Συσκέψεις, τρακ και… ξεσκονόπανα στην ΕΡΤ

«Κύριε πρόεδρε, εμείς οι δύο είμαστε οι πιο παλιοί εδώ μέσα», είπε ο
Θοδωρής Ρουσόπουλος στον Πρωθυπουργό, εννοώντας το προηγούμενο ντιμπέιτ, του
’96.

«Μην ανησυχείτε, εμείς έχουμε περισσότερο τρακ», είπε ο Μανώλης Καψής στον
Κώστα Καραμανλή, προσπαθώντας να «σπάσει τον πάγο».

Λίγα λεπτά πριν από την έναρξη της αναμέτρησης, οι δύο τηλεοπτικοί μονομάχοι
μπήκαν αμίλητοι και σοβαροί στο στούντιο. Όταν ύστερα από περίπου μία ώρα
βγήκαν, η αγωνία και η ένταση γλίστρησαν σαν το μέικ απ από τα πρόσωπα όλων.

Βγαίνοντας από το στούντιο «3» στον πρώτο όροφο του ραδιομεγάρου της ΕΡΤ, οι
καπνιστές αναζήτησαν τσιγάρο. Οι δύο τηλεοπτικοί μονομάχοι ό,τι είχαν να πουν,
πάντως, το είπαν στο γυαλί. Δεν έκαναν δηλώσεις ούτε στην είσοδο ούτε στην
έξοδο. Εξαιρετικά λακωνικοί, αρκέστηκαν σε έναν χαιρετισμό. Μόνο που ο Κώστας
Σημίτης ήταν φιλικός και χαμογελαστός, ενώ ο Κώστας Καραμανλής, τόσο κατά την
είσοδο όσο και στην έξοδό του από την ΕΡΤ, μάλλον έδειχνε σοβαρός και
σφιγμένος.

Ο κ. Κώστας Σημίτης έφθασε πρώτος. Εν μέσω χειροκροτημάτων χαιρέτησε θερμά και
με κέφι τους φωτορεπόρτερ και μετά τον είδαμε ξανά στο γυαλί, αφού κινήθηκε με
το ασανσέρ. Ο κ. Καραμανλής μάλλον κακόκεφος δεν έκανε ούτε ένα νεύμα κατά την
είσοδο, άκουσε το χειροκρότημα ενός μοναχικού και ακριβώς γι’ αυτό θαρραλέου
κλακαδόρου και ανέβηκε με τις σκάλες στον πρώτο όροφο. Και οι δύο, πάντως,
φωτογραφήθηκαν και πήραν τις ανθοδέσμες τους. Ακριβώς στη στροφή ενός
διαδρόμου ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης«αποζημιώθηκε» από τα
χειροκροτήματα κάποιων εργαζομένων της ΕΡΤ.

Μέτρα ασφαλείας

Στον τέταρτο όροφο, στο άβατο του γραφείου του προέδρου της ΕΡΤ κ. Π.
Παναγιώτου, εγκαταστάθηκε ο Πρωθυπουργός. Οι συνεργάτες του, κ.κ. Γιώργος
Πανταγιάς και Νίκος Αθανασάκης, είχαν φθάσει από τις επτά το απόγευμα και
συμμετείχαν σε σύσκεψη με εκπροσώπους της ΕΡΤ και τον Νίκο Χατζηνικολάου,
συντονιστή του ντιμπέιτ. Οι συνεργάτες του Κώστα Καραμανλή, οι κ.κ. Άρης
Σπηλιωτόπουλος και Περικλής Πηλείδης, στο γραφείο του γενικού διευθυντή κ.
Νικηφόρου Αντωνόπουλου, έφθασαν αργότερα. Από νωρίς το απόγευμα κανείς δεν
μπορούσε να πλησιάσει στον τέταρτο όροφο, όπου τα μέτρα ασφαλείας ήταν
αυξημένα. Αντιθέτως, στον πρώτο, στον χώρο φιλοξενίας του Κώστα Καραμανλή η
κατάσταση ήταν λίγο πιο χαλαρή και πλησιάζοντας μέχρι εκεί, μπορεί να σου
προσέφεραν λίγο κέικ σοκολάτα από το κέτερινγκ που η διοίκηση της ΕΡΤ φρόντισε
να υπάρχει πλουσιοπάροχα παντού χθες το βράδυ.

Η προετοιμασία της ΕΡΤ ξεκίνησε, όμως, πολύ νωρίτερα. «Εδώ και τρεις ημέρες
καθαρίζουν με μανία τους επίμαχους διαδρόμους», ήταν ένα από τα περισσότερο
ειπωμένα σχόλια. Το σκηνικό για τη συζήτηση το άλλαξαν μόλις χθες τα
ξημερώματα, μετά τις έξι. Αντικατέστησαν το φόντο από τη συνέντευξη της Αλέκας
Παπαρήγα.

Στο στούντιο, μετά τις επτά, οι σκηνοθέτες της ΕΡΤ επέβλεπαν τις λεπτομέρειες,
ο Τάσος Μπιρσίμ ζητούσε από την κάμερα να κατέβει «γλυκά γλυκά» προς τα κάτω,
οι κάμεραμεν έκαναν άλλη μια δοκιμή και οι δύο κυρίες με τα ξεσκονόπανα στο
χέρι περίμεναν για να καθαρίσουν την επιφάνεια των γραφείων. Λίγο μετά τις
επτάμισι ο εκπρόσωπος Τύπου του Πρωθυπουργού δοκίμαζε την καρέκλα και ο ειδικά
εκπαιδευμένος σκύλος της Αστυνομίας έκανε συνέχεια έλεγχο. Οι διάδρομοι ήταν
γεμάτοι αστυνομικούς και άνδρες της ασφάλειας, ενώ σχεδόν όλοι οι εργαζόμενοι
φορούσαν τα καλά τους. Ακριβώς σαν γιορτή. «Ακόμα και εμείς σήμερα λέγαμε ότι
έχουμε ντιμπέιτ και το εννοούσαμε σαν γιορτή», σχολίαζε ο Π. Πηλείδης πριν από
την έναρξη. Στο άλλο «στρατόπεδο» υπήρχε επίσης κινητικότητα. «Ο πρόεδρος δεν
έχει άγχος, άλλωστε το ξανάκανε το ’96. Αυτό που σχολίασε, είναι πως έχει
δοθεί δραματικός τόνος και μια υπερβολική σημασία σε όλο αυτό το πράγμα»,
έλεγαν συνεργάτες του.

Στις δέκα και μισή όλα είχαν ησυχάσει…

ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΛΑΥΘΜΩΝΟΣ

ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΣΟΚ

Διασκέδαζαν την αναμονή

Τα νεαρά παιδιά ήταν οι «πρωταγωνιστές» κατά την παρακολούθηση της αναμέτρησης των δύο πολιτικών αρχηγών

Η Μαρία και ο Νίκος ήταν εκεί από νωρίς, μαζί με τον Γιώργο, τον Στέφανο και
τη Νάνσυ, ενώ οι φίλοι τους «από τη σχολή» έλεγαν «ραντεβού στο ΠΑΣΟΚ». Αν και
οι περισσότεροι ήταν κάτω από 25 χρόνων, η νεολαία κυριάρχησε με την παρουσία
της από νωρίς χθες το βράδυ στην Πλατεία Κλαυθμώνος. Περισσότερα από διακόσια
άτομα είχαν συγκεντρωθεί εκεί από τις 8, όπου βρίσκεται και το εκλογικό κέντρο
του ΠΑΣΟΚ, για να παρακολουθήσουν την τηλεοπτική αναμέτρηση των αρχηγών των
δύο μεγάλων κομμάτων. Η γιγαντιαία οθόνη ήταν εγκατεστημένη στη μέση της
Πλατείας, ανάμεσα στους πέντε θόλους που αποτελούν το εκλογικό κέντρο. Ήδη από
νωρίς τα τραπεζάκια του καφέ είχαν τοποθετηθεί έξω με «θέα» την οθόνη και οι
ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ, καθισμένοι κατά παρέες, περίμεναν να ξεκινήσει. Κάποιοι
άλλοι προτίμησαν να μείνουν μέσα στους θόλους του εκλογικού κέντρου, όπου την
οθόνη της τηλεόρασης τη μοιράζονταν με λιγότερους.

Πάντως, το θέμα της συζήτησης δεν ήταν πολιτικό σε καμία από τις παρέες.
Κάποιοι από τους νέους μάλιστα εκμεταλλεύτηκαν τον χρόνο της αναμονής με…
κιθάρα και μπουζούκι. Με χιουμοριστική διάθεση κάποιοι άλλοι προσπαθούσαν να
δώσουν τη δική τους εξήγηση στον όρο «ντιμπέιτ» που ακουγόταν πολύ συχνά τις
τελευταίες μέρες.

ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ν.Δ.

«Δεν περιμέναμε το ντιμπέιτ…»

Χειροκροτήματα. Και χαμόγελα μόλις βλέπουν στην οθόνη τον αρχηγό της Νέας Δημοκρατίας οι οπαδοί του κόμματος

Τσιγάρο, καφές, αναψυκτικό, κινητό τηλέφωνο στο χέρι. Νευρικά μέσα – έξω και
πηγαδάκια. Στο κεντρικό εκλογικό κέντρο της Νέας Δημοκρατίας στο Σύνταγμα, η
ατμόσφαιρα μισή περίπου ώρα πριν αρχίσει η τηλεοπτική αναμέτρηση των δύο
πολιτικών αρχηγών θυμίζει νύχτα εκλογών.

Μεγάλοι και μικροί, νεολαία στην πλειοψηφία τους, περιμένουν να δουν και
ν΄ακούσουν. Δεν λείπουν, όμως, και οι φωνές αμφισβήτησης για το 60λεπτο
αυτό… «Αν περιμένουμε να κερδίσουμε τις εκλογές με το debate είμαστε
χαμένοι…».

Κι άλλος καφές, ακόμη περισσότερα τσιγάρα… Η αγωνία κορυφώνεται και τα
διαφημιστικά μηνύματα κάνουν πολλούς να θέλουν να σπάσουν τις δύο οθόνες που
θα προβάλουν την αναμέτρηση. Αστεία πινελιά κάποιοι τουρίστες που «είδαν φως
και μπήκαν» μη μπορώντας να καταλάβουν τι είδους πάρτι είναι αυτό. Είναι γύρω
στις 8.50 που καταφθάνει υποψήφιος βουλευτής του κόμματος με συνοδεία μικρών
και μεγάλων.

«Υπάρχει καλύτερη Ελλάδα και τη θέλουμε!», τα μεγάφωνα «τρελαίνονται» και ο
κόσμος χειροκροτεί ρυθμικά. Έξω από το εκλογικό κέντρο, οι καρέκλες που έχουν
στηθεί μπροστά από τη γιγαντοοθόνη είναι ήδη κατειλημμένες. Όλοι είναι
έτοιμοι, σταματούν τα μέσα – έξω και παίρνουν θέσεις. «Ο υπεύθυνος ν’ ανοίξει
τη φωνή, γιατί δεν ακούμε τίποτα», φωνάζει μια ένθερμη οπαδός.

ΦΩΤΕΙΝΗ ΤΣΑΛΙΚΟΓΛΟΥ (Καθηγήτρια στο Πάντειο)

Οι εξαγγελίες Σημίτη έχουν την πειθώ του ήδη πρακτέου

Όταν μου ζητήθηκε από «ΤΑ ΝΕΑ» να σχολιάσω το debate γνώριζα καλά τις
δυσκολίες ενός τέτοιου διαβήματος.

Δεν περίμενα να μιλήσουν οι αρχηγοί των δύο μεγάλων πολιτικών κομμάτων.
Περίμενα να μιλήσει η εικόνα τους. Η από καιρό προετοιμασμένη και αυστηρά
προσδιορισμένη για τις ανάγκες της εκπομπής, εικόνα τους.

Ναι! είναι αλήθεια, το γυαλί της μικρής οθόνης είναι παραπλανητικά διαυγές.
Όλοι κοιτάζουμε την ίδια εικόνα, όμως ο καθένας βλέπει τη δικιά του. Εκείνη
που εναρμονίζεται με τις ήδη διαμορφωμένες απόψεις και πεποιθήσεις του.

Το κάθε σχόλιο λοιπόν για την εκπομπή δεν μπορεί παρά να γίνεται μέσα από μια
αδύνατη αλλά και εν τέλει ίσως ανεπιθύμητη «αντικειμενικότητα».

Η τηλεοπτική εικόνα είναι καταιγιστική. Απομυζά το επιχείρημα. «Βλέπω»
ισοδυναμεί με «κατανοώ». Ο άνθρωπος με ευκολία παύει να είναι ο λόγος, το
επιχείρημα, οι επιθυμίες του και γίνεται η επιφάνεια, το είδωλο, το προσωπείο.
Το debate ήταν βέβαια κάθε άλλο παρά «αυθόρμητο». Οι επικοινωνιολόγοι είχαν
επιπλέον ασφυκτικά κατακλύσει με παραινέσεις τους πρωταγωνιστές. Κι όμως μέσα
από αυτή την έσχατη κατασκευή υπήρξε η δυνατότητα να αναδυθεί το διαφορετικό
«εγώ» και ο εαυτός του κάθε ομιλητή. Ένας εαυτός που δεν επιδέχεται
«εκπαιδευτικές τηλεοπτικές τακτικές», ένας εαυτός που δραπετεύει από το όποιο
ιδεολογικό μακιγιάζ. Ένας εαυτός που δεν φανερώνεται μόνο σε αυτό που λέει ο
ομιλητής αλλά κυρίως σε αυτό που εκπέμπει. Σε αυτό θα ήθελα να σταθώ.

Ακούγοντας τον Κ. Σημίτη με μια σταθερή και ήρεμη χωρίς σκέρτσα και
χειρονομίες φωνή να μιλά για «σταθερότητα, ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή», για
«μια τετραετία απασχόλησης και κοινωνικού κράτους», για «πρόγραμμα με όραμα
και δρόμο προς το όραμα αυτό» είχα την αίσθηση ότι εκπέμπει πίστη, σιγουριά,
αυθεντικότητα, ειλικρίνεια.

Έχεις την αίσθηση ότι δεν υπάρχει απόσταση ανάμεσα στο λόγο του και το
λεγόμενο. Ότι ο ίδιος ολόκληρος με το μυαλό και την ψυχή του υπάρχει μέσα στο
λόγο του. Ότι δεν είναι κάπου αλλού απέξω, ως θεατής αυτάρεσκα να τον
παρακολουθεί. Σαν ένα καράβι που πλέει κι όπου σε βγάλει, καθώς ορίζει η
συγκυρία, ο καιρός, η θάλασσα, τα ρεύματα. Όχι, ούτε σαν ένα ξένο
μεταχειρισμένο ρούχο, άλλοτε φαρδύ κι άλλοτε στενό, είναι ο πολιτικός λόγος
του Κ. Σημίτη. Οι εξαγγελίες του έχουν την πειθώ του ήδη πρακτέου. Δεν έχουν
την αβεβαιότητα μιας δέσμευσης που στηρίζεται σε ένα μελλοντικό «βάθεμα του
χρόνου».

Το μέλλον στην πολιτική δεν είναι υποσχέσεις αλλά συγκεκριμένες απαντήσεις επί
του πρακτέου. Το μέλλον είναι το σήμερα. Και καθώς λέει ο ποιητής «ο χρόνος
ήταν, ο χρόνος είναι, ο χρόνος δεν είναι».

Η ρεαλιστική ουτοπία του Κ. Σημίτη δηλώνει ότι η πολιτική μπορεί να είναι η
τέχνη του εφικτού, είναι όμως και το όραμα του ανέφικτου. Το όραμα για μια
ακόμα καλύτερη Ελλάδα, που όλοι ανεξαίρετα, ακόμα και ο τελευταίος πολίτης,
δικαιούται να φαντασιώνει, να κατοικεί, ακόμα και να απολαμβάνει.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΓΕΡΤΖΗΣ (επικοινωνιολόγος)

Ο Σημίτης δεν διέψευσε την πλειοψηφούσα άποψη

Νικητής της χθεσινής «μονομαχίας» δεν θα μπορούσε να είναι μόνο αυτός που θα
διατηρούσε την υπεροχή στο επίπεδο της «τηλεοπτικότητας», αλλά κυρίως αυτός
που θα «έπειθε» ότι κρατά το κλειδί της αποτελεσματικότητας στο επίπεδο της μη
εικονικής πραγματικότητας. Επειδή αυτή είναι που εξακολουθεί να ισχύει όταν
κλείνει το κουμπί της τηλεόρασης.

Επειδή, αν πιστέψουμε τις δημοσκοπήσεις, η κοινή γνώμη θεωρεί ότι το κλειδί
αυτό βρίσκεται ακόμα στα χέρια του κ. Σημίτη, τότε μάλλον αυτός είναι και ο
«νικητής» της χθεσινής μονομαχίας όχι διότι κέρδισε σε αυτήν, αλλά διότι δεν
διέψευσε την πλειοψηφούσα άποψη.

ΛΑΚΗΣ ΛΑΖΟΠΟΥΛΟΣ (ηθοποιός)

Γιατί δεν τους είδα

«Δεν μπορώ να καθήσω να δω δυο δεξιούς να μαλώνουν για το ποιος είναι πιο αριστερός».

ΧΑΡΗΣ ΚΑΜΠΟΥΡΙΔΗΣ (τεχνοκριτικός)

Μου φάνηκαν απλοί έπαρχοι

«Σφιγμένα σώματα, δημοσιοϋπαλληλικά κοστουμάκια που απευθύνονται στον
μικρομεσαίο χώρο. Τελικοί νικητές οι δημοσιογράφοι με τις μαιευτικές
ερωτήσεις. Ηττημένοι και οι δύο αρχηγοί, μου φάνηκαν απλοί έπαρχοι. Όχι
εθνικοί ηγέτες».

ΤΑΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ (συγγραφέας)

Θαυμάζω τη συνέπεια του Σημίτη

«Παρακολούθησα το debate για λόγους κοινωνικής αλληλεγγύης. Δεν το περίμενα
για να δω τι θα ψηφίσω. Έχω αποφασίσει. Θα ψηφίσω τον Κώστα Σημίτη. Εκτιμώ τη
σοβαρότητά του και θαυμάζω τη συνέπειά του. Κατά τα άλλα, δεν μπορώ να
καταλάβω το τρακ των δημοσιογράφων. Το αποτέλεσμα των εκλογών δεν θα κριθεί
από τους δείκτες τηλεθέασης των εκπομπών τους».