Εγώ, ο φρουρός των συνόρων

«Αντε, με το καλό να γυρίσεις». Η κυρία Ελένη Πατσούρη κάθεται για λίγο στην
εξώπορτα. Κρατάει στην αγκαλιά της τον μόλις 11 μηνών γιο της, τον Σταύρο.
Μένει εκεί μέχρι που το τζιπ χάνεται στον δρόμο για την Κρυσταλλοπηγή. Ο
άνδρας της, ο Δημήτρης, για ακόμη μία φορά, οπλισμένος «σαν αστακός» φεύγει
για τη δική του καθημερινή μάχη με τους Αλβανούς λαθρομετανάστες. Εδώ και
περίπου έναν χρόνο είναι «ο φρουρός των συνόρων». Ο άνθρωπος ο οποίος μαζί με
άλλους 267 συναδέλφους του (άνδρες και γυναίκες) έχουν αναλάβει να στήνουν
ενέδρες, να κάνουν περιπολίες, να συλλαμβάνουν, να πυροβολούν στον αέρα.
«Δύσκολα πράγματα, αλλά φυλάμε τον τόπο μας», λέει.

«Τους λυπάμαι, αλλά…»

Μετά τη σκληρή ημέρα ή νύχτα, ξεκουράζεται στην αγκαλιά της γυναίκας και του γιου του

Είναι 30 χρόνων. Το πρόσωπό του έχει ακόμη χαρακτηριστικά παιδιού. Το μόνιμο
χαμόγελό του δεν τρομάζει. Πολλές φορές, αυτό το λένε όλοι, (το κάνουν δε
όλοι) προσφέρει νερό, τσιγάρα, φαγητό σε αυτούς που πιάνει. Υπηρέτησε στις
ειδικές δυνάμεις και αυτό του δίνει ένα σχετικό πλεονέκτημα. Πολλές φορές
λυπάται «αυτούς τους φουκαράδες που ψάχνουν για μια καλύτερη ζωή, αλλά…».

«Δεν γίνεται να κάνω διαφορετικά. Οι παράνομοι είναι παράνομοι. Και εγώ πρέπει
να προστατέψω την περιοχή. Τη χώρα μου που με πληρώνει».

Και αυτό το κάνει κάθε μέρα, παρέα με τον Ηλία Μούλελη και τον Βασίλη
Χριστοβίτση, την ομάδα του. Σαν φεύγει από το σπίτι δεν προλαβαίνει να σκεφτεί
και πολλά.

Ελέγχει για ακόμη μία φορά το πιστόλι. Κοιτάζει τις σφαίρες [αν πάντως πήγαινε
σύμφωνα με τα γραφειοκρατικά της υπηρεσίας, έπρεπε να πυροβολεί μία φορά κάθε
δύο μέρες (!)] το μαχαίρι, τον φακό, τις χειροπέδες, κουμπώνει έως πάνω το
τζάκετ και χάνεται στο χιόνι. Περιμένει και στήνει αυτί. Κάθε λίγο το πιστόλι
βγαίνει από τη θήκη. Κάνει παγωνιά (η θερμοκρασία έχει φτάσει και τους 20
βαθμούς μείον) και νιώθει να ιδρώνει. Τρεις άνθρωποι και λειτουργούν σαν ένας.
«Είναι δύσκολες ώρες στην ενέδρα. Είμαι προετοιμασμένος για το χειρότερο. Δεν
ξέρεις τι είναι αυτός που έρχεται».

Όταν διαπιστώνει ότι πρόκειται για «οικονομικούς» (έτσι λένε τους μη
κακοποιούς) ο «αγριόμπατσος» (έτσι λένε οι άλλοι τους φύλακες) γαληνεύει. Τους
πιάνει στο Τελωνείο και πάλι από την αρχή. «Ηλία πρόσεξε από ‘κεί. Βασίλη, εγώ
θα προσέχω εδώ. Κάλυψέ μας, εκεί που καταλήγει το μονοπάτι θα επιχειρήσουν να
περάσουν και άλλοι». «Εκεί που περιμένω; Ε, το μυαλό θα πάει στο παιδί.
Ξέρεις, αν συμβεί κάτι, θες δεν θες σκέφτεσαι τους πίσω. Και δεν μπορώ να κάνω
στραβά μάτια. Αν περάσουν, θα μπούνε στην περιοχή μου, θα φέρουν σε δύσκολη
θέση δικούς μου ανθρώπους.

Δημήτρης Πατσούρης. Ένας από τους 267 «φρουρούς των συνόρων» που κατάφεραν να κάνουν τους ακρίτες να κοιμούνται πιο ήσυχα τα βράδια

Θυμάμαι πιο παλιά, όταν ακόμη και οι δικοί μου και οι συγγενείς του Ηλία, του
Βασίλη, δυσκολεύονταν να βγουν νύχτα από το σπίτι. Υπήρχαν γονείς που πήγαιναν
κι έπαιρναν τα παιδιά τους, μαθητές Λυκείου, από το φροντιστήριο. Στα χωράφια
δεν έβλεπες ανθρώπους. Ε, κάπου αγανακτούσες. Μέσα στο σπίτι σου και να
φοβάσαι. Για μένα ήταν παρανοϊκό. Τώρα όλα είναι διαφορετικά. Έχει έναν χρόνο
που συναντάς απλούς ανθρώπους στα βουνά να κάνουν βόλτες. Αυτό και μόνο είναι
επιτυχία για μένα».

«Δεν μπορώ να σκοτώσω»

Καθώς περνάει η ώρα το πιστόλι παγώνει το χέρι. Τα άρβυλα μουλιάζουν στο
χιόνι. Ούτε τσιγάρο ούτε κουβέντα. Στην κορυφή του βουνού κάτι κινείται. Άντε,
πάλι από την αρχή. Είναι τρεις και πρέπει να φαίνονται πολλοί και
αποφασισμένοι. να ξαφνιάσουν. Φωνάζει δυνατά: «Πολιτσία». Κάποιοι τρέχουν να
κρυφτούν. Σηκώνει το όπλο. Φωνάζει και πάλι. Πυροβολεί στον αέρα. «Όχι. Δεν
μπορώ να σκοτώσω. Είναι άνθρωποι κι αυτοί». Οι άλλοι πιάνουν και δένουν όσους
σταμάτησαν. Δεν αντιδρούν. «Α, είναι απλό. Θα τους πάμε στο Τελωνείο και θα
ξανάρθουν. Είκοσι και τριάντα φορές το ίδιο κάνουν».

“Είναι δύσκολες οι ώρες στην ενέδρα. Δεν ξέρεις τι είναι αυτός που έρχεται. Αν φοβάμαι; Όχι. Εκεί πια δεν έχεις περιθώρια” – “Εκείνοι είναι αυτοί που φοβούνται, κι αυτό είναι το επικίνδυνο”

Και έπειτα από αυτό αρχίζουν το ανθρωποκυνηγητό στο βουνό. «Είναι γρήγοροι,
σκληροί. Και δυστυχώς μερικοί από αυτούς οπλοφορούν. Ταινία θυμίζει η
καταδίωξη. Δένδρο-δένδρο, πέτρα-πέτρα και μονίμως το όπλο προτεταμένο.
Φοβάμαι; Όχι. Εκεί πια δεν έχεις τέτοια περιθώρια. Εκείνοι είναι που φοβούνται
και αυτό είναι και το επικίνδυνο. Τρέχεις, ιδρώνεις, αλλά όταν τους πιάνεις
όλα είναι καλά».

Και μετά αρχίζουν πάλι τα τυπικά. Καταγραφή και πίσω. «Όταν χαλαρώνεις σε
πιάνει η ψυχή σου. Τρομαγμένα μάτια, απογοήτευση, πολλές φορές και δάκρυα από
την πλευρά των συλληφθέντων. Σου το λένε στα ίσια ότι θα επιχειρήσουν να
ξαναπεράσουν. Όταν μάλιστα φεύγουν τους χαιρετάμε, το ίδιο και αυτοί. Όσο κι
αν φαίνεται περίεργο εμείς κι αυτοί έχουμε τον δικό μας τρόπο επικοινωνίας.
Πολλούς θα τους ξαναδούμε. Και όταν τους ρωτάμε “Πάλι εσείς;”, κουνάνε το
κεφάλι σαν να σου λένε “Και τι να κάνω;”».

Έτσι κυλούν οι ώρες. Και όταν πια η επαναπροώθηση ολοκληρωθεί, ο Δημήτρης θα
ηρεμήσει, θα πάει στην καντίνα για καφέ και σάντουιτς και θα πάρει τον δρόμο
του γυρισμού. Βγάζει τα πιστόλια και τη στολή και ξαναγίνεται ο «Τάκος, ο
Τάκης, ο Δημητράκης» της γειτονιάς, απλός και ήρεμος.

«Τώρα οι άνθρωποι ανάσαναν και κυκλοφορούν χωρίς φόβο»

“Τρομαγμένα μάτια, απογοήτευση, πολλές φορές και δάκρυα από τη μεριά των συλληφθέντων” – ” Έχουμε τον δικό μας κώδικα επικοινωνίας. «Πάλι εσείς;», «και τι να κάνω;”

Ο δρόμος για την Κρυσταλλοπηγή είναι γεμάτος χιόνια (συνηθισμένο φαινόμενο για
τη Φλώρινα). Ακινητοποιημένες νταλίκες και Ι.Χ., τζιπ και κλούβες της
Αστυνομίας και ταξί που κάθε λίγο σπρώχνονται στο χιόνι από τους Αλβανούς
επιβάτες που επιστρέφουν.

Στην Αγία Τριάδα, τη Βίγλα, το Μαλιμάδι, το Σμαρδέσι και τη Βάρμπα, δεκάδες
συνάδελφοι του Δημήτρη περιμένουν με το όπλο στο χέρι. Σαν πέφτει το σκοτάδι,
ο Δημήτρης, ο Βασίλης, ο Ηλίας (από τους καλύτερους κομάντο, όπως και η αδελφή
του η Κατερίνα), ο Κώστας, η Ελένη και ο Νίκος, θα κοιτάζουν για ώρες τα φώτα
της Φλώρινας από μακριά και θα περιμένουν. Δεν έχουν σύστημα ενδοσυνεννόησης,
δεν έχουν θερμικές κάμερες για να μπορούν να ελέγχουν την περιοχή. Το κρύο
τούς τρυπάει τα κόκαλα, αλλά…

Σε κάθε θρόισμα σηκώνουν τα όπλα. Σε κάθε πέρασμα σκύλου «ιδρώνουν».
Περιμένουν. Το πρωί κάνουν τον απολογισμό. «Εμείς 40 απόψε». «Εμείς 15». Είναι
κάτι σαν στοίχημα που βάζουν μεταξύ τους. Κάποιοι κρατάνε και στατιστικά. Τον
τελευταίο χρόνο που άρχισαν υπηρεσία, συνελήφθησαν περισσότεροι από 20.000
λαθρομετανάστες. «Αυτό σημαίνει ότι είμαστε μόνιμα εκτεθειμένοι σε κίνδυνο.
Και να σκεφτεί κανείς ότι είμαστε ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ. Να, τώρα που έχουμε
εκλογές, δεν θα πάρουμε επίδομα. Και όμως, εκείνη την ημέρα εγώ θα είμαι όλο
το 24ωρο σε επιφυλακή, γιατί δεν θέλω να συμβεί κάτι σε οποιονδήποτε που θα
πάει στο χωριό του να ψηφίσει».

Άνθρωποι στη συντριπτική τους πλειοψηφία απόφοτοι ΑΕΙ (ως και μηχανικός
αεροσκαφών υπάρχει) καταλαβαίνουν καλύτερα από τον καθένα ότι οι δικοί τους
άνθρωποι στη Φλώρινα, οι συμπατριώτες τους, περιμένουν πολλά από αυτούς. Αν
συμβεί κάτι, είναι σαν να απολογούνται την επομένη, όταν κυκλοφορούν στους
δρόμους της πόλης.

«Αυτό είναι και το μυστικό της επιτυχίας. Δεν μπορείς να κοροϊδέψεις κανέναν.
Πλέον οι ψαράδες στις Πρέσπες πάνε μόνοι τους με τη βάρκα τους. Παλιότερα ούτε
που το σκέφτονταν. Στα χωράφια βλέπεις να βόσκουν ζώα ελεύθερα. Αυτό, για
όσους δεν ζουν το πρόβλημα, είναι απλό. Αλλά για όσους ζουν εδώ, είναι το πιο
ουσιαστικό. Κυκλοφορούν χωρίς φόβο. Ανάσαναν οι άνθρωποι».

Βέβαια, οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι παλιότερα απασχολούσαν Αλβανούς στα χωράφια
τους, κάποιοι μάλιστα διαμαρτύρονται, αλλά «διαφορετικά δεν γίνεται». «Εγώ δεν
έχω κανένα πρόβλημα. Υπάρχει τελωνείο, ας περάσουν από ‘κεί. Καλύτερα και γι’
αυτούς», λέει ο κ. Πατσούρης.

«Στις ενέδρες προστατεύουν τους δικούς τους ανθρώπους»

«Δώστε μας τρεις φιάλες αίμα κι εμείς θα σας δώσουμε ένα αυτοκίνητο που
έκλεψαν από τη Φλώρινα».

Ο αστυνομικός διευθυντής κ. Κωνσταντίνος Τζέκης (φωτογραφία) έμεινε άγαλμα
όταν ο συνάδελφός του από την Αλβανία τού έκανε αυτή την πρόταση. Ήταν στην
αρχή της θητείας του στην περιοχή. Δέχθηκε ή όχι την πρόταση, δεν το είπε ποτέ
σε κανέναν. Άλλωστε, πολλά δεν λέγονται. Για τους φύλακες των συνόρων έχει
μόνο καλά λόγια: «Τους αγαπώ. Κάθε βράδυ δεν κοιμάμαι. Είναι μόνιμα
εκτεθειμένοι στον κίνδυνο. Και πλέον κάνουν δουλειά. Ένα χρόνο και, σχεδόν
έχουμε στην περιοχή μηδέν εγκληματικότητα.

Αυτό οφείλεται βεβαίως και στους άλλους αστυνομικούς, αλλά και τα παιδιά
προσφέρουν. Είναι από ‘δω. Εντάξει, και ο Αθηναίος θα κάνει δουλειά, αλλά ο
ντόπιος είναι ήδη προσαρμοσμένος στις κλιματολογικές συνθήκες.

Όταν κάθεται στην ενέδρα, προστατεύει και τους δικούς του, και αυτό είναι ένα
σοβαρό κίνητρο», λέει.

Σύμφωνα με τα στατιστικά του, μειώθηκε ο αριθμός όσων πέρασαν παράνομα στην
Ελλάδα. Και ο απλός πολίτης άρχισε πλέον να αισθάνεται σιγουριά.