6 ερωτήσεις για την εξωτερική πολιτική

Τρία κορυφαία ζητήματα κυριάρχησαν τους τελευταίους μήνες για την εξωτερική
πολιτική της χώρας.

Το ένα αφορά στη συμφωνία του Ελσίνκι όπου υπάρχουν ειδικές αναφορές για τις
ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και τη σχέση της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή
Ένωση.

Το δεύτερο αφορά στην ΟΝΕ. Τι σημαίνει για τη χώρα μας η ένταξή της στη
Οικονομική και Νομισματική Ένωση.

Και το τρίτο αφορά στον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία και ειδικότερα στη συμμετοχή
της Ελλάδας στη στρατιωτική δύναμη που εδρεύει στο Κόσοβο.

Οι θέσεις των κομμάτων γι’ αυτά τα θέματα ποικίλλουν και πολλές φορές είναι
εντελώς αντίθετες. Για παράδειγμα, για το θέμα του ελληνοτουρκικού διαλόγου
και κατά πόσον αυτός μπορεί να απλωθεί σε όλα τα ζητήματα, παρατηρείται
διάσταση απόψεων.

Ακόμη και για τη στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας στο Κόσοβο υπάρχει διαφορά
εκτιμήσεων. Άλλοι αποκαλούν τη στρατιωτική δύναμη «ειρηνευτική» και άλλοι
κάνουν λόγο για «δύναμη καταστολής». Υπάρχουν κι άλλες διαφωνίες σ’ αυτό το
θέμα. Για παράδειγμα, η Ν.Δ. ενώ συμφωνεί με την ελληνική στρατιωτική παρουσία
στα Βαλκάνια, επισημαίνει ότι «αυτή είναι πιο χρήσιμη στο Κόσοβο παρά στη
Βοσνία».

«ΤΑ ΝΕΑ» υπέβαλαν τις ίδιες έξι ερωτήσεις στο ΠΑΣΟΚ, στη Ν.Δ., στο ΚΚΕ, στον
ΣΥΝ και το ΔΗΚΚΙ. Τις απαντήσεις τους τις καταχωρούν στον παρακείμενο πίνακα.
Ο αναγνώστης μπορεί, διαβάζοντάς τες, να κρίνει και να συγκρίνει.

1. Συμφωνείτε με την ευρωπαϊκή υποψηφιότητα της Τουρκίας υπό τους όρους που
συμφωνήθηκαν στο Ελσίνκι;

ΠΑΣΟΚ

Φυσικά. Το Ελσίνκι ήταν μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της εξωτερικής
πολιτικής. Έχει καταστήσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις τμήμα των ευρωτουρκικών
σχέσεων. Αυτό επετεύχθη χάρη στην άρτια διαπραγμάτευση της ελληνική κυβέρνησης.

Ν.Δ.

Δεν θα ασκούσαμε βέτο, αλλά η διαπραγμάτευση ήταν κακή. Κυρίως, διότι στη
Συμφωνία του Ελσίνκι δεν υπάρχει σαφής δέσμευση εκ μέρους της Τουρκίας για την
αποφυγή απειλών κι εγκατάλειψη διεκδικήσεων, αλλά μόνο αόριστη αναφορά στη
Χάρτα του ΟΗΕ.

ΚΚΕ

Είμαστε αντίθετοι με τη διεύρυνση της Ε.Ε. ­ άρα αντίθετοι και με τη διεύρυνση
προς την Τουρκία. Οι όροι του Ελσίνκι μπορεί να αναγκάσουν την Ελλάδα να
δεχθεί τη Χάγη και για τις μονομερείς διεκδικήσεις της Τουρκίας.

ΣΥΝ

Ήμασταν η πρώτη δύναμη που τάχθηκε υπέρ του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της
Τουρκίας. Η απόφαση του Ελσίνκι είναι καταρχήν θετική, αλλά η κυβέρνηση δεν
έχει ολοκληρωμένο σχέδιο για τη μετα-Ελσίνκι περίοδο.

ΔΗΚΚΙ

Ασφαλώς όχι, γιατί η ευρωπαϊκή υποψηφιότητα της Τουρκίας εγκρίθηκε κατ’
εξαίρεση όλων των όρων και προϋποθέσεων που ισχύουν για όλες τις χώρες. Και η
χώρα μας είπε ναι!

2. Συμφωνείτε με τις διμερείς ελληνοτουρκικές συμφωνίες για θέματα «χαμηλής πολιτικής»;

ΠΑΣΟΚ

Ο διάλογος που διεξήχθη και οι συμφωνίες στις οποίες κατέληξαν Αθήνα και
Άγκυρα δείχνουν ότι υπάρχει έδαφος συνεργασίας επωφελούς για τα συμφέροντα των
δυο λαών. Η κοινωνία των πολιτών μπορεί να διασφαλίσει και τη συνέχεια αυτής
της συνεργασίας.

Ν.Δ.

Είμαστε υπέρ της συνεργασίας, αλλά στη βάση της αμοιβαιότητας. Οι διατυπώσεις
των συμφωνιών δεν είναι πάντα σαφείς (π.χ. θέμα τρομοκρατίας, ορισμός
συνόρων). Οι συμφωνίες υπήρχαν, πάντα έτοιμες στα συρτάρια ­ το ερώτημα είναι
αν πήραμε αυτό που έπρεπε.

ΚΚΕ

Οι συμφωνίες αυτές και το θετικό κλίμα που δημιουργείται στις ελληνοτουρκικές
σχέσεις μέσα στα συμμαχικά πλαίσια δεν πατάει σε στέρεη βάση, είναι τεχνητό
και μπορεί σε κάθε στιγμή να ανατραπεί και να επανέλθει η ένταση με πιο
οξυμμένη μορφή.

ΣΥΝ

Ναι, και το είχαμε προτείνει από το 1996. Διαφωνούμε με την εμπλοκή του
θέματος της τρομοκρατίας στα θέματα αυτά. Γιατί η Τουρκία προσδίδει στον όρο
τρομοκρατία ένα τελείως διαφορετικό και διευρυμένο περιεχόμενο (αγωνιστές
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Κούρδοι κ.λπ.).

ΔΗΚΚΙ

Ναι, με την προϋπόθεση ότι είναι πράγματι θέματα «χαμηλής πολιτικής».

3. Πρέπει η Ελλάδα να συμφωνήσει στην προώθηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων,
που προβλέπονται από το καθεστώς της υποψηφίας, προς την Τουρκία;

ΠΑΣΟΚ

Οι χρηματοδοτήσεις προς την Τουρκία θα συνοδεύσουν την εταιρική σχέση που θα
συναφθεί μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας. Εφόσον το περιεχόμενο αυτής της αποδεκτής
από τα δυο μέρη σχέσης ικανοποιεί τις ελληνικές θέσεις και προϋποθέσεις, η
Αθήνα θα συμφωνήσει με την χορήγηση των κονδυλίων.

Ν.Δ.

Οι χρηματοδοτήσεις προς την Τουρκία πρέπει να είναι σε συνάρτηση με τις
χειρονομίες καλής θέλησης εκ μέρους της Άγκυρας. Τέτοιες κινήσεις από την
τουρκική πλευρά δεν έχουν γίνει, ούτε πριν το Ελσίνκι ούτε μετά.

ΚΚΕ

Με τις θεσμικές αλλαγές που προωθούνται στην Ε.Ε. και τις αποφάσεις του
Ελσίνκι, δεν υπάρχει δυνατότητα η Ελλάδα να αντιταχθεί στην προώθηση των
σχετικών κονδυλίων.

ΣΥΝ

Η Τουρκία πρέπει να έχει όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της υποψήφιας.
Το σύνολο των χωρών της Ε.Ε. θα κρίνει αυτήν την πορεία. Ο ΣΥΝ έχει επισημάνει
ότι έχει εξαντληθεί η χρησιμότητα του βέτο για τις χρηματοδοτήσεις.

ΔΗΚΚΙ

Αφού η Ελλάδα συμφώνησε στην υποψηφιότητα της Τουρκίας, το ερώτημα δεν υφίσταται.

4. Συμφωνείτε με έναν ελληνοτουρκικό διάλογο εφ’ όλης της ύλης;

ΠΑΣΟΚ

Η Αθήνα δέχεται συζήτηση για τη σύνταξη συνυποσχετικού παραπομπής του θέματος
της υφαλοκρηπίδας στη Χάγη. Εάν η Τουρκία έχει άλλα θέματα – διαφωνίες, μπορεί
να προσφύγει και για αυτά στο Δικαστήριο της Χάγης.

Ν.Δ.

Μόνον εφόσον υπάρχει η προϋπόθεση του σεβασμού των διεθνών συνθηκών και του
Διεθνούς Δικαίου, περιλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας.

ΚΚΕ

Οι όποιες διαφορές πρέπει να λύνονται με διάλογο υπό την προϋπόθεση ότι θα
υπάρξει αμοιβαίος σεβασμός των συνόρων και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των δύο πλευρών.

ΣΥΝ

Εμείς έχουμε προτείνει εδώ και χρόνια ένα διάλογο οροθετημένο, τμηματικό,
εξειδικευμένο και όχι εφ’ όλης της ύλης. Προσέγγιση κατά κατηγορίες και κατά
χρονικά στάδια των ζητημάτων που συγκροτούν την ελληνοτουρκική διένεξη.

ΔΗΚΚΙ

Όχι. Δεν συμφωνούμε σε διαπραγμάτευση κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, διότι περί
αυτού πρόκειται.

5. Πρέπει η Ελλάδα να μετέχει στην ειρηνευτική στρατιωτική δύναμη του ΟΗΕ
στο Κόσοβο;

ΠΑΣΟΚ

Ναι. Η παρουσία των ελληνικών δυνάμεων αφενός μεν συμβάλλει στην προώθηση της
ειρήνης και της συμβίωσης των διαφορετικών εθνοτήτων, αφετέρου ενισχύει τη
διεθνή θέση της χώρας μας.

Ν.Δ.

Ναι, με μια γενικότερη στρατηγική. Για παράδειγμα, η ελληνική παρουσία είναι
πιο χρήσιμη για τα εθνικά συμφέροντα στο Κόσοβο παρά στη Βοσνία.

ΚΚΕ

Η Ελλάδα θα πρέπει να αποσύρει αμέσως τους στρατιώτες που έχει διαθέσει στα
πλαίσια του στρατού κατοχής του ΝΑΤΟ στο Κοσσυφοπέδιο.

ΣΥΝ

Στον βαθμό που η δύναμη παραμένει με εντολή του ΟΗΕ και συμβάλλει στην
ανασυγκρότηση ενός πολυεθνικού Κοσόβου, στο πλαίσιο της Γιουγκοσλαβίας, η
Ελλάδα μπορεί να συμβάλει.

ΔΗΚΚΙ

Όχι. Αρνούμαστε τη συμμετοχή σε δύναμη καταστολής και, μάλιστα, σε γειτονική
χώρα.

6. Είσαστε υπέρ της συμμετοχής της Ελλάδας στην ΟΝΕ και της τήρησης των
προβλεπόμενων από το Σύμφωνο Σταθερότητας μέτρων

δημοσιονομικής πειθαρχίας;

ΠΑΣΟΚ

Ναι. Δεν θεωρούμε, όμως, ότι αυτό είναι αυτοσκοπός, ούτε πιστεύουμε ότι η
κοινωνική πολιτική και η πολιτική αναδιανομής του εισοδήματος καταργούνται από
το δεδομένο της ΟΝΕ.

Ν.Δ.

Ναι. Η Ν.Δ. είναι το πρώτο και γνήσια ευρωπαϊκό κόμμα. Θέλουμε την Ελλάδα στον
σκληρό πυρήνα της Ευρώπης και όχι ουραγό, όπως είναι σήμερα.

ΚΚΕ

Τα προβλήματα της πολιτικής των ιδιωτικοποιήσεων, της λιτότητας, με την αύξηση
της ανεργίας, της φτώχειας, την ανατροπή των εργασιακών σχέσεων και την
παράλληλη αύξηση των κερδών του μεγάλου κεφαλαίου, θα οξυνθούν μετά την ένταξη
στην ΟΝΕ.

ΣΥΝ

Θεωρούμε τη συμμετοχή στην ΟΝΕ αναγκαία, αλλά όχι ικανή από μόνη της
προϋπόθεση για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων της
χώρας. Είμαστε κατά του Συμφώνου Σταθερότητος που επιβάλλει παρατεταμένη
πολιτική λιτότητας.

ΔΗΚΚΙ

Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ έχει ήδη υποβληθεί και το Σύμφωνο Σταθερότητος
ισχύει. Είναι το ίδιο σαν να ρωτάμε αν είμαστε υπέρ των σεισμών ή όχι!