Πώς γεμίζει το «πελατολόγιο» υποψήφιων βουλευτών

Στην πολιτική αργκό ονομάζεται… «πελατολόγιο». Κυκλοφορεί ως ανέκδοτο στα
γραφεία των (και υποψήφιων) βουλευτών: το καλύτερο δώρο που μπορεί να τους
κάνει κάποιος, την ημέρα των εκλογών, είναι η ψήφος του. Πριν από την ημέρα
αυτή… ένα «μενού ψηφοφόρων».

Σ’ αυτό θα στηριχτεί, σε μεγάλο βαθμό, η επικοινωνία του υποψηφίου με τους
πολίτες κατά την προεκλογική περίοδο, ιδιαιτέρως στα μεγάλα αστικά κέντρα που
και το εκλογικό σώμα είναι πολυάριθμο και οι δυνατότητες άμεσης επικοινωνίας
μαζί του περιορισμένες.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η κατάρτιση ενός τέτοιου μενού στηριζόταν σχεδόν
αποκλειστικά στις προσφορές φίλων. Καθένας τους θεωρούσε υποχρέωσή του να
σημειώσει, για λογαριασμό του υποψηφίου, όσα περισσότερα ονόματα γνωστών του
μπορούσε, με τα οποία θα ήταν δυνατόν να επικοινωνήσει, θεωρώντας τους εν
δυνάμει ψηφοφόρους του. Το μενού συμπληρωνόταν από τα μέλη του κόμματος στις
τοπικές του οργανώσεις και στους διάφορους χώρους δουλειάς. Σήμερα, όχι μόνον
έχουν διευρυνθεί οι πηγές, αλλά και οι προσφορές δεν είναι πάντα αφιλοκερδείς.

Βιοτεχνία παραγωγής

Υποψήφιοι βουλευτές που, για ευνόητους λόγους, θέλουν να διατηρήσουν την
ανωνυμία τους, κάνουν λόγο για μια βιοτεχνία παραγωγής «πελατολογίων» που,
στην καλύτερη περίπτωση, πωλούνται, στη χειρότερη τούς προσφέρονται, κατά
παράνομο έτσι ή αλλιώς τρόπο. Δισκέτες ή τυπωμένοι κατάλογοι με ονόματα των
ψηφοφόρων μιας εκλογικής περιφέρειας ή ψηφοφόρων που έχουν κοινά
χαρακτηριστικά (π.χ. φύλο, επάγγελμα, φορέας ασφάλισης κ.λπ.) κυκλοφορούν στην
αγορά έναντι τιμήματος που αρχίζει από 50.000 δραχμές και μπορεί να φτάσει και
το μισό εκατομμύριο. «Θέλεις τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ; Μπορείς να τους
έχεις. Του ΤΕΒΕ, επίσης. Τους γιατρούς, τους δικηγόρους, τους δημοσιογράφους,
τους φαρμακοποιούς, τους επαγγελματοβιοτέχνες, τα άτομα με ειδικές ανάγκες,
τους συνταξιούχους…», λέει χαρακτηριστικά ένας υποψήφιος, που έγινε
αποδέκτης τέτοιων προτάσεων.

Μάλιστα, πολλοί προμηθευτές τέτοιων καταλόγων αναλαμβάνουν να μεταφέρουν τα
ονόματα σε ετικέτες αυτοκόλλητες ­ απ’ αυτές που τοποθετούνται επάνω στους
ταχυδρομικούς φακέλους, πουλώντας τες προς 10 δραχμές τη μία. Αν δε αναλάβουν
αυτοί να τις κολλήσουν και να φακελώσουν την επιστολή ή το φυλλάδιο του
υποψηφίου, ο τελευταίος επιβαρύνεται με 15 επιπλέον δραχμές για τον κάθε
φάκελο.

Τέσσερις αδυναμίες

Μεγάλη πέραση και βάση για κάθε αξιοπρεπές «πελατολόγιο», αποτελούν οι
εκλογικοί κατάλογοι κάθε εκλογικής περιφέρειας, που περιλαμβάνουν το σύνολο
των πολιτών που ψηφίζουν στη συγκεκριμένη περιφέρεια. Με μια κίνηση δηλαδή,
ένας υποψήφιος της Β’ Αθηνών έχει μπροστά του περίπου 1.000.000 ονόματα κι
ένας υποψήφιος της Α’ Αθηνών 480.000 ονόματα. Με τη διαφορά ότι σ’ αυτούς
υπάρχουν τέσσερις αδυναμίες – προβλήματα: δεν περιέχουν τις διευθύνσεις των
ψηφοφόρων, πρώτον. Δεν είναι εκκαθαρισμένοι, με αποτέλεσμα να αποστέλλεται
υλικό σε ανθρώπους που έχουν εγκαταλείψει τον μάταιο αυτό κόσμο, προκαλώντας
συγχρόνως καθόλου ευχάριστα συναισθήματα στους οικείους του, δεύτερον. Και
τρίτον, σε μια οικογένεια ­ πατέρας, μητέρα και δύο παιδιά ­ μπορεί να σταλούν
τέσσερις επιστολές, μεγάλη δηλαδή σπατάλη για τον υποψήφιο, αφού δεν γίνεται
διάκριση της συγγενικής σχέσης που μπορεί να υπάρχει ανάμεσα σε συνώνυμους.

«Για όλους αυτούς τους λόγους», λέει βουλευτής με μεγάλη πείρα σε εκλογικές
αναμετρήσεις, «η φύρα για όσους στηρίζονται αποκλειστικά στους εκλογικούς
καταλόγους μπορεί να φτάσει και το 25%». Και τέταρτον, πολλοί μένουν σε άλλη
περιοχή, εκτός της περιφέρειας που ψηφίζουν, οπότε ή πρέπει να βρεις τη νέα
τους διεύθυνση ή κινδυνεύεις και να επωμιστείς τα έξοδα αποστολής και ο
φάκελός σου να μην καταλήξει στον σωστό άνθρωπο.

Επεξεργασία

Για να μειωθούν όλα αυτά τα μειονεκτήματα, το γραφείο του υποψηφίου
χρησιμοποιεί απλώς ως βάση τον εκλογικό κατάλογο και προχωρεί στην επεξεργασία
του. Διασταυρώνει τα στοιχεία με άλλους καταλόγους – επαγγελματικούς,
καταναλωτικής πίστης κ.λπ. ­ που έχει, προσθέτει ή τροποποιεί κατά τρόπο που
θα τον καταστήσουν κατά το δυνατόν αξιόπιστο. Η δουλειά αυτή απαιτεί καλή
οργάνωση, συνεχή παρακολούθηση και εγρήγορση που για τα γραφεία των ήδη
βουλευτών διατηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου.

Πέραν των εκλογικών καταλόγων, αρκετά χρήσιμοι θεωρούνται οι κατάλογοι της ΔΕΗ
και οι μηχανογραφημένες καταστάσεις του ΚΕΠΥΟ, κυρίως για την αντιπαραβολή,
διασταύρωση και προσθήκη χρήσιμων στοιχείων δίπλα στα ονόματα του εκλογικού
καταλόγου, οπότε καταλαβαίνει κανείς πόσο ευνοημένος μπορεί να είναι ένας
υποψήφιος που είναι δυνατόν να έχει πρόσβαση σ’ αυτούς τους καταλόγους.
Αντίστοιχη λειτουργία και χρησιμότητα έχουν οι κατάλογοι κατόχων πιστωτικών
καρτών που διαθέτουν οι τράπεζες, αλλά και μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις,
καθώς και το πελατολόγιο των μεγάλων σούπερ μάρκετ.

Κι αφού ο εντοπισμός των ψηφοφόρων έχει ολοκληρωθεί και το ενημερωτικό υλικό
έχει κλειστεί σε φακέλους, αρχίζει η δεύτερη φάση, εξίσου σημαντική, του να
φτάσει το υλικό αυτό στους αποδέκτες του και μάλιστα εγκαίρως. Χρήσιμες, σ’
αυτό το στάδιο, είναι οι γνωριμίες και οι προσβάσεις που μπορεί να έχει ο
υποψήφιος σε ανθρώπους που ξέρουν πώς λειτουργούν τα Ελληνικά Ταχυδρομεία. Οι
φάκελοι δεν θα σταλούν στο κεντρικό κατάστημα ή στα κατά τόπους
υποκαταστήματα. Αυτό θεωρείται χάσιμο χρόνου. Θα ταξινομηθούν, κατ’ αρχήν,
κατά ταχυδρομικό κώδικα και θα μεταφερθούν στα αντίστοιχα γραφεία διανομής
ώστε να προωθηθούν κατά προτεραιότητα. Αν συμβαίνει τώρα κάποιος υποψήφιος να
έχει μεγάλες συμπάθειες στο χώρο των διανομέων, ακόμα καλύτερα. Είναι πολύ
πιθανόν να τους προσέξει ιδιαιτέρως, ρίχνοντας τους φακέλους κάτω από την
πόρτα των διαμερισμάτων μιας πολυκατοικίας και όχι αφήνοντάς τους όλους στο
θυρωρείο, οπότε μπορεί και να πεταχτούν. Πολλοί υποψήφιοι δίνουν μεγάλη
σημασία στους ταχυδρομικούς διανομείς, διότι γνωρίζουν ότι με την κουβέντα
τους μπορεί ακόμη και να επηρεάσουν τη γνώμη ηλικιωμένων κυρίως ατόμων στους
οποίους παραδίδουν ιδιοχείρως την ειδοποίηση για τη σύνταξή τους…

Παράνομη η «επικοινωνία» με τους ψηφοφόρους

Και ξαφνικά σάς θυμήθηκαν όλοι. Τέσσερα χρόνια είχε το ταχυδρομικό σας κουτί
να γνωρίσει τέτοιες πιένες…

Στην καλύτερη περίπτωση αισθάνεστε σημαντικός που το τάδε κόμμα ή ο δείνα
υποψήφιος βουλευτής απευθύνεται σε σας, προσωπικά, για να σας ενημερώσει για
σπουδαία πράγματα: το μέλλον της χώρας στην αυγή του 21ου αιώνα, το διακύβευμα
των εκλογών, τη σημασία της δικής σας απόφασης. Στη χειρότερη, αναρωτιέστε πώς
σας βρήκαν όλοι αυτοί, πού σας ξέρουν…

Αυτό που ίσως δεν ξέρετε είναι ότι αυτού του είδους η «επικοινωνία» (η
επιστολή, το προεκλογικό φυλλάδιο, το σταυρωμένο ψηφοδέλτιο που θα λάβετε, το
τηλεφώνημα από το γραφείο του υποψηφίου που θα δεχτείτε) είναι μια πράξη
παράνομη. Εκτός κι αν έχετε συγκατανεύσει εσείς να δοθούν τα στοιχεία σας στον
χρήστη για να εξυπηρετήσουν τέτοιας μορφής επικοινωνία.

Ακόμη περισσότερο, ίσως δεν ξέρετε ότι το να συμπεριληφθεί το όνομά σας στη
«λίστα πολιτών» που κάθε αξιοπρεπές γραφείο βουλευτή ή υποψηφίου διαθέτει
είναι αποτέλεσμα μιας καλά οργανωμένης επιχείρησης. Που στηρίζεται σε
εθελοντικές προσφορές, αλλά και προσφορές με… το αζημίωτο, και απαιτεί
δουλειά μυρμηγκιού για την ανανέωση και τον εμπλουτισμό της. Πράξεις, επίσης
παράνομες…

Ακούγονται υπερβολικά; Κι όμως: Ο αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και πρόεδρος
της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα κ. Κωνσταντίνος Δαφέρμος
είναι και σαφής και κατηγορηματικός: «Η χρήση, αλλά κυρίως η απόκτηση τέτοιων
αρχείων (σ.σ.: ονομάτων, διευθύνσεων, αριθμών τηλεφώνων κ.λπ.) είναι απολύτως
παράνομη. Η παρανομία έγκειται στο γεγονός ότι γίνεται χρήση αρχείων που
συνετάχθησαν για να εξυπηρετούν άλλους σκοπούς από αυτούς για τους οποίους
χρησιμοποιούνται στη συγκεκριμένη περίπτωση».

Να σημειωθεί ότι καθένας που διαθέτει τέτοια αρχεία πρέπει να το γνωστοποιήσει
στην Αρχή. Κάθε πολίτης δε που για δικούς του λόγους δεν επιθυμεί να γίνεται
κάθε τρεις και λίγο αποδέκτης της χρήσης αυτών των αρχείων μπορεί να το
καταγγείλει στην Αρχή κι εκείνη να επιληφθεί. Πολύ περισσότερο, επιλαμβάνεται
σε περιπτώσεις προσώπων που δίνοντας τα στοιχεία τους σε διάφορα αρχεία (π.χ.
στο επαγγελματικό τους σωματείο) έχουν δηλώσει ότι δεν επιθυμούν «να λαμβάνουν
διαφημιστικό υλικό». Και αυτό τον χαρακτήρα για την Αρχή και τη νομοθεσία τον
έχει εξίσου το ενημερωτικό υλικό του κόμματος ή του υποψηφίου και οι προσφορές
αγοράς διαφόρων προϊόντων από επιχειρήσεις.

Μάλιστα, η παραβίαση της σχετικής νομοθεσίας ­ χρήση και λειτουργία αρχείου
χωρίς άδεια, μη γνωστοποίηση στην Αρχή ­ θεωρείται πλημμέλημα και τιμωρείται
με φυλάκιση μέχρι τρία χρόνια και χρηματικό πρόστιμο έως και δέκα εκατομμύρια
δραχμές. Σε διοικητικό επίπεδο προβλέπεται πρόστιμο από 300.000 έως 500.000
δραχμές, ενώ τα αστικά δικαστήρια υποχρεούνται να επιδικάσουν στους ενάγοντες
αποζημίωση λόγω ηθικής βλάβης τουλάχιστον 2.000.000 δραχμών.

Το τηλέφωνο η νέα υπηρεσία

Τα τηλεφωνήματα στα σπίτια των ψηφοφόρων είναι η καινούργια υπηρεσία που
προσφέρουν εταιρείες σ’ αυτές τις εκλογές. Είναι μία μέθοδος επικοινωνίας,
ευρέως διαδεδομένη στην Αμερική, που έκανε την εμφάνισή της και στη χώρα μας,
σ’ αυτήν την προεκλογική περίοδο. Χρήση της υπηρεσίας αυτής κάνει ήδη η Νέα
Δημοκρατία, ενώ υποψήφιοι που χρησιμοποιούν αυτή τη μέθοδο προτιμούν να
βεβαιώνουν ότι τα τηλεφωνήματα τα κάνουν συνεργάτες τους που προσφέρουν
εθελοντικά τις εργασίες τους και όχι συνεργάτες κάποιας εταιρείας. Οι ίδιοι
υποψήφιοι παραδέχονται ότι έγιναν αποδέκτες προτάσεων από εταιρείες για να
αναλάβουν εκείνες τα τηλεφωνήματα ­ τα οποία αποκαλούνται «επαφή» και όχι
«τηλεφώνημα» έναντι 500 δραχμών το ένα…