ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το μικρό και το μεγάλο

Και τώρα που τελείωσε αυτή η νέα επίδειξη δύναμης, ας φωνάξουμε όλοι μαζί
τη συνήθη επωδό: ένας-είναι-ο-εχθρός-ο-ιμπερι-αλισμός!

Τετάρτη εξουσία. Οι φωτογράφοι περιμένουν μπροστά στο σπίτι όπου βρισκόταν ο Ελιάν για τη μεγάλη στιγμή

Ένας αδίστακτος πολιτικός με τη νοοτροπία δικτάτορα του πάλαι ποτέ «υπαρκτού
κομμουνισμού» καταπιέζει και καταδιώκει μια εθνότητα υποθάλποντας εναντίον της
ένα συλλογικό μίσος που τον βοηθά να διατηρείται στην εξουσία. Η μία και
αδιαμφισβήτητη Υπερδύναμη, αφού πρώτα τον ενισχύει και τον υποστηρίζει επειδή
υπηρετεί τα συμφέροντά της, στη συνέχεια τον εγκαταλείπει, του απευθύνει
απειλές, του θέτει ταπεινωτικούς όρους. Κι όταν αυτή η πρωτόγονη μορφή
διπλωματίας αποτυγχάνει, στέλνει τα αεροπλάνα της και βομβαρδίζουν πόλεις,
γέφυρες, τηλεοπτικούς σταθμούς και πομπές προσφύγων. Ο δικτάτορας αναγκάζεται
να υποχωρήσει, έχοντας κερδίσει όμως το φωτοστέφανο του μάρτυρα και του ηθικού
νικητή. Ο λαός του τα έχει χαμένα, η παγκόσμια κοινή γνώμη επίσης, ενώ η βία
εναντίον της οποίας ασκήθηκε ακόμη μεγαλύτερη βία αντιστρέφεται,
μεταμορφώνεται, διαιωνίζεται.

Μια ομάδα αδίστακτων εξορίστων με τη νοοτροπία φανατικών αντικομμουνιστών του
πάλαι ποτέ Ψυχρού Πολέμου εκμεταλλεύεται με ωμό τρόπο ένα μικρό παιδί στο
πλαίσιο του ανταγωνισμού της μ’ ένα καθεστώς και τον αλαζόνα, αλλά δημοφιλή
ηγέτη του. Η κυβέρνηση της Υπερδύναμης, που φιλοξενεί επί πολλές δεκαετίες
τους εξτρεμιστές αυτούς στο έδαφός της, τους υποστηρίζει, τους χρηματοδοτεί
και τους χρησιμοποιεί ανάλογα με τα συμφέροντά της, αδιαφορεί στην αρχή για
την ομηρεία του παιδιού, διστάζει, ολιγωρεί. Όταν βλέπει όμως να απειλείται το
κύρος της από μερικούς εξτρεμιστές, αλλάζει πολιτική, τους εγκαταλείπει, τους
απειλεί. Κι όταν αυτή η πρωτόγονη μορφή διπλωματίας αποτυγχάνει, στέλνει
εναντίον τους τα ελικόπτερα και τους μασκοφόρους κομάντος, που ρίχνουν
δακρυγόνα, σπάνε πόρτες, απειλούν με τα αυτόματά τους δικαίους και αδίκους,
και τελικά αρπάζουν το τρομοκρατημένο παιδί και το παραδίδουν στον πατέρα του.
Η αμερικανική κοινή γνώμη είναι έκπληκτη, η παγκόσμια επίσης, ενώ το πρόβλημα
εξαιτίας του οποίου πνίγηκε η μητέρα του παιδιού και κόντεψε να χαθεί και το
ίδιο, παραμένει, οξύνεται, διαιωνίζεται.

Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει μια διάσταση απονομής δικαιοσύνης, που
διακρίνεται όμως πολύ δύσκολα στο σύννεφο που δημιούργησαν η αδιαλλαξία και η
βία. Τα μέσα που χρησιμοποιούνται είναι δυσανάλογα τόσο προς τον αντίπαλο όσο
και προς το αποτέλεσμα. Η σκέψη των διαχειριστών της εξουσίας ακολουθεί,
θαρρείς, ένα στενό μονοπάτι, οι ελιγμοί είναι αδύνατοι, οι τακτικές
υποχωρήσεις έχουν αποκλειστεί για λόγους αρχής. Η τεχνολογία έχει σημειώσει
τεράστιες προόδους, το Internet έχει κάνει το «παγκόσμιο χωριό»
πραγματικότητα, η γενετική υπόσχεται να λύσει το πρόβλημα της πείνας, αλλά η
ωμή βία εννοεί να υπενθυμίζει κάθε τόσο ότι το παιχνίδι το ελέγχει αυτή. Για
το μικρό ή για το μεγάλο.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Μιλόσεβιτς έπρεπε να ανακοπεί. Όπως και ότι ο
μικρός Ελιάν έπρεπε να επιστρέψει στον πιο κοντινό του άνθρωπο, τον πατέρα
του. Το ερώτημα είναι: δεν υπήρχε άλλος τρόπος; Οι χιλιετίες αλλάζουν, αλλά η
διπλωματία των όπλων μένει;