Φακελάκι: Το αθάνατο «μικρόβιο» που… σώζει ζωές

Η ασθενής είχε έρθει από την επαρχία για να κάνει μια γυναικολογική
επέμβαση. Κάποιος της είχε συστήσει έναν χειρουργό, πήγε να τον δει και
εκείνος της είπε να υποβληθεί σε εξετάσεις. Από τη στιγμή εκείνη άρχισε η
ταλαιπωρία της. Ο γιατρός της έκλεινε ραντεβού και ποτέ δεν ήταν συνεπής. Η
γυναίκα πήγαινε κι ερχόταν χωρίς αποτέλεσμα. Εν τω μεταξύ η κατάστασή της
επιδεινωνόταν. Έπρεπε να χειρουργηθεί επειγόντως. Όταν τόλμησε να ρωτήσει τους
βοηθούς του πού ήταν ο γιατρός και τι να κάνει για να τον βρει, της απάντησαν
πως ασχολείται με πιο σοβαρές υποθέσεις που έχουν και βιοποριστικό ενδιαφέρον!
Η γυναίκα, έστω κι αν δεν ήταν «μέσα» στα πράγματα, κατάλαβε τι ήθελαν να της
πουν. «Πώς πρέπει να γίνει;» ρώτησε διακριτικά. «Ό,τι έχετε ευχαρίστηση», της
απάντησαν ευθέως. Φαίνεται όμως πως η… επιχείρηση ήταν πολύ καλά στημένη και
εκείνη τη στιγμή μπήκαν στον χώρο δύο νοσοκόμοι σχολιάζοντας ­ δήθεν
συμπτωματικά ­ δυσμενώς κάποια άλλη ασθενή επειδή είχε δώσει λίγα χρήματα στον
γιατρό. Κι αυτό έγινε για να καταλάβει πως το «ό,τι έχετε ευχαρίστηση» δεν
σημαίνει εκατό, διακόσιες χιλιάδες, αλλά κάτι παραπάνω. Τελικά έδωσε 350.000
δρχ. και, επιτέλους, έγινε η επέμβαση. Αμέσως μετά ο σύζυγός της κατήγγειλε το
περιστατικό στη διοίκηση του νοσοκομείου. Ο γιατρός βεβαίως αρνήθηκε και η
υπόθεση τέθηκε στο αρχείο. Αυτό τον εξόργισε και προσέφυγε στη Δικαιοσύνη
καταθέτοντας μήνυση εναντίον του γιατρού. Από την έρευνα που διενεργήθηκε
προέκυψε πως πράγματι είχαν συμβεί τα καταγγελθέντα, έστω κι αν ο γιατρός δεν
είχε συλληφθεί επ’ αυτοφώρω. Ο ίδιος, όταν κλήθηκε να δώσει εξηγήσεις,
επέρριψε τις ευθύνες στους βοηθούς του, ισχυριζόμενος πως εκείνοι πήραν τα
χρήματα για λογαριασμό του, εν αγνοία του. Τελικά ο γιατρός παραπέμφθηκε σε
δίκη. Την ίδια μεταχείριση είχαν και τα μέλη του Δ.Σ. του νοσοκομείου, που
είχαν θέσει, έτσι αβασάνιστα, την υπόθεση στο αρχείο. Παραπέμφθηκαν για
παράβαση καθήκοντος. Σε παλαιότερες συναφείς υποθέσεις οι γιατροί δεν ζητούσαν
πάντα χρήματα. Ζητούσαν βίντεο συγκεκριμένης μάρκας! Όταν το παραλάμβαναν στο
σπίτι, προχωρούσαν στην επέμβαση.

Είναι αυτό που βασανίζει τους συγγενείς ασθενών δημοσίων νοσοκομείων.«Πόσα να
δώσω στον γιατρό;». Το ερώτημα απευθύνεται συνήθως σε πρόσωπα που έχουν
περάσει από την ίδια διαδικασία, οπότε απαντούν «εμάς μας ζήτησε τόσα» ή
«εμείς του δώσαμε τόσα και φάνηκε ευχαριστημένος» και, αν δεν τύχει να βρουν
τέτοια πρόσωπα, ερωτούν κάποιον βοηθό του. «Πόσα παίρνει στην εγχείρηση;». Σε
μεγάλη ανάγκη, αν δηλαδή δεν μπορέσουν να ρωτήσουν κάποιον άλλον, οι ανήσυχοι
για την υγεία του ανθρώπου τους συγγενείς καταλήγουν στο γραφείο του
σωτήρα-γιατρού και… με τρόπο, όσο πιο διακριτικά γίνεται, του υποβάλλουν το
κρίσιμο ερώτημα. «Τι σας οφείλουμε;».

Όλα αυτά διαδραματίζονται στις περιπτώσεις όπου ο γιατρός δεν έχει προλάβει να
τους βγάλει από τη δύσκολη θέση, αξιώνοντας ευθέως το… δώρο του. Ζητώντας,
δηλαδή, το θεσμοθετημένο πλέον φακελάκι σαν να επρόκειτο για τη νόμιμη αμοιβή
του. Και είναι βέβαιος πως θα τα πάρει, όσο βέβαιος είναι πως παρανομεί.

Διερωτάται κανείς πώς δεν ανησυχεί για τυχόν επιπλοκή, όχι μετεγχειρητική αλλά
μετα… φακελακική. Πώς δηλαδή δεν ανακόπτονται οι φιλοχρηματικές επιθυμίες
του στη σκέψη ενδεχόμενης καταγγελίας, που ίσως βλάψει διά βίου την
επαγγελματική του σταδιοδρομία. Από πού αντλεί τη βεβαιότητα ότι η παράνομη
αυτή συναλλαγή θα παραμείνει μυστική;

Να υποθέσουμε ότι εν μέρει στηρίζεται στο δέος που εμπνέει στον ασθενή και
τους συγγενείς του. Για τα υπόλοιπα, για την περίπτωση που κάτι πάει στραβά,
βασίζεται προφανώς στη δυσκολία τεκμηρίωσης του αδικήματος. Καθώς, ακόμη και
αν συλληφθεί ο γιατρός με τα προσημειωμένα χαρτονομίσματα στο χέρι, έχει τη
δυνατότητα να ισχυριστεί ότι ουδέποτε τα ζήτησε και πως του δόθηκαν με τη
μορφή δώρου προκειμένου να τον εμπλέξουν σε περιπέτειες. Αν, μάλιστα, η
εξέλιξη της υγείας του συγκεκριμένου ασθενούς δεν είναι ικανοποιητική, ο
ισχυρισμός είναι τόσο πειστικός (ενδέχεται να είναι και αληθής), ώστε μπορεί
να απεμπλέξει τον γιατρό οριστικά.

Για να μην το γενικεύσουμε, πρέπει να πούμε πως δεν απαιτούν όλοι οι γιατροί
φακελάκι. Υπάρχουν μάλιστα και κάποιοι που αρνούνται την ευγενική προσφορά του
ασθενούς. Αποτελούν όμως την εξαίρεση στον κανόνα, ενώ θα έπρεπε να συμβαίνει
το αντίστροφο. Ώστε ακόμη και ο άπορος πολίτης να τυγχάνει της περίθαλψης που
του αναλογεί, χωρίς να βάζει γραμμάτια για να δώσει το φακελάκι.

ΣΩΤΗΡΗΣ ΤΣΕΜΕΝΤΖΗΣ

Καταδίκη με… προσημείωση καριέρας

Σωτήρης Τσεμεντζής. Δεν κατόρθωσε να αποδείξει τη… σκευωρία

Ο νεαρός Αλβανός ήταν απελπισμένος. Ο πεθερός του είχε υποστεί σοβαρό
τραυματισμό στο κεφάλι από σφαίρα και έπρεπε να χειρουργηθεί επειγόντως. Είχε
ήδη εισαχθεί στη νευροχειρουργική κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου
Ιωαννίνων και η επέμβαση επρόκειτο να γίνει από τον διευθυντή, καθηγητή Σωτήρη
Τσεμεντζή.

Ζητούσε όμως, ως μη όφειλε, το ποσό των 300.000 δραχμών σε… φακελάκι. Και ο
26χρονος Αντμίρ Κούσι δεν είχε να τα δώσει. Δεν μπορούσε όμως να «παίξει» με
τη ζωή του πεθερού του κι έτσι ζήτησε δανεικά από τον εργοδότη του. Όταν
εκείνος τον ρώτησε τι τα ήθελε, του εξήγησε πως έπρεπε να πληρώσει τον
νευροχειρουργό, χωρίς προφανώς να γνωρίζει πως η απαίτηση του γιατρού ήταν
παράνομη.

Ο εργοδότης του όμως το ήξερε πολύ καλά. Γι’ αυτό και του έδωσε μεν τα
χρήματα, τον προέτρεψε όμως να καταγγείλει το περιστατικό στην Αστυνομία. Ο
Αντμίρ τον άκουσε. Πήρε τα χαρτονομίσματα και πήγε στην Υποδιεύθυνση Ασφαλείας
Ιωαννίνων. Εκεί, όπως γίνεται πάντα σε ανάλογες περιπτώσεις, τα χρήματα
προσημειώθηκαν.

Ο Αντμίρ Κούσι πήγε κατευθείαν στο γραφείο του καθηγητή, όπως είχαν
συμφωνήσει, παρέδωσε τα χρήματα και έφυγε.

Ο κ. Τσεμεντζής είχε μόλις τοποθετήσει το φακελάκι στην τσάντα του, όταν
εισέβαλαν στο γραφείο του οι αστυνομικοί. Όπως είπαν αργότερα, ο γιατρός
άνοιξε την τσάντα του χωρίς να προβάλει αντίσταση όταν του το ζήτησαν. Εκεί
βρέθηκαν, όπως ήταν αναμενόμενο, τα προσημειωμένα χαρτονομίσματα.

Η σύλληψη του καθηγητή προκάλεσε αναστάτωση στην κοινωνία των Ιωαννίνων.
Πολλοί ήταν οι ένθερμοι υποστηρικτές του κ. Τσεμεντζή, αλλά δεν ήταν λίγοι και
εκείνοι που είχαν να του καταμαρτυρήσουν κάτι ανάλογο. Άλλωστε, τόσο ο
πρόεδρος του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου κ. Χ. Τόλης όσο και ο πρόεδρος του
Ιατρικού Συλλόγου Ιωαννίνων βεβαίωναν τότε πως είχαν αρκετές καταγγελίες εις
βάρος του, όχι όμως έγγραφες. Γι’ αυτό και δεν αιφνιδιάστηκαν όταν έμαθαν για
τη σύλληψή του.

Στο δικαστήριο, το Αυτόφωρο Τριμελές Πλημμελειοδικείο, κατέθεσαν πέντε
μάρτυρες υπεράσπισης του κατηγορουμένου, σχεδόν όλοι κάτοικοι Αττικής, οι
οποίοι, όπως είπαν, θεώρησαν υποχρέωσή τους να τον στηρίξουν, αφού τους είχε
χειρουργήσει «χωρίς να πάρει δραχμή». Ο ίδιος απέδωσε την όλη υπόθεση σε
σκευωρία, που στήθηκε εις βάρος του, επειδή είχε διεκδικήσει έδρα στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Ωστόσο, κάποιοι κάτοικοι Ιωαννίνων αποκάλυψαν τότε επωνύμως τις δικές τους
εμπειρίες, συγχαίροντας τον Αντμίρ Κούσι που είχε το θάρρος να καταγγείλει τον
καθηγητή στην Αστυνομία. Η τροπή που πήρε η υπόθεση είχε ως συνέπεια την άμεση
μεταφορά του πεθερού του νεαρού Αλβανού στην Αθήνα, προκειμένου να
χειρουργηθεί επειγόντως.

Ο κ. Σωτήρης Τσεμεντζής καταδικάστηκε πρωτοδίκως σε φυλάκιση τριών ετών, ενώ
στο Εφετείο η ποινή του μειώθηκε κατά έναν χρόνο.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΥ

Αθώος κατ’ επανάληψη

Πρόσωπο προσφιλές στα ΜΜΕ ο καρδιοχειρουργός Παναγιώτης Σπύρου, σπατάλησε στα
δικαστήρια αρκετές ώρες από τη ζωή του, προκειμένου να αντιμετωπίσει σειρά
καταγγελιών για φακελάκι. Το γεγονός ότι το όνομά του ήταν γνωστό στο ευρύ
κοινό είχε ως συνέπεια να λάβουν και οι υποθέσεις που τον αφορούσαν
μεγαλύτερες διαστάσεις απ’ ό,τι συμβαίνει συνήθως.

Η ταλαιπωρία του πήρε τέλος με την απαλλαγή του από όλες τις κατηγορίες, αφού
ο κ. Σπύρου διέθετε στοιχεία με τα οποία ανέτρεψε τα κατηγορητήρια. Ενδεικτικά
αναφέρουμε μία από τις υποθέσεις, όπου η σύζυγος ασθενούς που υπέκυψε σε
σοβαρές μετεγχειρητικές επιπλοκές κατήγγειλε τον Παναγιώτη Σπύρου για φακελάκι
­ στο πλαίσιο τηλεοπτικής εκπομπής ­ έναν χρόνο μετά τον θάνατο του συζύγου
της. Η συγκεκριμένη κυρία είπε τότε πως τα χρήματα που απαίτησε για λογαριασμό
του καρδιοχειρουργού ένας συνεργάτης του παραδόθηκαν στα χέρια του κ. Σπύρου,
στο γραφείο του.

Στο δικαστήριο ο κατηγορούμενος γιατρός απέδειξε πως τις επίμαχες ημέρες
βρισκόταν ήδη σε άδεια και, επομένως, δεν είχε πάρει τα χρήματα. Η αθώωση ­ η
πέμπτη κατά σειρά ­ υπήρξε ομόφωνη, ενώ προηγουμένως ο εισαγγελέας της έδρας,
εισηγούμενος την απαλλαγή του, είχε τονίσει πως δεν είναι δυνατόν να
παραπέμπονται γιατροί με τόσο ανεπαρκή στοιχεία και πως «με τη λογική αυτή
μπορεί αύριο κάποιος να τους στείλει στα δικαστήρια επειδή πήραν ένα κιλό
πορτοκάλια».

Τι θα έλεγε, άραγε, ο κύριος εισαγγελέας αν άκουγε ότι η Εφορία επιχειρεί να
φορολογήσει γιατρό για τα έσοδά του από φακελάκι, με βάση καταγγελίες που
τελικά δεν τεκμηριώθηκαν και που δεν προκάλεσαν την καταδίκη του; Με μια
τέτοια υπόθεση ασχολήθηκε πρόσφατα το Β’ τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας,
το οποίο έκρινε πως οι γιατροί που υπηρετούν στο ΕΣΥ διώκονται ποινικώς για το
φακελάκι, αλλά δεν είναι επιτηδευματίες με τις ανάλογες φορολογικές
υποχρεώσεις.

Στο ΣτΕ είχε προσφύγει η Εφορία ζητώντας να επικυρωθεί το πρόστιμο που είχε
επιβάλει σε γιατρό του «Ευαγγελισμού», τον οποίο το 1991 είχαν καταγγείλει
ασθενείς του για φακελάκια. Ο συγκεκριμένος γιατρός ουδέποτε καταδικάστηκε γι’
αυτό και όταν η αρμόδια ΔΟΥ του επέβαλε πρόστιμο ύψους ενός εκατομμυρίου
δραχμών, προσέφυγε στα Διοικητικά Δικαστήρια και δικαιώθηκε.

Η απόφαση του ΣτΕ επικύρωσε την απόφαση του Διοικητικού Εφετείου της Αθήνας
κρίνοντάς την νόμιμη και απολύτως αιτιολογημένη. Κατά την άποψη της μειοψηφίας
ωστόσο, «ορθώς επεβλήθη το πρόστιμο στον γιατρό, καθώς, από τη στιγμή που
αναπτύσσει παράνομη δραστηριότητα με τα χαρακτηριστικά της άσκησης ελευθέρου
επαγγέλματος, αποτελεί ουσιαστικά επιτηδευματία με τις ανάλογες φορολογικές
υποχρεώσεις».

Η απόφαση δεν διαχωρίζει τους αθώους από τους ενόχους. Κρίνει το θέμα στο
σύνολό του και τώρα, ακόμη και αν κάποιος γιατρός έχει αποδεδειγμένα εισπράξει
εκατομμύρια σε… φακελάκια, δεν επιτρέπεται να φορολογηθεί. Μήπως η
αμετάκλητη ποινική καταδίκη θα έπρεπε να «λύνει» και τα χέρια της Εφορίας;