Δυναμώνει ο δικομματισμός

Όλες οι πανελλαδικές δημοσκοπήσεις που δημοσιοποιήθηκαν τις τελευταίες
βδομάδες, μετά την αναγγελία των πρόωρων εκλογών, εμφανίζονται εντυπωσιακά
συγκλίνουσες ως προς τα βασικά τους ευρήματα.

Παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις από τις δημοσκοπήσεις που είχαν
πραγματοποιηθεί πριν από τέσσερα χρόνια, στην αρχή της προεκλογικής περιόδου,
τον Σεπτέμβριο του 1996.

Το πρώτο βασικό συμπέρασμα αφορά την αισθητή ενδυνάμωση του δικομματισμού. Τα
δύο κόμματα που διεκδικούν την εξουσία εμφανίζουν σήμερα αθροιστική πρόθεση
ψήφου περί το 70% ­ δηλαδή ίση με το ποσοστό που συγκέντρωσαν στην κάλπη των
ευρωεκλογών ­, ενώ στη διάρκεια της προηγούμενης προεκλογικής περιόδου (το
1996) ποτέ δεν ξεπέρασαν, ως πρόθεση ψήφου, το 65%.

Η ισχυροποίηση του δικομματισμού ενισχύεται από τον περιορισμό της εκλογικής
προσφοράς (μετά την απόσυρση της «Άνοιξης» και των Φιλελεύθερων), αλλά και από
την πτωτική τάση που εμφανίζουν τα κόμματα της ελάσσονος αντιπολίτευσης, με
εξαίρεση το ΚΚΕ.

Οι εκλογές τείνουν έτσι να προσλάβουν μια οιονεί δημοψηφισματική μορφή, η
οποία ενισχύεται και από την προσωποποίηση της προεκλογικής εκστρατείας, τόσο
από την πλευρά της Ν.Δ. (που επικεντρώνει την επικοινωνιακή της στρατηγική στο
πρόσωπο του αρχηγού της) όσο και από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ (που προωθεί ως
δίλημμα των εκλογών την επιλογή του καταλληλότερου πρωθυπουργού).

Υπεροχή του ΠΑΣΟΚ

Το δεύτερο σημείο, στο οποίο επίσης συγκλίνουν οι μέχρι τώρα
δημοσιευμένες δημοσκοπήσεις, αφορά τη σχετική πρωτοκαθεδρία του ΠΑΣΟΚ, το
οποίο εμφανίζεται να υπερέχει, έστω και ελαφρώς, της Ν.Δ., ακόμη κι αν στη
δύναμη της τελευταίας προστεθεί η (έτσι κι αλλιώς) περιορισμένη επιρροή που
καταγράφεται για την «Άνοιξη» και τους Φιλελευθέρους. Βέβαια, η υπεροχή του
ΠΑΣΟΚ σε καμία περίπτωση δεν υπερβαίνει τα όρια του στατιστικού σφάλματος και,
το κυριότερο, πρέπει να σημειωθεί ότι είναι πιθανόν να επηρεάζεται από το
γενικότερο πολιτικό και οικονομικό κλίμα ­ άρα να υπόκειται και σε μεταπτώσεις
ανάλογα με τη μελλοντική συγκυρία. Η υπεροχή του ΠΑΣΟΚ (ως προς τη Ν.Δ.) και η
σταδιακή ανάκαμψη της επιρροής του το τελευταίο εξάμηνο συνδυάζεται με ένα
τρίτο στοιχείο, που αφορά την αποσταθεροποίηση των δύο «νεοπαγών» κομμάτων της
ελάσσονος αντιπολίτευσης, του ΣΥΝ και του ΔΗΚΚΙ.

Στις παραμονές των εκλογών του 1996, τα δύο αυτά κόμματα κατέγραφαν μια
αθροιστική επιρροή περί το 10%, με προβάδισμα μάλιστα για το ΔΗΚΚΙ (το οποίο
δεν επαληθεύτηκε στην κάλπη).

Αντίθετα, στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις τα δύο αυτά κόμματα εμφανίζουν
(συνολικά) ποσοστά που κυμαίνονται από 7% έως 9% και, το κυριότερο, χαμηλή
συσπείρωση των ψηφοφόρων τους, καθώς και σημαντικές απώλειες προς το ΠΑΣΟΚ.

Μόνο το ΚΚΕ

Έτσι, από τα κόμματα της αριστερής αντιπολίτευσης, μόνο το ΚΚΕ εμφανίζει ως
πρόθεση ψήφου ποσοστά ελαφρώς ανώτερα από τα αντίστοιχα του 1996 και κυρίως
μια σχετικώς υψηλή συσπείρωση των οπαδών του.

Τα συγκλίνοντα ευρήματα όλων των δημοσκοπήσεων που πραγματοποιήθηκαν από τις
αρχές Φεβρουαρίου έως τις αρχές Μαρτίου αποτυπώνουν το πολιτικό κλίμα, όπως
αυτό διαμορφώθηκε πριν από την επίσημη έναρξη της προεκλογικής περιόδου.

Στο διάστημα αυτό το ΠΑΣΟΚ εμφανίστηκε απολύτως έτοιμο (και αντίστοιχα η Ν.Δ.
ανέτοιμη) να αντιμετωπίσει τις εκλογές ­ τις οποίες, έτσι κι αλλιώς, η
κυβέρνηση ήταν αποφασισμένη να προκαλέσει ­ και εξασφάλισε ένα προβάδισμα στην
αφετηρία.

Η ευνοϊκή αυτή για το ΠΑΣΟΚ συγκυρία είναι επομένως ενδεχόμενο να έχει εν
μέρει εμφιλοχωρήσει και ως αναπόφευκτη μεροληψία στα ευρήματα των
δημοσκοπήσεων της αντίστοιχης περιόδου.

Το κρίσιμο επομένως ερώτημα είναι τι θα συμβεί τον επόμενο μήνα, στη διάρκεια
της καθαυτό προεκλογικής περιόδου…