ΠΡΟΣΩΠΑ Η εξορία του δημοσιογράφου

Πριν από δέκα χρόνια, τον είχαν απαγάγει οι «βαρόνοι» των ναρκωτικών. Τώρα
οι αντάρτες τον υποχρεώνουν να εξοριστεί. Η ελευθερία του Τύπου δεν ευδοκιμεί
στην Κολομβία.

«Πάτσο» Σάντος. Στην Κολομβία, η δημοσιογραφική δραστηριότητα ισοδυναμεί με το ζην επικινδύνως

Ο Φρανσίσκο «Πάτσο» Σάντος, 38 χρόνων, είναι διευθυντής σύνταξης της
εφημερίδας «Ελ Τιέμπο» της Μπογκοτά, της μεγαλύτερης της χώρας (600.000
φύλλα). Το Σάββατο το πρωί, έπειτα από απειλές που δέχθηκε από το ισχυρότερο
αντάρτικο της χώρας, τις μαρξιστικές Ένοπλες Επαναστατικές Δυνάμεις (FARC),
αναχώρησε για το εξωτερικό μαζί με τη σύζυγο και τα τέσσερα παιδιά του. Οι
αναλυτές χαρακτηρίζουν την αναχώρησή του νέο πλήγμα για την ελευθερία του
Τύπου στην Κολομβία, μια χώρα που θεωρείται η δεύτερη πιο επικίνδυνη στον
κόσμο για τους δημοσιογράφους ­ μετά την Αλγερία. Από το 1977, 169
δημοσιογράφοι έχουν σκοτωθεί εκεί ­ επτά εξ αυτών κατά το 1999, στη διάρκεια
του οποίου 10 συνάδελφοί τους αυτοεξορίστηκαν. Και δεν είναι μόνον οι φόνοι:
οι απαγωγές έφτασαν πέρυσι τις 3.000 και αποφέρουν στους δράστες 200
εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο.

«Πάντα καταφερόμουν εναντίον της εγκληματικής βιομηχανίας των απαγωγών. Δεν
μπορώ να ανήκω σε μια κοινωνία που κρύβει το κεφάλι της στην άμμο σαν
στρουθοκάμηλος», έγραψε ο Σάντος στη στήλη του που δημοσιεύτηκε την Κυριακή με
τίτλο «Γιατί Φεύγω». «Υπάρχει σχέδιο να με σκοτώσουν. Ενοχλώ αυτήν τη μακάβρια
βιομηχανία, η οποία παραβιάζει κάθε ηθική ή ιδεολογία». Τον φόνο του
δημοσιογράφου, ο οποίος ίδρυσε το 1991 την Ελεύθερη Χώρα, μια οργάνωση
υποστήριξης των οικογενειών θυμάτων απαγωγής, φέρεται να παρήγγειλε ο
πολέμαρχος Ρομάνα, ο οποίος επιδίδεται σε απαγωγές και θεωρείται ανεξέλεγκτος
από την ηγεσία των FARC. Αλλά και ο ιδρυτής και αρχηγός αυτού του αντάρτικου
Μανουέλ Μαρουλάντα είχε προειδοποιήσει πρόσφατα τους Κολομβιανούς εκδότες ότι
«έχουν χρέη απέναντί μας». «Πιστεύετε άραγε ότι είστε υπεράνω του καλού και
του κακού ή απρόσβλητοι επειδή είσαστε διευθυντές μέσων ενημέρωσης και
δουλεύετε για τα μεγάλα μονοπώλια;» είχε προσθέσει. Πριν από επτά μήνες, ο
Σάντος είχε προκαλέσει την οργή και των στρατιωτικών κατηγορώντας από τη στήλη
του ακροδεξιούς που σχετίζονται με τις ένοπλες δυνάμεις για τη δολοφονία, στις
12 Αυγούστου, του Χάιμε Γκαρθόν, του δημοφιλέστερου σατιρικού ηθοποιού της
χώρας ­ και δημοσιογράφου.

Γόνος μιας ισχυρής οικογένειας, στην οποία ανήκει η «Ελ Τιέμπο», ο Σάντος
απήχθη το 1990 και κρατήθηκε οκτώ μήνες από τον τότε αρχηγό του καρτέλ της
Μεντεγίν, Πάμπλο Εσκομπάρ. Ωστόσο, δεν παραιτήθηκε: στις 24 του περασμένου
Οκτώβρη κατάφερε να κινητοποιήσει 12 εκατομμύρια Κολομβιανούς σε γιγάντιες
πορείες με αίτημα την ειρήνη και σύνθημα «No mas!» (Φτάνει πια!). Λιγότερο από
πέντε μήνες μετά, υποχρεωνόταν να πάρει τον δρόμο της εξορίας.