Καιρός να λάμψει η αλήθεια

Την περασμένη Κυριακή οι «Τάιμς της Νέας Υόρκης» δημοσίευσαν τα κυριότερα
σημεία άκρως απόρρητης έκθεσης της CIA που περιέγραφε τον τρόπο με τον οποίο
οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ και της Βρετανίας οργάνωσαν το πραξικόπημα του
1953 στο Ιράν που εγκαθίδρυσε τη δικτατορία του Σάχη.

Η διαρροή της έκθεσης ήταν χειρονομία της Ουάσιγκτον προς το μετριοπαθές
καθεστώς Χαταμί. Είχε προηγηθεί, μόλις πριν από λίγες ημέρες, η δημόσια
απολογία της κυρίας Μαντλίν Ολμπράιτ για τον ρόλο των ΗΠΑ στα γεγονότα του
1953. «Το πραξικόπημα ήταν σαφώς ένα βήμα πίσω για την πολιτική ανάπτυξη του
Ιράν. Και είναι εύκολο να δει κανείς τώρα γιατί πολλοί Ιρανοί συνεχίζουν να
δυσανασχετούν με αυτή την παρέμβαση των ΗΠΑ στα εσωτερικά τους ζητήματα»
δήλωσε η Αμερικανίδα υπουργός.

Σ ε ανάλογο απολογητικό τόνο είχε μιλήσει και ο πρόεδρος Κλίντον τον περασμένο
Νοέμβριο, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα. Είχε πει πως οι ΗΠΑ, στην
προσπάθειά τους να προωθήσουν τα συμφέροντά τους στο μέτωπο του Ψυχρού
Πολέμου, δεν τήρησαν την υποχρέωση που είχαν να υπερασπίσουν τη δημοκρατία
στην Ελλάδα έναντι της χούντας των συνταγματαρχών.

Π αρά τις δηλώσεις Κλίντον όμως και παρά το γεγονός ότι πριν από λίγες ημέρες
συμπληρώθηκαν 33 ολόκληρα χρόνια από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, οι
λεπτομέρειες της αμερικανικής ανάμειξης στην κατάλυση της δημοκρατίας στην
Ελλάδα παραμένουν εν πολλοίς άγνωστες. Βρίσκονται κρυμμένες στις απόρρητες
εκθέσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και της CIA, τις οποίες εξακολουθεί να
περιφρουρεί ως κόρην οφθαλμού το αμερικανικό κατεστημένο.

Ο ι Αμερικανοί έχουν βέβαια αποχαρακτηρίσει σ’ αυτές τις τρεις και πλέον
δεκαετίες κάποια ­ ελάχιστα ­ απόρρητα έγγραφα για την περίοδο της
δικτατορίας. Έγγραφα που φωτίζουν μόλις ένα μικρό μέρος εκείνης της περιόδου
και γράφουν την ιστορία με τον τρόπο που η Ουάσιγκτον επιθυμεί να τη γράψει.

Ε ίναι καιρός να ανοίξουν αυτοί οι επτασφράγιστοι φάκελοι. Όσο η ελληνική
κοινή γνώμη δεν θα έχει πλήρη εικόνα για πραγματικό ρόλο των ΗΠΑ στα γεγονότα
του 1967 τόσο οι σχέσεις των δύο χωρών θα δηλητηριάζονται από έλλειψη
εμπιστοσύνης και από καχυποψία.

Η ιστορική αλήθεια μπορεί να είναι επώδυνη, αλλά είναι σίγουρα η ισχυρότερη
βάση για την οικοδόμηση στέρεων διακρατικών σχέσεων.