ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το χωνευτήρι είναι μύθος

Διαζύγιο με την κοινωνία έχει πάρει η ιταλική Αριστερά. Και τώρα πρέπει να
τα κάνει όλα απ’ την αρχή: να αναζητήσει νέο πρόγραμμα, νέο ηγέτη, νέες
συμμαχίες.

Βελτρόνι – Ντ’ Αλέμα. Κράτησαν το κόμμα προσκολλημένο στο παρελθόν

«Είμαστε σήμερα εκείνος ο πολιτικός χώρος όπου πολλές και διαφορετικές μεταξύ
τους κουλτούρες και ευαισθησίες συναντώνται, ανακατεύονται, μολύνουν η μία την
άλλη. Κουλτούρες δημοκρατικές, μεταρρυθμιστικές». Αυτά έλεγε τον περασμένο
Ιανουάριο με αυταρέσκεια ο Βάλτερ Βελτρόνι στο συνέδριο των «Δημοκρατών της
Αριστεράς». Είχαν περάσει δέκα χρόνια από τη διάλυση του Κομμουνιστικού
Κόμματος, του θρυλικού PCI, και εννιά από την ίδρυση του PDS. Όλοι διαπίστωναν
ότι η ιταλική κοινωνία έχει αλλάξει ριζικά σε σχέση με την κοινωνία του Ψυχρού
Πολέμου. Το κόμμα;

Ονόματα έχει αλλάξει ασφαλώς πολλά. Το σφυροδρέπανο δεν υπάρχει πλέον στο
έμβλημά του. Ποιοι κατέχουν όμως σήμερα τα μεγαλύτερα αξιώματα της κυβέρνησης;
Ποιοι διοικούν την Ελιά; Το συνδικάτο; Ποιοι ηγούνται των κοινοβουλευτικών
ομάδων και των θεσμικών οργάνων; Η απάντηση, γράφει ο Γκαντ Λέρνερ στη
«Ρεπούμπλικα», είναι κοινή: σε όλες τις παραπάνω θέσεις βρίσκονται άνθρωποι
που ανήκαν άλλοτε στην ηγετική ομάδα του Κομμουνιστικού Κόμματος. Το ίδιο
ισχύει και για τους 7 από τους 8 προέδρους των περιφερειών που εξακολουθεί να
ελέγχει η Κεντροαριστερά μετά τις εκλογές της περασμένης Κυριακής. Αυτό
αποδεικνύει ακόμη μια φορά ότι το PCI ήταν μια μεγάλη σχολή της πολιτικής, που
όμοιά της δεν έχει γνωρίσει η Ιταλία, με εξαίρεση την πρώτη φάση της
Χριστιανοδημοκρατίας. Αποδεικνύει όμως επίσης ότι το χωνευτήρι που περιέγραψε
ο Βελτρόνι είναι μύθος. Οι διάφορες κουλτούρες μπορεί να υπάρχουν, αλλά δεν
εκπροσωπούνται ισότιμα. Η ιταλική Κεντροαριστερά είναι μάλλον προσκολλημένη
στο παρελθόν. Οι λαϊκοί νοσταλγούν τη Χριστιανοδημοκρατία, οι σοσιαλιστές τον
Κράξι, οι Πράσινοι το σπιτάκι τους, οι κομμουνιστές τη χαμένη αυτοκρατορία.
Και οι απάτριδες απομακρύνονται από την πολιτική.

Κάπως έτσι επήλθε η ήττα στις τελευταίες εκλογές. Ο εκλογικός μηχανισμός της
Ελιάς δεν δείχνει πλέον ικανός να αποκαταστήσει την επαφή με τα κοινωνικά
στρώματα που γύρισαν την πλάτη σ’ αυτόν τον χώρο. Αμήχανη, αποσυντονισμένη,
διχασμένη, αποδεκατισμένη ­ υπολογίζεται ότι από το 1996 μέχρι σήμερα την
έχουν εγκαταλείψει 3.700.000 ψηφοφόροι ­ η Κεντροαριστερά ετοιμάζεται να
παραδώσει τα ηνία της χώρας στον Μπερλουσκόνι, τον Μπόσι και τους
«μετα-φασίστες». Υπάρχουν ακόμη ελπίδες; Μπορεί αυτή η τάση να ανατραπεί; Ναι,
απαντά ο Ντάριο Φο, ηθοποιός, θεατρικός συγγραφέας και Νομπελίστας. Υπό τον
όρο η Αριστερά να αρχίσει να δίνει προσοχή στα πραγματικά προβλήματα του
τόπου. Να ξαναβρεί την ιδέα της «συμμετοχής», να απευθυνθεί και πάλι στους
πολίτες, να θυμηθεί ότι εκτός από την αγορά υπάρχει και η ανθρώπινη
αλληλεγγύη. Να αποβάλει την αλαζονεία της και να ξαναβρεί τα ιδανικά της.

Μ’ άλλα λόγια, όπως λέει ένας άλλος βετεράνος αυτού του χώρου, ο δημοσιογράφος
και συγγραφέας Λουίτζι Πιντόρ, για να βγει η Αριστερά από την κρίση πρέπει να
ξαναγίνει μια πραγματική Αριστερά.