Η οικονομική επανάσταση στο Ίντερνετ κρύβει κινδύνους
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
Η πρόσφατη πτώση του αμερικανικού χρηματιστηρίου Nasdaq περιλαμβάνει κυρίως |
Είναι δυνατόν να έχουμε τόσο πολύ από ένα τόσο καλό πράγμα; Οι οικονομολόγοι
έχουν αρχίσει να αναρωτιούνται αν η τεχνολογική έκρηξη στο χρηματιστήριο έχει
οδηγήσει σε υπερβολές. Μήπως οι υπερεπενδύσεις στους νέους κλάδους της
οικονομίας Ίντερνετ και νέες τεχνολογίες έχουν προκαλέσει τη συρρίκνωση
των κεφαλαίων που επενδύονται στους παραδοσιακούς κλάδους της οικονομίας; Αν
είναι έτσι, τότε είναι πολύ πιθανόν να σημειωθεί μια έκρηξη της φούσκας αν
αυτή υπάρχει. Η ποινή για την υπερβολική συσσώρευση επενδυτικών κεφαλαίων
στους νέους οικονομικούς κλάδους μπορεί να είναι η δραματική άνοδος του
κόστους των επενδύσεων για τις εταιρείες της «παλιάς οικονομίας».
Είναι σίγουρο ότι οι ιντερνετικές εταιρείες και άλλες επιχειρήσεις υψηλής
τεχνολογίας κατάφεραν με σχετική ευκολία να αντλήσουν κεφάλαια από τα
χρηματιστήρια. Την περασμένη εβδομάδα, ωστόσο, η αναστροφή των ανοδικών τάσεων
στις τιμές των μετοχών τους μπορεί να δείχνει ότι τα πράγματα αρχίζουν να
αλλάζουν.
Σε μια πρόσφατη ομιλία του, ο Τζούλιους Ντιάν, μέλος της Επιτροπής
Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Αγγλίας, τόνισε χαρακτηριστικά: «Οι
αποκαλούμενες επιχειρήσεις της νέας οικονομίας, και κυρίως αυτές που ιδρύονται
για να δραστηριοποιηθούν στο Ίντερνετ, μπορούν να προσελκύσουν κεφάλαια με
πολύ χαμηλό κόστος, ενώ οι επιχειρήσεις της παλιάς οικονομίας είναι
αναγκασμένες να καταβάλουν υψηλά μερίσματα προκειμένου να διατηρήσουν τους
επενδυτές τους».
Ο Στίβεν Λιούις, επικεφαλής οικονομολόγος βρετανικού επενδυτικού οίκου,
υποστηρίζει ότι πολλές από τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται σε
ιντερνετικές εταιρείες θα αποδειχθούν μη παραγωγικές. Όπως ακριβώς οι
επενδύσεις στο δημόσιο τομέα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’70 στέρησαν
κεφάλαια από περισσότερο αποδοτικές επενδύσεις στον ιδιωτικό τομέα και αύξησαν
το κόστος του κεφαλαίου, έτσι και η ιντερνετική μανία μπορεί να στερεί
κεφάλαια από πολλές επιχειρήσεις της παλιάς οικονομίας που θα προσέφεραν
μεγαλύτερες αποδόσεις. Τα στοιχεία του χρηματιστηρίου δείχνουν ότι ο συνολικός
όγκος των μετοχών που εκδίδονται παρουσιάζει αυξητικές τάσεις. Ωστόσο, ο κ.
Λιούις υποστηρίζει: «Μεγάλος όγκος κεφαλαίων αποχωρεί από τις μετοχές της
παλιάς οικονομίας και συρρέει σε αυτούς τους νέους κλάδους. Καλές επενδύσεις
είναι μόνο οι αποδοτικές επενδύσεις. Υπάρχει πάντα η πιθανότητα υπερβολικών
επενδύσεων και κατάρρευσης της κερδοφορίας».
Η εμπειρία της Ιαπωνίας
Οι απαισιόδοξοι θυμίζουν την ιαπωνική χρηματιστηριακή και οικονομική ιστορία
της δεκαετίας του ’80. Τότε υπήρχαν ξεκάθαρα, χαμηλού κόστους, επενδυτικά
κεφάλαια και υπερβολικός δανεισμός, κυρίως στον κλάδο των ακινήτων. «Όταν
μιλάμε για τις ευρωπαϊκές εταιρείες που προσπαθούν να υιοθετήσουν το
αμερικάνικο μοντέλο της νέας οικονομίας, τότε νομίζω ότι το παράδειγμα της
Ιαπωνίας δεν είναι αντιπροσωπευτικό», λέει ο Τζορτζ Μάνιους της διεθνούς
επενδυτικής τράπεζας Βάρμπουργκ Ντίλον Ριντ.
«Δεν υπάρχουν ξεκάθαρα στοιχεία που να δείχνουν ότι τα κεφάλαια διοχετεύονται
σε κερδοσκοπικές επενδύσεις». Και προσθέτει: «Μπορεί κάποιος να πει ότι τα
κεφάλια που διοχετεύονται στις νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις του ‘Ιντερνετ είναι
κερδοσκοπικά. Αυτή όμως είναι απλώς μια άποψη και όχι μια πραγματικότητα».
Ωστόσο, το ιαπωνικό παράδειγμα μας υπενθυμίζει ότι η ευρύτερη οικονομία δεν θα
μείνει ανεπηρέαστη από αυτό που θα ακολουθήσει την τωρινή έκρηξη του
ιντερνετικού χρηματιστηριακού κλάδου και του κλάδου των μετοχών της υψηλής
τεχνολογίας. Ενώ οι τεχνολογικές εταιρείες επιταχύνουν την παραγωγικότητα και
την οικονομική ανάπτυξη, η κερδοφορία απουσιάζει.
«Στην αρχική φάση, οι προεξοφλήσεις των χρηματιστηρίων για τις τεχνολογικές
μετοχές αφορούσαν τα οφέλη από την αύξηση της παραγωγικότητας. Φέτος, τα
χρηματιστήρια άρχισαν να μεταφέρουν μέρος της αίγλης των τεχνολογικών μετοχών
στις μετοχές της παλιάς οικονομίας».
Ο κ. Λιούις προβλέπει ότι στην περίπτωση που η φούσκα των τεχνολογικών
εταιρειών και των εταιρειών του ‘Ιντερνετ εκραγεί, τότε θα πληγεί το
επιχειρηματικό κλίμα και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών. «Το κλίμα στην
οικονομία, ως σύνολο, θα επιδεινωθεί», λέει ο ίδιος.
Ωστόσο, άλλοι αναλυτές είναι περισσότερο αισιόδοξοι. Ο Ντέιβιντ Μάιλς,
καθηγητής Οικονομίας στο Κολέγιο Ιμπέριαλ, υποστηρίζει ότι η ιντερνετική
φούσκα δεν μοιάζει με παλιότερες κερδοσκοπικές φούσκες όπως αυτήν της Ιαπωνίας
των τελών της δεκαετίας του ’80. Και αυτό διότι πολλές από τις ιντερνετικές
επιχειρήσεις στην πραγματικότητα δεν ξοδεύουν μεγάλο μέρος των κεφαλαίων που
αντλούν σε φυσικά περιουσιακά στοιχεία. Αν οι ιντερνετικές εταιρείες
αντιμετωπίζουν πρόβλημα υπερπαραγωγής σε κάποιον κλάδο, αυτός φαίνεται ότι
είναι η διαφήμιση. Ωστόσο, ο βασικός πόρος που χρησιμοποιούν είναι ο χρόνος
και η προσοχή των διευθυντών και επειχρηματιών που τις χρηματοδοτούν.
«Τι άλλο θα μπορούσαν να κάνουν οι ιδρυτές αυτών των ιντερνετικών εταιρειών;.
Πιθανόν τίποτε. Δεν είναι το ίδιο όπως το να έχει μια επιχείρηση μεγάλους
χώρους από γραφεία που δεν χρησιμοποιεί ή εργοστάσια που δεν λειτουργούν μετά
την έκρηξη μια παραδοσιακής κερδοσκοπικής φούσκας», λέει ο ίδιος.
Αισιοδοξία
Ο Νίκολας Κραφτς, καθηγητής Ιστορίας της Οικονομίας στο Λόντον Σκουλ οφ
Εκονόμικς, είναι ακόμη πιο αισιόδοξος. Πιστεύει ότι η σημερινή τεχνολογική
απογείωση μπορεί να συγκριθεί με τη σιδηροδρομική μανία της δεκαετίας του
1840, μια χρηματιστηριακή φούσκα η οποία τελικά εξερράγη. «Πολλές από τις
σιδηροδρομικές επιχειρήσεις χρεοκόπησαν, αλλά 7.000 μίλια σιδηροδρομικού
δικτύου δημιουργήθηκαν μέχρι το 1852 και έγιναν η καρδιά του συγκοινωνιακού
δικτύου», λέει ο ίδιος. Ακόμη και μετά την κατάρρευση στις τιμές των μετοχών
των σιδηροδρομικών εταιρειών, οι επενδύσεις σε σιδηροδρομικά δίκτυα
συνεχίσθηκαν, διευρύνοντας το δίκτυο στα 20.000 μίλια μέχρι το 1870.
Η υπερβολική φυσική επένδυση στις σιδηροδρομικές γραμμές εμφανίστηκε μετά το
1870, λέει ο καθηγητής Κραφτς. Για παράδειγμα, ο σταθμός Marylebone, της
εταιρείας Great Central Railway, δεν άνοιξε πριν από το 1899, και οι συνδέσεις
της συγκεκριμένης γραμμής δεν ολοκληρώθηκαν πριν από το 1910. Η εταιρεία δεν
πλήρωσε ποτέ μερίσματα στους επενδυτές της. Ωστόσο το δίκτυό της
χρησιμοποιήθηκε πάρα πολύ και πιθανότατα να ήταν μια πολύ κερδοφόρα επένδυση
μισό αιώνα νωρίτερα. Αν αυτή η αναλογία ισχύει, τότε οι πραγματικές επενδύσεις
που εκτελούνται αυτήν την περίοδο θα δημιουργήσουν μακροπρόθεσμα ένα βασικό
μέρος της εθνικής υποδομής της Βρετανίας παρά τις βραχυπρόθεσμες υπερβολές στο
χρηματιστήριο. Το τελευταίο ερώτημα, με τη σημερινή παγκοσμιοποιημένη αγορά
κεφαλαίου, είναι από πού προέρχονται τα κεφάλαια που επενδύονται στις
εταιρείες υψηλής τεχνολογίας. Πιθανόν, η απόσυρση αυτών των κεφαλαίων να μην
πλήττει επενδύσεις που θα ήταν παραγωγικές. Απλώς οι επενδυτές αναζητούν
παραγωγικές επενδυτικές ευκαιρίες σε ολόκληρο τον κόσμο.
Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία, είναι ενδεικτικός ο όγκος
των κεφαλαίων που αποσύρονται από την Ιαπωνία και την Ευρώπη και συρρέουν στις
Ηνωμένες Πολιτείες. Πιθανόν το ίδιο να συμβαίνει και στην Ευρώπη, όπου οι
ξένες επενδύσεις που συρρέουν στη Βρετανία είναι περισσότερες από αυτές που
φεύγουν από τη Βρετανία για την ηπειρωτική Ευρώπη.
Αυτό που αναζητούν οι επενδυτές σε ολόκληρο τον κόσμο είναι ένα μερίδιο από
την οικονομία του μέλλοντος. Η πτώση των τιμών των τεχνολογικών μετοχών
δείχνει ότι ίσως η τεχνολογική κούρσα να οδήγησε υπερβολικά μακριά. Η παλιά
οικονομία έχει πολύ μέλλον ακόμη μπροστά της.
Google news
