ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Π-οίηση πολιτικών

Τι χαρτομάνι! Εκτός από τις άχρηστες μετοχές και τις χάρτινες εξαγγελίες
ένα (δεύτερο;) κύμα paper’s pollution έχει πρόσφατα εισβάλει στην πολιτική ζωή
του τόπου.

Τα πρόσωπά τους ξέφτισαν μέσα στα χρόνια και τις λέξεις. Πες μου τι γίνανε
τα Ονόματα;

Ν. Φωτόπουλου, Ευρετήριο χαμένων ονομάτων

Όλοι οι επίδοξοι πολιτικοί αλλά και οι άδοξα πεσόντες υπουργοί γράφουν και
παρουσιάζουν βιβλία. Δικές τους σκόρπιες και άτακτα ρηγμένες στο χαρτί
σκέψεις, συμβουλές ή ιδέες έμμισθων συμβούλων τους, δυο – τρεις επ-ερωτήσεις,
μια φωτογραφία με τον αρχηγό και ιδού «το μεταμοντέρνο μωσαϊκό μιας
μεταπολιτικής αντίληψης για την πολιτική». Όλοι γράφουν για τον εαυτό τους,
για τα δύσκολα παιδικά τους χρόνια, για τη συνέπεια και το ήθος τους και
κυρίως για την ικανότητα, που από μικροί διέθεταν, να προβλέπουν το μέλλον
(κάτι σαν «μέντιουμ πολιτικού ΛΟΤΤΟ»). Όλοι σεμνύνονται για το έργο και την
προσφορά τους στον δημόσιο βίο, χωρίς βέβαια να παραλείπουν να κριτικάρουν το
έργο και την προσφορά των προηγουμένων. Μερικοί μάλιστα, ίσως λόγω της
«μαντικής τους δεινότητας», προ-καταγγέλλουν και το έργο των… επόμενων.

Οι παρουσιάσεις των βιβλίων αυτών έχουν κατά το πλείστον διακομματικό
χαρακτήρα. Στο πάνελ προσκαλούνται οι εκλεκτότεροι των πολιτικών τους
αντιπάλων διότι ως γνωστόν τρεις είναι οι συνταγές της επιτυχούς πολιτικής
σταδιοδρομίας: 1) Να σε ανα-γνωρίζει ο αρχηγός του κόμματος. 2) Να μη σε
παρα-γνωρίζει ο μέσος ψηφοφόρος σου και 3) Να σε «γνωρίζει» η άλλη πλευρά.
Όμορφος (κοινοβουλευτικός) κόσμος, ηθικός, αγγελικά πλασμένος; Time out των
εντάσεων και fair play για δύο μήνες; Μήπως «οριζόντιες δια-συνδέσεις» τρίτου
τύπου; Τα πάντα μπορεί να συμβαίνουν από τη στιγμή που έχουν τόσο «λειανθεί»
οι ιδεολογικές διαφορές και έχουν αναδυθεί οι γνωστές / άγνωστες εκλεκτικές
συγγένειες.

Σε κάθε περίπτωση τα περισσότερα από αυτά τα πονήματα της προεκλογικής
περιόδου εμπεριέχουν και μια νέου τύπου «έπαρση και αλαζονεία». Χωρίς ίχνος
αυτοκριτικής, χωρίς διάθεση ανάληψης κάποιου μεριδίου ευθύνης, χωρίς αιδώ ή
αιδημοσύνη «οι υποψήφιοι – συγγραφείς» μοιάζει ­ σχεδόν εν τω συνόλω τους ­ να
έχουν ενστερνισθεί την άποψη που τους θέλει να διαθέτουν κάποιο θείο χάρισμα,
να έχουν αναλάβει μια ιερή αποστολή, να πρέπει να ολοκληρώσουν την υψηλή
εντολή του λαού.

Δεν ξέρω ούτε μπορώ να μετρήσω πόσο εμπνευσμένοι είναι, πώς ετελέσθη η
επιφοίτηση του (κομματικού) πνεύματος ή ποιος καθοδηγεί τη χείρα τους (συνήθως
τη δεξιά) όταν συγγράφουν άρθρα, εκφέρουν λόγον αυθεντικόν και πεφωτισμένον.
Δεν ξέρω ποιοι αισθάνονται ισοβασιλείς, αυτοκράτορες, δελφίνοι, επίγονοι,
αδικημένοι εκατόνταρχοι ή απατημένοι εραστές της πολιτικής.

Αυτό για το οποίο όμως είμαι βέβαιος είναι πως η κάλαμος, ως γραφίδα, και το
καλάμι, ως «προωθητικόν όχημα» αν και έχουν την ίδια ρίζα, δεν εκφράζουν ούτε
εκπροσωπούν τα ίδια πράγματα και τις ίδιες αξίες.

Μολονότι ορισμένοι πολιτικοί διαθέτουν γνώσεις και ταλέντο νομίζω ότι
παρασύρονται είτε από μια υπερβολική δόση αυτοπροβολής είτε από ένα υποβόσκον
αίσθημα ενοχής κι ανοίγουν πανιά (ή καλύτερα «ανοίγουν χαρτιά») προς άγνωστη
κατεύθυνση. Επειδή ως γνωστόν scripta manent, ακόμα και στην περίπτωση που
δεχθούμε την επιεικέστερη εκδοχή «show είναι θα περάσει», η μόδα αυτή της
χάρτινης δικαίωσης (με ταυτόχρονη διεκδίκηση ψήφου) δεν θα τους βγει σε καλό.
Απομυθοποιούνται, δημοσιοποιούνται τα ελαττώματά τους, δίνουν βάση σε ανέκδοτα
και σλόγκαν. Η ποίηση των πολιτικών είναι η πίστη τους στις βασικές αρχές του
Συντάγματος, της ιστορίας, της ελληνικής κοινωνίας και των λαϊκών πόθων. Είναι
οι αγώνες και κυρίως οι θυσίες τους.

Κανένα βιβλίο, όσο καλογραμμένο ή illustration κι αν είναι, δεν μπορεί να
σβήσει τις υπαναχωρήσεις, τις συναλλαγές, τις προδοσίες. Η π-οίηση των
πολιτικών δεν τους κολακεύει ούτε τους εξωραΐζει. Κατά τη γνώμη μου θ’
αποτελέσει ένα, από τα μη-ανιχνευόμενα στα γκάλοπ, κριτήρια αποδοκιμασίας των
πάσης φύσεως «καβαλημένων της εξουσίας».

ΥΓ: Μήπως λείπουν από το Κοινοβούλιο πραγματικοί διανοούμενοι όπως ο Αντ.
Τρίτσης, ο Ανδρ. Λεντάκης, ο Αθαν. Κανελλόπουλος; Μήπως περιττεύουν οι
τεχνοκράτες και οι χαρτο-γραφιάδες;

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.