ΠΡΟΣΩΠΑ Ένας αγωνιστής ιερωμένος

Άραγε οι Σέρβοι του Κοσόβου θα επιστρέψουν ποτέ στα σπίτια τους; Ο
επίσκοπος Αρτέμιος το προσπαθεί ­ και ο Μιλόσεβιτς κάνει ό,τι μπορεί για να
τον εμποδίσει.

Επίσκοπος Αρτέμιος. Το Βελιγράδι υπονομεύει τις προσπάθειές του για συμφιλίωση στο Κόσοβο

Ο επίσκοπος Κοσόβου Αρτέμιος ζει σε οιονεί κατάσταση πολιορκίας στο μοναστήρι
της Γκρατσάνιτσα σχεδόν από τις αρχές του μήνα, όταν το Σερβικό Εθνικό
Συμβούλιο, του οποίου ηγείται, αποφάσισε να στείλει παρατηρητές για να
συμμετάσχουν, μαζί με τους Αλβανούς, στο Προσωρινό Συμβούλιο Διοίκησης του
Κοσόβου που έχει ιδρύσει ο ΟΗΕ. Σέρβοι σκληροπυρηνικοί ζήτησαν αμέσως την
αποπομπή του από το Κόσοβο και συγκεντρώθηκαν γύρω από τη μονή της
Γκρατσάνιτσα φωνάζοντας: «Το Κόσοβο είναι σερβικό, η Γκρατσάνιτσα είναι δική
μας». Μερικοί διαδηλωτές απείλησαν μάλιστα να γκρεμίσουν αυτό το μοναστήρι του
14ου αιώνα αν δεν έφευγε ο Αρτέμιος. Οι στρατιώτες της KFOR (του ΝΑΤΟ) ήταν
αυτοί που εξασφάλισαν την προστασία του ηγέτη της Ορθόδοξης Σερβικής Εκκλησίας
του Κοσόβου.

Ουδέποτε άλλοτε η σερβική κοινότητα του Κοσόβου είχε δεχθεί τέτοιες πιέσεις
ούτε είχε τόσο ανάγκη την ενότητα. Οι Σέρβοι του Κοσόβου ζουν τώρα σε θυλάκους
και δέχονται διαρκώς επιθέσεις από Αλβανούς εξτρεμιστές. Ωστόσο, έχουν
διχαστεί ανάμεσα σε εκείνους που, όπως ο επίσκοπος Αρτέμιος, υποστηρίζουν τη
συμφιλίωση και στους σκληροπυρηνικούς, οι οποίοι αρνούνται οποιονδήποτε
συμβιβασμό. Ο Αρτέμιος και οι μετριοπαθείς συμφώνησαν να συμμετάσχουν για
τρεις μήνες στο Προσωρινό Συμβούλιο. «Αν σε τρεις μήνες δεν έχει αρχίσει η
διαδικασία επιστροφής των Σέρβων του Κοσόβου, ο επίσκοπος Αρτέμιος και τα άλλα
μέλη της Εκκλησίας θα εγκαταλείψουν την πολιτική αρένα», υπογραμμίζει ο στενός
συνεργάτης του Αρτέμιου, ο πατέρας Σάβας.

Το Βελιγράδι εξοργίσθηκε με τη συμμετοχή του Αρτέμιου στο Προσωρινό Συμβούλιο
και αντιμετωπίζει τον επίσκοπο ως αντιπολιτευόμενο πολιτικό ηγέτη μάλλον, παρά
ως ιερωμένο ­ ο ακροδεξιός Βόισλαβ Σέσελι τον αποκάλεσε «επίσκοπο του ΝΑΤΟ». Η
παρουσία των Σέρβων μετριοπαθών στο Προσωρινό Συμβούλιο έχει κρίσιμη σημασία
για να μειωθεί η δυσπιστία και το μίσος μεταξύ Αλβανών και Σέρβων του Κοσόβου,
και το Βελιγράδι δεν θέλει κάτι τέτοιο. Και υπονομεύει τον Αρτέμιο, καθώς
υποστηρικτές τού Μιλόσεβιτς ελέγχουν την καταβολή συντάξεων και μισθών στους
Σέρβους του Κοσόβου, επικυρώνουν προσωπικά έγγραφα και εκδίδουν διαβατήρια ­
το Βελιγράδι χρηματοδοτεί επίσης την υγειονομική περίθαλψη και την εκπαίδευση
στις κοινότητες των Σέρβων που παραμένουν στο Κόσοβο. Έτσι ο Αρτέμιος και όσοι
υποστηρίζουν τη συνεργασία με τη διεθνή διοίκηση και τους Αλβανούς παραμένουν
μειοψηφία και δεν αντιπροσωπεύουν σημαντική πολιτική δύναμη. Και η ειρήνη στο
Κόσοβο μοιάζει να εξαρτάται από την ευόδωση των προσπαθειών του επισκόπου για
την επιστροφή των Σέρβων, οι οποίοι θα του εξασφάλιζαν την υποστήριξη που
χρειάζεται έναντι των σκληροπυρηνικών.