«Το να πλένεις πιάτα όλη μέρα είναι πολύ δύσκολο»

Από παιδί και από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια. Έτυχε να είναι η Παγκόσμια
Ημέρα της Γυναίκας, όταν η κόρη μου, πρωτάκι, είχε για σπιτική εργασία να
γράψει μια πρόταση με τη φράση «το να». Στην αρχή, χωρίς σημείο αναφοράς, έτσι
όπως έβλεπε τη φράση ξεκάρφωτη στη σελίδα του τετραδίου του, το παιδί δεν
πολυκατάλαβε την έννοια. Μετά από λίγη συζήτηση και εξήγηση το ‘πιασε. Πήγε
επάνω στο δωμάτιό της, όπως κάνει κάθε απόγευμα την ώρα της εργασίας, και
κάθησε να γράψει. «Τονα πλένις πιάτα όλι μέρα είναι πολί δίσκολο» έγραψε, λέξη
προς λέξη. Φυσικά, ως μαμά κι εγώ, τη διόρθωσα, αλλά δεν μπορούσα παρά να
γελάσω με την πρόταση. Πώς της ήρθε, σκεπτόμουν. Πώς της ήρθε ­ φως φανάρι
ήταν. Το παιδί, όπως όλα τα παιδιά, καταγράφει στο αγνό του μυαλό αυτό που
βλέπει μπροστά του, δηλαδή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, μια γυναίκα (είτε τη
μαμά της είτε την κοπέλα που την προσέχει όταν η μαμά δουλεύει) να έχει να
κάνει κάθε μέρα, συν όλα τα υπόλοιπα, και… τα πιάτα.

Βουνό θα της φαίνεται. Όπως και σε μένα. Ένα βουνό, μάλιστα, το οποίο
επανέρχεται όχι μόνο κάθε μέρα, αλλά δύο – τρεις φορές την ημέρα, και όσο και
αν το «ανέβεις», ικανοποίηση δεν παίρνεις (ουσιαστικά επειδή δεν τελειώνει
ποτέ). Το να πλένεις τα πιάτα είναι τελικά κάτι σαν τον άθλο του Σίσυφου.

Το να πλένεις τα πιάτα είναι μια πράξη η οποία σε όλες σχεδόν τις κουλτούρες
της γης δεν έχει άμεση σχέση με την προετοιμασία, το μαγείρεμα, αλλά ούτε και
με την απόλαυση του φαγητού. Δεν έχει αίγλη, ενώ η αλήθεια είναι ότι απαιτεί
μια συγκεκριμένη δεξιότητα, μια γνώση. Μάλιστα, έχει και αυτό την τέχνη του.
Θέλει εξάσκηση για να μπορείς να τα πλένεις καλά. (Πόσες φορές έχουμε πιάσει
λαδωμένο ποτήρι δήθεν καθαρό, ή ποτήρι με τη σφραγίδα από κραγιόν από κάποια,
άγνωστα, χείλια;). Υπάρχουν τεχνικές. Για παράδειγμα:

1) Ορισμένες «λαντζέρισσες – νοικοκυρές» πιστεύουν στη μέθοδο του
μουλιάσματος. Δηλαδή αφήνουν τα πιάτα μέσα σε κάποια λεκάνη ή στον νεροχύτη με
σαπούνι και νερό (κατά προτίμηση ζεστό) για ένα διάστημα (ωρών συνήθως). Μετά
(ελπίζουμε) ότι παρά μόνο ξέπλυμα θα θέλουν.

2) Ορισμένες άλλες από τις αμέτρητες ανά την γη ταλαιπωρημένες
νοικοκυρές – λαντζέρισσες – μαμάδες κ.λπ. ανήκουν στη σχολή καλής οικονόμας.
Αυτές κάνουν κάτι άλλο. Έχουν μάθει να τα σαπουνίζουν πολύ καλά, και κατόπιν
να τα ξεπλένουν με το ελάχιστο δυνατό νερό, το οποίο ίσα – ίσα στάζει από τη
βρύση. (Θυμάμαι χαρακτηριστικά τον πεθερό μου, νιόπαντρη εγώ, να μου λέει με
αυτό το ύφος που αποκτούν όλοι οι άνδρες όταν μιλούν για τις «γυναικείες»
δουλειές ­ λες και πρέπει να στάζουμε μέλι όταν τις σκεπτόμαστε ­ με ένα ύφος
λοιπόν χαράς, γαλήνης και σιγουριάς, το οποίο προέρχεται από τη γνώση ότι
κανείς δεν θα περιμένει ποτέ να πλύνουν αυτοί τα πιάτα, να μου λέει πως οι
παλιές νοικοκυρές στο χωριό ήξεραν να πλύνουν μία στοίβα πιάτα με δύο σταγόνες
νερό, διότι το νερό ήταν τότε λιγοστό και πολύτιμο).

3) Ένας πιο σύγχρονος τρόπος πλησιάζει τα όρια της σπατάλης και ανήκει
σχεδόν αποκλειστικά στη μοντέρνα, εργαζόμενη, κουρασμένη, καριεροκυνηγημένη,
υπερφορτωμένη νοικοκυρά – μαμά – λαντζέρισσα κ.λπ. Τα αφήνει στο νεροχύτη και
σαπουνίζει καθώς τρέχει και το νερό, πλένοντας και ξεπλένοντας συγχρόνως,
έχοντας χρησιμοποιήσει έναν τόνο νερό για οκτώ πιάτα, και με το σκεπτικό ότι
δεν μπορεί να κάνει και την οικολόγα, ας το φροντίζουν άλλοι αυτό.

4) Οι πολύ προχωρημένες βλέπουν τα πιάτα ως πεδίον μάχης, σε έναν
πόλεμο σιωπηλό, ένα τεστ της δύναμης της επιβολής μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Γυρίζουν και αυτές ένα τυφλό μάτι στα πιάτα, αφήνοντάς τα να αυξάνονται, μέρα
με τη μέρα, γεύμα με το γεύμα, μέχρι κάποιος (άλλος), ο οποίος, όπως είπαμε,
μεγαλώνει με τη σιγουριά ότι δεν θα το περιμένει κανείς ποτέ απ’ αυτόν να το
κάνει, να πάρει πρέφα ότι, όντως, είναι η σειρά του.

Ας μην αγγίξουμε το θέμα του πλυντηρίου πιάτων γιατί και αυτό απαιτεί
προετοιμασία εξίσου αηδιαστική.

Ίσως πρέπει να δούμε το θέμα λίγο πιο θετικά. Το να πλένεις πιάτα είναι όντως
κάτι ξεχωριστό από την όλη διαδικασία της ετοιμασίας ενός γεύματος; Ή είναι
απλώς το τελευταίο στάδιο κάποιας τελετουργίας, η οποία μάλιστα συμβαίνει από
αρχαιοτάτων χρόνων; Εκείνη που καθαρίζει ίσως θα έπρεπε να συγκρίνεται όχι με
μια κοινή «σκλάβα» αλλά αντιθέτως, και προς τιμήν της, με κάποια ιέρεια.
Σκεφθείτε τη μαγείρισσα να παίζει το ρόλο του παπά στην ιεροτελεστία του
γεύματος. Καθορίζει και κυριαρχεί. Λειτουργεί και την ώρα που μαγειρεύει αλλά
και την ώρα που σερβίρει. Οι πιστοί απλώς ακολουθούν. Μετά, καθώς οι πιστοί
(συνήθως η οικογένειά της, άνδρας, παιδιά, άντε και κανα – δυο επισκέπτες)
κάθονται πλαδαροί και τεμπέλικα σε μια καρέκλα, εξαντλημένοι από τις
απαιτήσεις της χώνευσης, εξαφανίζεται στην κουζίνα πάλι (κάτι σαν την Αγία
Τράπεζα) για να τελειώσει με τα τελευταία στάδια της μυστηριώδους
τελετουργίας. Όταν εμφανίζεται ξανά, όλα της τα εργαλεία γυαλίζουν πεντακάθαρα
διότι χάρη σ’ εκείνην ξανάγιναν αγνά.

Όσο και να θέλω να τα πιστεύω όλα αυτά, η φωνή της λογικής μου υπενθυμίζει:
Μπούρδες! Το παιδί τελικά είχε δίκιο. Κάποιος εξυπνάκιας σίγουρα θα πει γιατί
δεν αγοράζετε πλυντήριο πιάτων; (Δεν γλιτώνεις τίποτε, εφόσον πρέπει να τα
ξεπλένεις τόσο καλά πριν). Και άλλος, σίγουρα θα πει γιατί δεν παραγγέλνετε
φαγητό σε πακέτο. Είναι ίσως μια προσωρινή λύση για να λιγοστέψεις τα άπλυτα
πιάτα, αλλά δεν μπορείς κάθε βράδυ να τρως κοτόπουλο σχάρας και σουβλάκι. Όπως
και δεν είναι ευχάριστο να τρως και να πίνεις από χάρτινα. Άρα λοιπόν
βρισκόμαστε σε αδιέξοδο. Παρακάτω, προς τιμήν της κάθε ταλαιπωρημένης
νοικοκυράς, η υπογράφουσα λαντζέρισσα – νοικοκυρά προτείνει 2-3 πραγματάκια –
φαγητά τα οποία, για να γίνουν, απαιτούν τα λιγότερα δυνατόν σκεύη και πιάτα.

ΜΠΡΙΖΟΛΕΣ ΜΕ ΜΟΥΣΤΑΡΔΑ ΚΑΙ ΠΡΑΣΙΝΟ ΠΙΠΕΡΙ

Για 2 άτομα

2 μπριζόλες, 150 γρ. η κάθε μία

1 κτσ βούτυρο

3 κτσ ψιλοκομμένο κρεμμύδι

1 σκελίδα σκόρδο, ψιλοκομμένο

1 κτγ πράσινο πιπέρι (κόκκους, σε άλμη)

2/3 της κούπας κονσερβοποιημένο κοτόζουμο

2 κτσ μουστάρδα Ντιζόν

2 κτσ κρέμα γάλακτος

2 κτσ μπράντι

1. Αλατοπιπερώνουμε τις μπριζόλες. Λιώνουμε το βούτυρο σε ένα βαρύ τηγάνι
(αντικολλητικό ­ για να καθαρίζεται πιο εύκολα) και σοτάρουμε το κρέας. Όταν
ροδίσει και γίνει της αρεσκείας μας το τοποθετούμε στο πιάτο του
σερβιρίσματος, σκεπασμένο με αλουμινόχαρτο.

2. Προσθέτουμε το κρεμμύδι, το σκόρδο, το πιπέρι και σοτάρουμε για 2 λεπτά.
Ρίχνουμε το ζουμί, τη μουστάρδα, την κρέμα και κατόπιν το μπράντι,
αλατοπιπερώνουμε και σιγοβράζουμε μέχρι 5-7 λεπτά μέχρι να πήξει η σάλτσα.
Περιχύνουμε τις μπριζόλες με τη σάλτσα, κόβουμε και σερβίρουμε.

ΣΥΝΑΓΡΙΔΑ ΜΕ ΣΑΛΤΣΑ ΑΠΟ ΑΝΗΘΟ

Για 2 άτομα

1/3 της κούπας μαγιονέζα

1 σκελίδα σκόρδο, ψιλοκομμένη

1 κτγ φρέσκο χυμό λεμονιού

1 κτγ ψιλοκομμένο φρέσκο κρεμμυδάκι

1 πρέζα ξηρό άνηθο

λίγο πιπέρι

1 λεμόνι, κομμένο σε φέτες

2 φρέσκα κρεμμυδάκια, ψιλοκομμένα

1 κτσ ψιλοκομμένο άνηθο

1 μεγάλη συναγρίδα φιλέτο (350 γρ.)

1. Σε ένα μικρό μπολ ανακατεύουμε τα πρώτα πέντε υλικά.

2. Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 200 βαθμούς. Τοποθετούμε το λεμόνι στο
κέντρο ενός μεγάλου φύλλου αλουμινόχαρτου και από πάνω προσθέτουμε το κομμένο
φρέσκο κρεμμυδάκι και άνηθο. Πάνω απ’ αυτά τοποθετούμε το φιλέτο το οποίο το
έχουμε αλατοπιπερώσει. Κλείνουμε το αλουμινόχαρτο καλά, σαν πακέτο και το
τοποθετούμε σε ένα μικρό, ρηχό ταψί. Ψήνουμε για 20 λεπτά και σερβίρουμε με τη
σάλτσα στο μπολ στο πλάι.