Μεγάλοι οίκοι μπαίνουν στην αγορά ακινήτων

«Τώρα ξεκινάει να ωριμάζει η αγορά του real estate, με την έλευση “παικτών”
άλλου βεληνεκούς από αυτούς που γνωρίζαμε έως σήμερα.

Γενικώς, τα ακίνητα έχουν μεγαλύτερη απόδοση από τα ομόλογα και λίγο
μεγαλύτερο ρίσκο βέβαια, και μικρότερη παραδοσιακά απόδοση από τις μετοχές»

Προσφάτως, στη Σουηδία, ο τοπικός Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών προχώρησε στην
πώληση όλης της ακίνητης περιουσίας του στην εταιρεία real estate (αξιοποίησης
ακινήτων) της γερμανικής Τράπεζας Deutsche Bank. Η ίδια Τράπεζα σήμερα είναι
μέτοχος, με 20%, της αντίστοιχης εταιρείας real estate του Ομίλου Τραπεζών
Λάτση στην Ελλάδα, της EFG Eurobank Properties. Ο διευθύνων σύμβουλος της
τελευταίας κ. Αριστοτέλης Καρυτινός, μιλώντας στην ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, χαρακτηρίζει
πλέον ως «εξαιρετικά πιθανό» το ενδεχόμενο, σε λίγα χρόνια, η εταιρεία του, σε
συνεργασία με τη γερμανική Τράπεζα, να κάνει ανάλογη προσφορά για την εξαγορά
των ακινήτων μίας ελληνικής ΔΕΚΟ.

Όλα δείχνουν ότι το ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στην αγορά ακινήτων, αργά
αλλά σταθερά, φουντώνει, ενώ και ξένοι «παίκτες» σπεύδουν να πάρουν θέσεις.
Όπως επισημαίνει ο κ. Καρυτινός, «αποτελεί κοινή διαπίστωση ότι η αγορά
ακινήτων, τουλάχιστον κατά τα επόμενα χρόνια, θα έχει μπροστά της ανοδική
πορεία. Και ιδιαίτερα, εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, οι οποίοι
θεωρούνται ορόσημο, καθώς συνδέονται με πολύ μεγάλα έργα υποδομής και με μία
ευρύτερη ώθηση του real estate στη χώρα μας».

Οι μεγάλοι θεσμικοί

Σύμφωνα πάντως με τον διευθύνοντα σύμβουλο της EFG Eurobank Properties,
σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της ελληνικής αγοράς ακινήτων θα παίξει και η
δραστηριοποίηση στη χώρα μας μεγάλων θεσμικών, τόσο από την Ελλάδα όσο και από
εξωτερικό.

Όπως τονίζει «τώρα ξεκινάει να ωριμάζει η αγορά του real estate, με την έλευση
“παικτών” άλλου βεληνεκούς από αυτούς που γνωρίζαμε έως σήμερα. Αρχίζουν,
δηλαδή, και μπαίνουν πλέον θεσμικοί επενδυτές στην αγορά, οι οποίοι και θα της
δώσουν άλλη αποτελεσματικότητα κι άλλο βάθος από αυτά που γνωρίζαμε μέχρι
τώρα, και θα τη μετατρέψουν από “ερασιτεχνική” σε επαγγελματική αγορά».

Σύμφωνα με την άποψη του κ. Καρυτινού, «γεγονός θα πρέπει να θεωρείται ότι και
στην Ελλάδα θα αρχίσει να εμφανίζεται ένας νέος τομέας δραστηριοποίησης και
συγκεκριμένα αυτός των βιομηχανικών ακινήτων. Στο εξωτερικό ανθεί κυρίως ο
τομέας των αποθηκών, επειδή η γενικότερη ανάπτυξη δημιουργεί ανάγκες
αποθήκευσης των εμπορευμάτων. Υπάρχει μία ανθούσα βιομηχανία στον χώρο αυτό, η
οποία μάλιστα προσφέρει πολύ υψηλές αποδόσεις. Οι τελευταίες είναι υψηλότερες
κι από αυτές των καταστημάτων όσο και των γραφείων».

Παράλληλα, θα μεταβληθούν και οι επενδυτικές συνήθειες των Ελλήνων. «Ο απλός
επενδυτής, μέχρι σήμερα, συνήθιζε να επενδύει απευθείας στην αγορά real
estate, αγοράζοντας ο ίδιος ένα κατάστημα, γραφείο ή διαμέρισμα, για απόδοση.

Αυτό θα αλλάξει σιγά σιγά και θα πάμε σε έμμεσες πλέον επενδύσεις, οι οποίες
θα γίνονται μέσω των ειδικών επενδυτικών “οχημάτων” του χώρου του real
estate», θα πει ο κ. Καρυτινός και θα διευκρινίσει: «Δηλαδή, μέσω επενδυτικών
εταιρειών, μέσω αμοιβαίων κεφαλαίων, ανοικτού ή κλειστού τύπου κ.λπ.». Ποια θα
είναι η πρακτική ωφέλεια για τον μικρό επενδυτή; «Ο μικρός επενδυτής θα έχει
τη δυνατότητα να μην παίρνει τον κίνδυνο του συγκεκριμένου ακινήτου στο οποίο
θα επένδυε, αλλά να μπαίνει σε ένα μεγάλο πορτοφόλιο ακινήτων, όπως μπαίνει
τώρα σε ένα πορτοφόλιο μετοχών, με την ίδια λογική».

Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο θα εξασφαλίζεται αυτή η
συμμετοχή. «Θα αγοράζει είτε συμμετοχή σε ένα γκρουπ ακινήτων είτε συμμετοχή
σε μία εταιρεία η οποία επενδύει σε ακίνητα. Στο εξωτερικό, μάλιστα, υπάρχει η
δυνατότητα επένδυσης και σε εταιρείες οι οποίες δεν είναι εισηγμένες στο
Χρηματιστήριο».

Ζητούμενο αποτελεί όμως αν και κατά πόσο συμφέρει αυτού του είδους η επένδυση,
σε σχέση με τις αποδόσεις που μπορεί να εξασφαλίσουν σε κάποιον επενδυτή άλλα
προϊόντα.

«Γενικώς, τα ακίνητα έχουν μεγαλύτερη απόδοση από τα ομόλογα και λίγο
μεγαλύτερο ρίσκο βέβαια, και μικρότερη παραδοσιακά απόδοση από τις μετοχές, με
αρκετά μικρότερο κίνδυνο. Η επένδυση σε ακίνητα σε πολλές αγορές δίνει στους
επενδυτές τη δυνατότητα διαφοροποίησης του χαρτοφυλακίου τους. Όλοι οι μεγάλοι
θεσμικοί επενδυτές του εξωτερικού εντάσσουν τα ακίνητα, ως τέτοια μορφή
επένδυσης, στο χαρτοφυλάκιό τους», θα πει ο κ. Καρυτινός, ο οποίος
διευκρινίζει ότι «οι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές μπορεί να φτιάξουν δικά τους
φαντς, είτε έχοντας οι ίδιοι το μάνατζμεντ είτε αναθέτοντάς το σε
εξειδικευμένες εταιρείες, όπως η δική μας. Μπορούν παράλληλα να επενδύουν
απευθείας σε κάποια ακίνητα, κάτι το οποίο γίνεται και τώρα από ορισμένες
ασφαλιστικές εταιρείες. Στο μέλλον, η τάση πιστεύω ότι θα είναι όλοι όσοι
διαθέτουν σήμερα μεγάλη ακίνητη περιουσία να αρχίσουν να εξετάζουν πώς θα την
αξιοποιήσουν». Η εκτίμηση αυτή, όπως είναι φυσικό, παραπέμπει απευθείας στα
ασφαλιστικά ταμεία της χώρας, τα οποία είναι κάτοχοι μεγάλης ακίνητης
περιουσίας, που σε πολύ μεγάλο βαθμό παραμένει αναξιοποίητη.

Τα ασφαλιστικά ταμεία

«Σωστά παραπέμπει σε ασφαλιστικά ταμεία», τονίζει ο κ. Καρυτινός, «τα οποία
είναι ένας πολύ μεγάλος θεσμικός φορέας του χώρου που χρησιμοποιεί επενδύσεις
σε ακίνητα. Αργότερα, λοιπόν, τα ασφαλιστικά ταμεία και οι μεγάλοι οργανισμοί,
πολλοί από τους οποίους έχουν τεράστια ακίνητη περιουσία την οποία ούτε καν
γνωρίζουν, θα αρχίσουν να απαιτούν αποδόσεις από αυτή την περιουσία».

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι προσδοκίες οι οποίες καλλιεργούνται θα πρέπει να
είναι συγκρατημένες, αφού «σίγουρα η ελληνική αγορά δεν μπορεί να έχει μια
δυναμική όπως αυτή που συναντάμε στις ΗΠΑ ή στη Μεγάλη Βρετανία. Θεωρώ όμως
ότι θα έχει πολύ μεγαλύτερη δυναμική από αγορές αντίστοιχες από πλευράς
πληθυσμού και οργάνωσης στο εξωτερικό. Ενδεικτικά αναφέρω αγορές της Βόρειας
και Κεντρικής Ευρώπης», τονίζει ο διευθύνων σύμβουλος της EFG Eurobank
Properties.

Ο ίδιος δείχνει να «επενδύει» σημαντικό μέρος των προσδοκιών του για την
ανάπτυξη της συγκεκριμένης αγοράς και στο ενδιαφέρον από το εξωτερικό.
«Περιμένουμε ότι ο ξένος εταίρος μας, η Deutsche Bank, θα μας βοηθήσει σε όλο
το φάσμα των εργασιών μας και κυρίως στην επενδυτική μας δραστηριότητα, καθώς
έχει τεράστια εμπειρία από αντίστοιχες εξαγορές κι επενδυτικά σχήματα στο
εξωτερικό. Έχουν μία πάρα πολύ μεγάλη εμπειρία σε μεγάλα deals. Για
παράδειγμα, αγόρασαν όλα τα μεγάλα ακίνητα του σουηδικού Οργανισμού
Τηλεπικοινωνιών», επισημαίνει ο κ. Καρυτινός, ο οποίος όταν ερωτάται αν θεωρεί
πιθανό το ενδεχόμενο να επαναληφθεί κάτι ανάλογο και στην Ελλάδα, απαντάει:
«Απολύτως πιθανό. Η απάντηση είναι ναι. Και η έννοια της έλευσης εδώ της
Deutsche αποσκοπεί σε πολύ μεγάλης κλίμακας deals. Έχει κάνει την αρχική
επένδυση των 20 εκατ. δολαρίων, αλλά αυτή η επένδυση μπορεί να αποβεί πολύ
μεγαλύτερη, αν επιτρέψουν οι συνθήκες, κατ’ αρχήν. Αυτές οι εξαγορές όμως
μπορεί να γίνουν και με νέα “οχήματα” που θα φτιάξουμε στο μέλλον».

Ποιος είναι ο Αριστοτέλης Καρυτινός

Διευθύνων Σύμβουλος της EFG EUROBANK PROPERTIES Α.Ε., προέρχεται από την
EUROBANK όπου ήταν επικεφαλής της Διεύθυνσης Στεγαστικής Πίστης από το 1995.
Έχει 25ετή εργασιακή εμπειρία σε θέσεις του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα στα
υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Βιομηχανίας, Έρευνας και Τεχνολογίας. Προ του
1995 ήταν στέλεχος του ομίλου της Κτηματικής Τράπεζας από το 1988 – 1992 ως
επικεφαλής του τομέα επενδύσεων και real estate της Κτηματικής Επενδύσεων Α.Ε.
και από το 1992-1995 ως σύμβουλος διοίκησης σε θέματα προγραμματισμού και
επενδύσεων της Κτηματικής Τράπεζας. Ο κ. Καρυτινός είναι οικονομολόγος,
πτυχιούχος του Οικονομικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών με μεταπτυχιακά
(MSc) σε Περιφερειακή Ανάπτυξη και Διδακτορικό (PhD) σε Finance από το Warwick
School, University of Warwick, U.Κ.