Ντέρμπι που βολεύει

Οι συνθήκες αμφίρροπης αναμέτρησης που καταγράφουν οι δημοσκοπήσεις για τις
εκλογές της 9ης Απριλίου δεν φαίνεται να συμβαδίζουν απόλυτα με τους
σχεδιασμούς των δυο μεγάλων κομμάτων. Από μια πρώτη ανάγνωση, τα ευρήματα των
δημοσκοπήσεων, θεωρητικά, θα έπρεπε να είχαν δύο τουλάχιστον ορατά
αποτελέσματα:

1. Την εκδήλωση ανησυχίας από μέρους του ΠΑΣΟΚ, δεδομένου ότι δεν είναι
και ό,τι καλύτερο θα μπορούσε να του συμβεί, να αισθάνεται δηλαδή την ανάσα
της Ν.Δ. πίσω του δεκαπέντε ημέρες πριν από τις εκλογές

2. Την ανάληψη από τη Ν.Δ. πρωτοβουλιών, ανάλογων ενός κόμματος που όχι
μόνο διεκδικεί επί ίσοις όροις την εξουσία, αλλά μπορεί με μια μικρή
προσπάθεια να κερδίσει τις εκλογές.

Οι πολίτες δεν πείθονται

Δεν συμβαίνει όμως ούτε το ένα ούτε το άλλο. Αντίθετα, παρά τις δημόσιες
τοποθετήσεις – ακόμη και του Πρωθυπουργού Κ. Σημίτη – ότι η μάχη είναι
αμφίρροπη, ένα ντέρμπι δηλαδή, ανάμεσα στα δυο μεγάλα κόμματα, οι πολίτες δεν
φαίνεται να πείθονται ότι αυτή είναι και η πραγματικότητα. Το αποδεικνύουν
άλλωστε και οι σχετικές μετρήσεις που δίνουν ένα εντυπωσιακό προβάδισμα στο
ΠΑΣΟΚ, όταν οι ερωτώμενοι καλούνται να απαντήσουν στο «ποιος θα κερδίσει τις
εκλογές». Η αλήθεια είναι ότι και τα δυο κόμματα τα συμφέρει η κατάσταση
ντέρμπι στις εκλογές. Το ΠΑΣΟΚ, έγκαιρα και από την έναρξη σχεδόν της
ανεπίσημης προεκλογικής περιόδου είχε προσδιορίσει ως σοβαρό αντίπαλό του τον
εφησυχασμό και την χαλαρότητα. Στις ευρωεκλογές, που είχε να αντιπαλέψει την
χαλαρή ψήφο, με πολύ κόπο κατάφερε να περιορίσει τις απώλειές του στο 3%, και
αφού τις τελευταίες δέκα ημέρες μεταχειρίσθηκε ό,τι επιχείρημα διέθετε στο
οπλοστάσιό του για να κινητοποιήσει τα αντιδεξιά αντανακλαστικά των ψηφοφόρων
του. Συνειδητά λοιπόν, εδώ και αρκετές εβδομάδες, (απο)δέχεται το αμφίρροπο
της αναμέτρησης. Γνωρίζοντας ότι είναι πολύ δύσκολο πλέον να απευθυνθεί και
πάλι στα ίδια (αντιδεξιά) αντανακλαστικά, για να επιτύχει την πόλωση, και μέσω
αυτής την μεγαλύτερη δυνατή συσπείρωση της εκλογικής του δύναμης, συγκατανεύει
στο να λάβει η εκλογή χαρακτήρα ντέρμπι.

Δι΄ αυτού του τρόπου επιχειρεί να «εξηγήσει» στους ψηφοφόρους του ότι είναι
επικίνδυνη κάθε διάθεση διαμαρτυρίας κατά της κυβέρνησης στις εκλογές της 9ης
Απριλίου, δεν επιτρέπεται καμιά χαμένη ψήφος, καμιά απόφαση τιμωρίας για την
πολιτική που ακολούθησε η κυβέρνηση ή κάποια από τα στελέχη της.

Α λα Μέιτζορ

Στον αντίποδα, η Νέα Δημοκρατία έχει κάθε λόγο να αποδέχεται τον χαρακτήρα των
εκλογών, όπως αυτός τουλάχιστον προκύπτει από τις δημοσκοπήσεις. Είναι άλλωστε
ό,τι καλύτερο μπορούσε να της συμβεί δυο εβδομάδες πριν από τις εκλογές, όταν
όλοι είναι βέβαιοι ότι θα τις κερδίσει το ΠΑΣΟΚ, να έρχονται τα γκάλοπ και να
υποστηρίζουν ότι οι εκλογές «παίζονται». Ο χαρακτήρας εξάλλου της αμφίρροπης
αναμέτρησης, της εκλογής που θα κριθεί την τελευταία στιγμή, προσδίδει πόντους
στον Κώστα Καραμανλή. Ποιος θα τολμήσει να θέσει θέμα ηγεσίας, όταν θα έχει
χάσει μια μάχη που διεκδίκησε ως το τέλος; Το τρίτο, που επίσης παίζει στους
σχεδιασμούς της Ν.Δ., είναι ότι αρκετά στελέχη πλέον στρέφουν νοερά το βλέμμα
στη Βρετανία του 1992, τότε δηλαδή που όλοι πίστευαν ότι θα νικήσουν οι
Εργατικοί, αλλά κέρδισε με φίνις ο Τζον Μέιτζορ και οι Συντηρητικοί. (Το
σενάριο αυτό βέβαια έχει μια μικρή δυσκολία εφαρμογής στην Ελλάδα, καθώς εδώ
το εκλογικό σώμα δεν μοιάζει με αυτό της Βρετανίας, όπου η ψήφος δεν είναι
υποχρεωτική, και μπορεί κάθε φορά να αλλάζει το αποτέλεσμα ανάλογα με το
επίπεδο συμμετοχής ­ εκεί άλλωστε απέδωσαν μετεκλογικές αναλύσεις τη νίκη του
Μέιτζορ: στο ότι κινητοποιήθηκε το σύνολο της εκλογικής δύναμης των
Συντηρητικών μπρος στο ενδεχόμενο να κερδίσουν οι Εργατικοί).

Καραμανλής – Μπακογιάννη

Ενδιαφέρον παρουσιάζει μία ακόμα εκτίμηση από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ: ότι δηλαδή,
με το να αναγορεύσει τον Κ. Καραμανλή σε επί ίσοις όροις αντίπαλο του Κ.
Σημίτη, στην πραγματικότητα επιχειρεί να παρέμβει στις μετεκλογικές εξελίξεις
στη Ν.Δ.

Επιδιώκει δηλαδή να αποτρέψει (μια ακόμη) κρίση στο εσωτερικό του κόμματος της
αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Πολλοί είναι εκείνοι που πιστεύουν ότι μια διαδοχή του Κ. Καραμανλή από την
Ντ. Μπακογιάννη θα δημιουργούσε σκηνικό διαδοχής και στην κυβέρνηση στις
επόμενες εκλογές.

Τρία χρόνια

Εδώ επίσης παίζει ένα ακόμη σενάριο που αφορά τον χρόνο διεξαγωγής των
επόμενων εκλογών. Πολλοί ήδη στοιχηματίζουν ότι η κυβέρνηση που θα αναδειχθεί
στις εκλογές της 9ης Απριλίου δεν έχει ορίζοντα μεγαλύτερο των τριών ετών. Κι
αυτό όχι γιατί θα προκύψουν – που θα προκύψουν – προβλήματα στην μετά την
ένταξη στην ΟΝΕ εποχή, αλλά γιατί το 2004 είναι η χρονιά των Ολυμπιακών
Αγώνων. Και κανείς δεν διανοείται ότι θα είναι και εκλογική χρονιά…