Με συμπαιγνία έφυγε ο Πινοσέτ

Η απελευθέρωση του Πινοσέτ ήταν αποτέλεσμα μυστικής συμφωνίας ανάμεσα στη
Χιλή, τη Βρετανία και την Ισπανία, που στόχο είχε να κλείσει ανώδυνα το θέμα.

«Πού είναι;». Με αυτό το αμείλικτο ερώτημα στα πανό τους, οι συγγενείς των χιλιάδων θυμάτων του Πινοσέτ τον υποδέχτηκαν στο Σαντιάγο

Η πρώτη διάψευση ήρθε από τη Μαδρίτη. Όμως, κανείς δεν την πίστεψε αφού, την
επαύριο της απελευθέρωσης του Πινοσέτ, έκαναν τον γύρο του κόσμου οι φήμες για
μία μυστική συμφωνία ανάμεσα στις κυβερνήσεις της Βρετανίας, της Ισπανίας και
της Χιλής, προκειμένου να κλείσει αυτή η δυσάρεστη για όλους υπόθεση κατά τον
λιγότερο επώδυνο τρόπο.

Από τον περασμένο Ιούνιο, σύμφωνα με τον βρετανικό Τύπο, οι υπουργοί
Εξωτερικών των τριών χωρών είχαν σειρά επαφών ­ πρώτα στη Νέα Υόρκη και ύστερα
στο Ρίο ντε Τζανέιρο ­ για να βρουν μια λύση.

Γιόρτασε η Θάτσερ

Η χιλιανή εφημερίδα «Λα Τερσέρα» αποκαλύπτει ότι η λαίδη Θάτσερ γιόρτασε τη μη
έκδοση του Πινοσέτ με μια επιστολή προς τον πρώην δικτάτορα, με την οποία
εξαίρει την ήττα του «δικαστικού ιμπεριαλισμού» της Ισπανίας. Η επιστολή της
συνοδεύτηκε από ένα συμβολικό δώρο: έναν ασημένιο δίσκο, ενθύμιο της
βρετανικής νίκης επί της ισπανικής αήττητης αρμάδας, το 1588.

Ο Πινοσέτ έφθασε την Παρασκευή στο Σαντιάγο, αφού η κυβέρνηση της Βρετανίας
αποφάσισε να διακόψει τη διαδικασία έκδοσής του και ήρε τον κατ’ οίκον
περιορισμό, στον οποίο είχε τεθεί επί 503 ημέρες.

Ο πρώην δικτάτορας πέρασε την πρώτη νύχτα του στη Χιλή, στην πολυτελή έπαυλή
του στο Σαντιάγο, αφού πέρασε από ιατρικές εξετάσεις στο στρατιωτικό
νοσοκομείο της χιλιανής πρωτεύουσας.

Απάτη

Οι οπαδοί του τού επιφύλαξαν υποδοχή ήρωα, αλλά οι αντίπαλοί του δεν μπόρεσαν
να κρύψουν την οργή τους για την απόφαση της Βρετανίας να τον αφήσει ελεύθερο
με πρόσχημα την κατάσταση της υγείας του.

Μάλιστα επισημαίνουν ότι όταν έφθασε στο Σαντιάγο, ο Πινοσέτ δεν έδειχνε να
αντιμετωπίζει κάποιο σοβαρό πρόβλημα.

«Ο κόσμος έχει εξαπατηθεί, γιατί προφανώς δεν είναι τόσο άρρωστος όπως μας
έκαναν να πιστεύουμε», δήλωσε η Βιβιάνα Ντίας, επικεφαλής της οργάνωσης
Οικογένειες Φυλακισμένων και Αγνοουμένων, που έχει δημιουργηθεί από συγγενείς
των χιλιάδων θυμάτων του καθεστώτος Πινοσέτ.

Τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης επισήμαναν, από την πλευρά τους, ότι ο Πινοσέτ
μετά την απόφαση της κυβέρνησης Μπλερ να τον αφήσει ελεύθερο και την επιστροφή
του στο Σαντιάγο έδειχνε άλλος άνθρωπος. Μάλιστα ορισμένες βρετανικές
εφημερίδες επικρίνουν τον Πινοσέτ ότι εξαπάτησε τον υπουργό Εσωτερικών, Τζακ
Στρο, και τη βρετανική Δικαιοσύνη.

Επεισόδια

Σοβαρά επεισόδια σημειώθηκαν στο κέντρο του Σαντιάγο, όταν αντίπαλοι του
Πινοσέτ συγκρούστηκαν με ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας. Οι διαδηλωτές
κρατούσαν φωτογραφίες των θυμάτων της χούντας και πανό με συνθήματα κατά του
Πινοσέτ.

Η κυβέρνηση της Χιλής, μία κεντροαριστερή συμμαχία που ανέλαβε τηνεξουσία μετά
την αποχώρηση του Πινοσέτ από το προσκήνιο, το 1990, δεν πήρεμέρος στην τελετή
υποδοχής του πρώην δικτάτορα και καταδίκασε τις εορταστικές εκδηλώσεις των
οπαδών του στους δρόμους της πρωτεύουσας.

Ο πρόεδρος της χώρας Εδουάρδο Φρέι φρόντισε μάλιστα να απουσιάζει από το
Σαντιάγο την ημέρα της άφιξης του Πινοσέτ. Όμως, σύσσωμη η στρατιωτική ηγεσία
της χώρας υποδέχτηκε τον πρώην δικτάτορα κατά την άφιξή του στο αεροδρόμιο.

Ο Χομπσμπάουμ

«Ασφαλώς ενοχλήθηκα βλέποντας τον Πινοσέτ να γίνεται δεκτός σαν ήρωας στη
Χιλή», λέει ο μαρξιστής ιστορικός Έρικ Χομπσμπάουμ σε συνέντευξή του στην
εφημερίδα «Ρεπούμπλικα». «Η ιδεώδης λύση θα ήταν να γίνει η δίκη του. Όμως,
συνολικά, η κατάληξη είναι θετική.

Είναι η επιβεβαίωση μιας νέας και ασυνήθιστης αρχής δικαίου, που τρομάζει τους
δικτάτορες και τους πρώην τυράννους σε όλον τον κόσμο».

«Ήταν από την αρχή προφανές ότι τον τελευταίο λόγο για την τύχη του δικτάτορα
θα τον είχε κάποιου είδους συμφωνία μεταξύ των ενδιαφερομένων κυβερνήσεων»,
λέει ο Χομπσμπάουμ. «Ήταν γνωστό ότι η ισπανική κυβέρνηση επιθυμούσε να
αποφύγει πάση θυσία τη δίκη του πρώην προέδρου μιας χώρας με την οποία είχε
σημαντικότατους ιστορικούς, πολιτιστικούς και πολιτικούς δεσμούς.

Και ήταν επίσης γνωστό ότι η βρετανική κυβέρνηση ήθελε πάση θυσία να αποφύγει
ενδεχόμενο θάνατο του στρατηγού όσο βρισκόταν υπό περιορισμό στο Λονδίνο, κάτι
που θα τον μετέτρεπε σε μάρτυρα. Η έκδοσή του στην Ισπανία ή σε οποιαδήποτε
άλλη χώρα ήταν λοιπόν αδύνατη από την αρχή, από τη στιγμή της σύλληψής του».