αντιδημάρχου Παλαιού Φαλήρου, γιατί δεν φρόντισε να
απομακρυνθούν εγκαταλειμμένα αυτοκίνητα από δρόμους του δήμου, με αποτέλεσμα
να εξελιχθούν σε εστίες μόλυνσης.

* Στη Νομαρχία Ανατολικής Αττικής, για αναιτιολόγητες καθυστερήσεις στην
άσκηση των καθηκόντων τους από τους υπαλλήλους της Διεύθυνσης Μεταφορών.

* Στο Δασονομείο Αγίου Στεφάνου, εις βάρος υπαλλήλου για παράβαση καθήκοντος
σχετικά με καταπάτηση δασικής έκτασης.

* Εις βάρος της διοίκησης του Κρατικού Παιδικού Σταθμού Λουτρακίου, για
παράνομη αναστολή της λειτουργίας του.

* Εις βάρος υπαλλήλων στις Πολεοδομικές Υπηρεσίες Άνω Λιοσίων, Άμφισσας και
Ναυπάκτου, για άρνηση να συνεργαστούν με τον Συνήγορο του Πολίτη.

Γι’ αυτούς ο φάκελος πήγε στον εισαγγελέα

Οι επιχειρήσεις «σκούπα» στην Ομόνοια προκάλεσαν την αιφνιδιαστική επέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη σε αστυνομικό τμήμα. Εκεί διαπιστώθηκε ότι οι συνθήκες κράτησης ήταν απαράδεκτες

Σε κάθε περίπτωση που δημιουργούσε υπόνοιες ποινικών ευθυνών, εξάλλου, οι
σχετικοί φάκελοι κατέληξαν στους αρμόδιους εισαγγελείς. Σύμφωνα με την ετήσια
έκθεση, η εισαγγελική παρέμβαση κρίθηκε αναγκαία σε έξι υποθέσεις, για τις
οποίες, τελικώς, οι εισαγγελείς είτε προχώρησαν σε ποινικές διώξεις είτε
παρήγγειλαν προκαταρκτικές έρευνες. Ειδικότερα, ο Συνήγορος του Πολίτη
κινητοποίησε τις Εισαγγελικές Αρχές για:

*Υπόθεση που αφορούσε μετάγγιση μολυσμένου αίματος κατά τη διάρκεια εγχείρησης
στο Γενικό Περιφερειακό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά (Μεταξά).

* Πλημμελή άσκηση καθηκόντων στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», που είχε ως
αποτέλεσμα τον θάνατο νεογνού.

* Ενέργειες υπαλλήλων της Διεύθυνσης Χωροταξίας – Πολεοδομίας της Νομαρχίας
Φθιώτιδας που θεωρήθηκαν επιλήψιμες.

* Την παράλειψη, που έφτασε στα όρια της άρνησης, του Δημοτικού Συμβουλίου
Ρεθύμνου να εκτελέσει απόφαση για την ανάκληση της άδειας λειτουργίας
καταστήματος (για υγειονομικούς λόγους).

* Υπόθεση που αφορούσε τη γνησιότητα διαγράμματος το οποίο υποβλήθηκε στην
Πολεοδομία Καβάλας για την έκδοση οικοδομικής άδειας.

* Καταπάτηση δασικών εκτάσεων στον Άγιο Στέφανο Αττικής, υπόθεση για την οποία
ο Συνήγορος του Πολίτη είχε συντάξει και σχετικό πόρισμα.

Σώνει και καλά έπρεπε να οδηγήσει με γυαλιά και ακουστικά

Στη Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αθηνών
– Πειραιώς, στον Χολαργό, η υπηρεσία με τη δικαιολογία ότι έχει έλλειψη
προσωπικού υποδεικνύει στους πολίτες να αναζητούν οι ίδιοι τους ατομικούς τους
φακέλους.

­ Πολίτης προσέφυγε στον Συνήγορο και διαμαρτυρήθηκε, γιατί ταλαιπωρήθηκε να
βγάλει νέα άδεια οδήγησης μετά την απώλεια της προηγουμένης. Συγκεκριμένα στη
νέα άδεια που της χορηγήθηκε από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αθηνών – Πειραιώς
αναγραφόταν ο κωδικός «002», ένδειξη που σημαίνει ότι πρέπει να οδηγεί με
ακουστικά, ενώ στην αρχική άδεια υπήρχε η ένδειξη πως πρέπει να οδηγεί με
γυαλιά. Με δεδομένη την ήδη υπάρχουσα καταχώριση στα μηχανογραφικά αρχεία της
υπηρεσίας, η διαγραφή του κωδικού καθιστούσε αναγκαία την παραπομπή τής
ενδιαφερομένης σε επιτροπή ιατρών στην οποία και εκαλείτο να προσκομίσει και
ακουόγραμμα από δημόσιο νοσοκομείο.

Κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης προέκυψε ότι μόνον από τον ατομικό φάκελο
μπορούσαν να διασταυρωθούν τα στοιχεία της αρχικής άδειας, αφού το
μηχανογραφικό αρχείο που τηρείται στην αρμόδια υπηρεσία περιέχει μόνον την
τελευταία εγγραφή, στην οποία αναγράφονται μόνον τα στοιχεία του αντιγράφου
και όχι της αρχικής άδειας. Κατά συνέπεια, δεν μπορούσε να αποδειχθεί ο
ισχυρισμός της ενδιαφερομένης. Εξάλλου, σύμφωνα με το υπουργείο Μεταφορών,
στις παλαιές άδειες οδήγησης ο κωδικός «002» σημαίνει οδήγηση με γυαλιά, ενώ
στις νέου τύπου οδήγηση με ακουστικά.

Νέα εμπλοκή παρουσιάστηκε όταν η πολίτης παρουσιάστηκε στην αρμόδια επιτροπή
γιατρών προκειμένου να αναγραφεί η σωστή ένδειξη στην άδεια και πληροφορήθηκε
ότι το ακουόγραμμα δεν είχε εκδοθεί από πανεπιστημιακή κλινική, αλλά απλώς από
δημόσιο νοσοκομείο.

Η δεκατετράχρονη όμηρος του ελεγκτή

Δεκατετράχρονη κρατήθηκε σε αστυνομικό τμήμα επειδή τη συνέλαβε ο ελεγκτής
μέσα στο λεωφορείο να έχει μεν εισιτήριο, αλλά να μην το έχει ακυρώσει στο
μηχάνημα. Μετά μερικές ώρες, η μικρή παρελήφθη από τη μητέρα της, η οποία
έσπευσε να πληρώσει το πρόστιμο για να μπορέσει η κόρη της να πάει στο σπίτι.

Ένας τάφος 15 εκατ.

Πολίτης θέλησε να αγοράσει τάφο στο Νεκροταφείο της Νέας Σμύρνης και βρέθηκε
αντιμέτωπος με την απαγορευτική, για τα οικονομικά του, απόφαση του δημοτικού
συμβουλίου. Οι οικογενειακοί τάφοι παραχωρούνται έναντι τιμήματος που αρχίζει
από τα 15 και φθάνει στα 45 εκατομμύρια δραχμές. Ο Συνήγορος παρενέβη και η
απάντηση που έλαβε ήταν ότι η πώληση τάφων δεν είναι επιθυμητή και πως ο
καθορισμός υψηλών τιμών έχει απλώς την έννοια του αντικινήτρου.

Πράγμα που με τη σειρά του απλώς σημαίνει ότι οι εύποροι μπορούν να
προχωρήσουν στην αγορά και οι οικονομικά ασθενέστεροι να αναθεωρήσουν τις
απόψεις τους για… αξιοπρεπή απόδοση τιμών στους νεκρούς.

Για τον Συνήγορο, η ανεπάρκεια χώρου στα δημοτικά κοιμητήρια επ’ ουδενί λόγω
μπορεί να αποτελεί ευκαιρία ή πρόσχημα για την ενίσχυση των οικονομικών ενός
δήμου. Το θέμα είναι ποιος τον ακούει…

Ο δήμαρχος δεν συμφωνεί

Ο Συνήγορος έστειλε επιστολή σε δήμαρχο, επισυνάπτοντας και τη σχετική απόφαση
του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία ζητούσε από τον αιρετό να
προχωρήσει στην εφαρμογή μιας απόφασης την οποία αρνείτο μέχρι τότε.
Ευγενέστατος ο δήμαρχος ανταπάντησε στον Συνήγορο: «Ευχαριστώ για την επιστολή
σας και τα συνημμένα έγγραφα του ΣτΕ. Πλην όμως… δεν με βρίσκουν σύμφωνο».

Όποιος βρει το λάθος του ΙΚΑ παίρνει αναδρομικά

Νικόλαος Διαμαντούρος: Σταθερή η αύξηση των αναφορών από πολίτες που βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη γραφειοκρατία της Δημόσιας Διοίκησης

Συνταξιούχος του ΙΚΑ προσέφυγε στον Συνήγορο διότι δεν του είχαν καταβληθεί
αναδρομικά, τα οποία εδικαιούτο για το διάστημα 1992-99. Απαντώντας το αρμόδιο
υποκατάστημα Αλεξάνδρας, γνωστοποιεί στον Συνήγηρο ότι από το 1992 και μετά
«και για έναν ορισμένο αριθμό συνταξιούχων η μηχανογράφηση δεν εκδίδει τα
αναδρομικά. Αυτά δίνονται με χειρόγραφη απόδειξη σε όσους προσέρχονται στην
υπηρεσία έχοντας ανακαλύψει μόνοι τους το λάθος…».

Η δυστυχία τού να είσαι αλλοδαπός

Ύστερα από καταγγελίες Ελλήνων πολιτών, ο Συνήγορος εισέβαλε αιφνιδιαστικά στο
Αστυνομικό Τμήμα της Ομόνοιας, που συχνά φιλοξενεί το «αποτέλεσμα» των
επιχειρήσεων-σκούπα. Ο συνωστισμός και η μεγάλη διάρκεια κράτησης αλλοδαπών
μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία απέλασής τους είχε ως αποτέλεσμα οι
συνεργάτες του Συνηγόρου να αντικρύσουν εικόνες που δεν ταιριάζουν σε μια
πολιτισμένη χώρα: το μεγαλύτερο μέρος των κρατουμένων εμφάνιζε έντονα
εξανθήματα και δερματικές αλλοιώσεις, πιθανόν συμπτώματα μολυσματικών
ασθενειών, λόγω της υψηλής θερμοκρασίας, του ελλιπούς εξαερισμού και των
ανεπαρκών όρων υγιεινής. Εκλήθη επειγόντως γιατρός…