ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Τριαντάφυλλα και κρίνοι

Μετά την «κατάθλιψη των δισεκατομμυριούχων», η Αμερική αντιμετωπίζει άλλο
ένα ιδιότυπο και δυσεπίλυτο πρόβλημα: δεν βρίσκει μάρτυρες για τις εκτελέσεις.

Τζέημς Κρόσμπυ. Ο διευθυντής των φυλακών της Φλόριντα δείχνει υπερήφανος τη νέα ηλεκτρική καρέκλα της Πολιτείας

Τα παλιά τα χρόνια, τα πράγματα ήταν απλά. Από το 1976, που το Ανώτατο
Δικαστήριο επανέφερε τη θανατική ποινή, μέχρι το 1983 εκτελέστηκαν σε όλη την
Αμερική 11 άνθρωποι και η προσφορά μαρτύρων ήταν μεγαλύτερη από τη ζήτηση.
Έκτοτε, οι δουλειές έχουν πολλαπλασιαστεί. Το 1998, για παράδειγμα, έγιναν 68
εκτελέσεις, πέρυσι 98. Και οι μεν πολιτείες που δεν απαιτούν μάρτυρες στις
εκτελέσεις δεν έχουν πρόβλημα. Εκείνες, όμως, που εξακολουθούν να έχουν αυτή
την αναχρονιστική νομοθεσία προσπαθούν με κάθε τρόπο να βρουν εθελοντές:
παίρνουν τηλέφωνο, εκδίδουν δελτία Τύπου, βάζουν αγγελίες στο Internet. Αυτό
που ενδιαφέρει τις αρχές είναι η μαρτυρία αξιοσεβάστων πολιτών ότι δεν
ξυλοκοπούν τους θανατοποινίτες μέχρι (πρόωρου) θανάτου, δεν τους μαχαιρώνουν
ούτε τους κλωτσούν. Οι πρακτικές αυτές είναι παράνομες. Όλα τα άλλα, ενέσεις,
αέρια, ηλεκτρισμός, είναι επιτρεπτά και ανθρωπιστικά.

Είναι γεγονός ότι η χώρα αυτή έχει προοδεύσει πολύ τις τελευταίες δεκαετίες
στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η πρόοδος, όμως, έχει και κόστος. Στην
Αριζόνα του 1918, για παράδειγμα, εκατοντάδες άνθρωποι παρακολουθούσαν τον
απαγχονισμό των καταδίκων στην αυλή των φυλακών: μπορούσαν έτσι να σχολιάζουν
την εξέλιξη, να χειροκροτούν ή να αποδοκιμάζουν, να συμμετέχουν εν πάση
περιπτώσει στο θέαμα. Σήμερα, το 90% των εκτελέσεων πραγματοποιούνται με
ένεση. Και, όπως γράφει η «Ουώλ Στρητ Τζέρναλ», «η διαδικασία αυτή στερείται
τόσο πολύ ενός δραματικού χαρακτήρα, ώστε πολλοί κρατούμενοι ροχαλίζουν πριν
πεθάνουν». Ούτε ουρλιαχτά ούτε παρακάλια ούτε πάλη για τη ζωή: πού να βρεις
μάρτυρες σε κάτι τόσο ξενέρωτο…

Πάλι καλά που υπάρχουν νομιμόφρονες πολίτες οι οποίοι είναι διατεθειμένοι να
θυσιάσουν τον πολύτιμο χρόνο τους για να διαπιστώσουν τον ανθρωπισμό των
εγγυητών της τάξης. Άλλοι απ’ αυτούς έχουν πέσει οι ίδιοι θύματα κάποιου
εγκλήματος, άλλοι είναι φοιτητές νομικών επιστημών ή απλώς περίεργοι. «Ο ίδιος
λόγος που επισκέπτεσαι το Γκραν Κάνυον», εξηγεί με αφοπλιστικό τρόπο ο Τζέημς
Κρόσμπυ, διευθυντής των κρατικών φυλακών της Φλόριντα. Όλοι, πάντως, έχουν να
το λένε: οι εκτελέσεις γίνονται σε τόσο αγγελικό περιβάλλον, ώστε σχεδόν θα
ήθελαν να βρίσκονται εκείνοι στη θέση του θύματος. Ο δημοσιογράφος της «Ουώλ
Στρητ Τζέρναλ» περιγράφει μια εκτέλεση που προφανώς παρακολούθησε πρόσφατα ο
ίδιος στη Φλόρενς της Αλαμπάμα. Οι 35 μάρτυρες διέσχισαν ένα μονοπάτι με
κόκκινα τριαντάφυλλα και κίτρινους κρίνους για να μπουν σ’ ένα μικρό κτίριο με
γαλάζιους τοίχους, γνωστό ως το Σπίτι του Θανάτου. Στάθηκαν σιωπηλοί μπροστά
σε μια σειρά πάγκων και περίμεναν να ανοίξει η γαλάζια κουρτίνα και να
αποκαλύψει τον γυάλινο τοίχο πίσω από τον οποίο βρισκόταν ο μελλοθάνατος. Ο
διευθυντής τους καλωσόρισε, ρώτησε τον κατάδικο αν είχε να προσθέσει τίποτα
και διέταξε να διοχετευθεί το δηλητήριο. Όλα έγιναν γρήγορα και πολιτισμένα.
Το μόνο που δεν μάθαμε είναι αν το θύμα πρόλαβε να ροχαλίσει.