ΠΡΟΣΩΠΑ Η πρώτη φορά στο χάος του Δικτύου

Κάθε μέρα, χιλιάδες άνθρωποι στον κόσμο χρησιμοποιούν για πρώτη φορά το
Ίντερνετ. Άραγε τα καταφέρνουν όλοι; Και πόσα έχουν διδαχθεί ένα χρόνο μετά
την πρώτη εκείνη φορά;

Στεφάνα Μπρόντμπεντ. «Οι περισσότεροι χρήστες του Ίντερνετ δεν θέλουν να προσπαθήσουν»

Η Στεφάνα Μπρόντμπεντ έχει κάνει διδακτορικό στις Γνωστικές Επιστήμες και
διευθύνει το Τμήμα Αλληλεπίδρασης Ανθρώπων και Υπολογιστών της IconMedialab,
μιας γαλλικής εταιρείας που παρέχει στους πελάτες της εξειδικευμένες συμβουλές
για το ψηφιακό σύμπαν. Πρόσφατα ολοκλήρωσε μια έρευνα για τη συμπεριφορά όσων
συνδέονται για πρώτη φορά με το Ίντερνετ ­ για το πώς περνάει κανείς από την
κατάσταση του μη χρήστη σε εκείνη του χρήστη του Διαδικτύου. Οι άνθρωποι
αυτοί, λέει στη «Λιμπερασιόν», έμοιαζαν με ανθρώπους του Μεσαίωνα που βρέθηκαν
ξαφνικά στην εποχή μας χωρίς την παραμικρή ιδέα για το πώς να χρησιμοποιήσουν
τα σημερινά αντικείμενα.

Η Μπρόντμπεντ και οι άνθρωποί της πήραν οκτώ πρόσωπα ηλικίας από 20 ως 40 ετών
με απολυτήριο Λυκείου και με εμπειρία τουλάχιστον ενός χρόνου χρήσης
υπολογιστή ­ «δεν είχαμε το κουράγιο να κάνουμε το τεστ με εντελώς
αρχάριους…» ­, τους εγκατέστησαν μπροστά σε υπολογιστές και μαγνητοσκόπησαν
τις προσπάθειές τους στη διάρκεια πέντε δίωρων συνεδριών. Τους παρατηρούσαν
χωρίς να επεμβαίνουν, ακόμη κι αν μερικές φορές τούς ήταν δύσκολο ­ «όπως όταν
μονολογούσαν “Δεν υπάρχει τίποτε σ’ αυτή τη διεύθυνση” και δεν σκέφτονταν να
κάνουν ένα κλικ για να πάνε στις άλλες σελίδες». Όλοι τους ξεκινούσαν έχοντας
στο μυαλό τους βεβαιότητες και μια εσφαλμένη εικόνα για το Ίντερνετ, το οποίο
φαντάζονταν σαν ένα είδος μεγάλης κεντρικής βιβλιοθήκης, εξηγεί η Μπρόντμπεντ.
Έπειτα από δέκα ώρες, βρίσκονταν σε πλήρες χάος. Στα πρώτα e-mail, δεν ήξεραν
πού να γράψουν το κείμενο. Πολλοί δεν καταλάβαιναν τι είναι μια ηλεκτρονική
διεύθυνση και ως το τέλος δεν κατάφεραν να μάθουν πώς να χρησιμοποιούν τα
εργαλεία έρευνας. Όπως διαπιστώθηκε από την έρευνα, πολλοί είναι εκείνοι που
εγκαταλείπουν δύο ή τρεις μήνες μετά την πρώτη χρήση.

Η Στεφάνα Μπρόντμπεντ διαπίστωσε ότι, όσον αφορά το Ίντερνετ, οι άνθρωποι δεν
χωρίζονται στους «εκτός» και στους «φανατικούς». Οι περισσότεροι συνδέονται
περίπου δύο ώρες την εβδομάδα και δεν ξέρουν να κάνουν παρά δύο ή τρία απλά
πράγματα. «Λένε πως ο κόσμος χρησιμοποιεί ένα 10% ως 20% των λειτουργιών
επεξεργαστών κειμένου όπως το Word», εξηγεί. «Το ίδιο συμβαίνει και με το
Ίντερνετ». Οι άνθρωποι, προσθέτει, «τείνουν να σταματήσουν σε ένα επίπεδο
ελάχιστης ικανοποίησης. Προσπάθησα ήδη, λένε, για να φτάσω ως εδώ. Και δεν έχω
καμία διάθεση να προσπαθήσω περισσότερο».