Γυναίκες πράκτορες της ΜΙ5

Παρά τις δυσκολίες, γυναίκες κάνουν καριέρα κατασκόπου

Ο πόλεμος στο Βιετνάμ εμαίνετο. Στους βομβαρδισμένους δρόμους του Ανόι, ήταν
συνηθισμένο το θέαμα μιας μεσήλικης άγαμης Αγγλίδας που έκανε βόλτες με το
ποδήλατό της. Τόσο συνηθισμένο που κανείς στην ουσία δεν επέμενε στο γεγονός.
Ούτε και κανείς τη σταμάτησε όταν περνούσε τα όρια της πόλης και των
στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Η Ντέιφν Παρκ Όμπε υποτίθεται πως ήταν η Βρετανή
γενική σύμβουλος στην πρωτεύουσα του Βόρειου Βιετνάμ, όμως η πραγματική της
ιδιότητα ήταν κατάσκοπος. Η γυναίκα της ΜΙ6 στο Ανόι. Προκειμένου να κάνει τη
δουλειά της και να συγκεντρώσει πληροφορίες για τον πόλεμο και την οικονομία,
εφάρμοσε μια βασική κομμουνιστική τακτική των ανταρτών: μπερδευόταν στις ορδές
των Βορειοβιετναμέζων ποδηλατών. Και ενώ άλλοι δυτικοί διπλωμάτες υπόκεινταν
σε απαγορεύσεις στις κινήσεις τους και συνοδεύονταν πάντα από κάποιον
κυβερνητικό επιτηρητή, η Παρκ έπαιζε τέλεια τον ρόλο της άκακης εκκεντρικής
γυναίκας. Τα κατορθώματά της έγιναν θρύλοι στο αρχηγείο τής ΜΙ5 στο Λονδίνο
και ο μύθος λέει ότι, όταν τελικά πιέστηκε να δεχθεί επιτηρητή, αγόρασε ένα
διπλό ποδήλατο και τον έβαλε στην πίσω θέση κρατώντας σταθερά τα πρωτεία στο
τιμόνι, πηγαίνοντας όπου ήθελε. Η Παρκ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην κρίση του
Κονγκό στις αρχές του 1960, αλλά ήταν η εξαίρεση. Λίγες γυναίκες της γενιάς
της έγιναν αξιωματικοί των Βρετανικών Μυστικών Υπηρεσιών ή SIS, όπως είναι
ευρύτερα γνωστές. «Έτυχα μιας εξαιρετικά ελεύθερης καριέρας», θυμάται η Παρκ
σε ηλικία 78 χρόνων. «Το απόλαυσα ιδιαίτερα». Παρ’ όλα αυτά, τόσο η ίδια όσο
και οι ελάχιστες άλλες γυναίκες αξιωματικοί έπρεπε να θυσιάσουν την προσωπική
τους ζωή προκειμένου να πετύχουν στην καριέρα τους. Αν και διέθεταν, δε, το
χαρακτηριστικό της επιθετικότητας, ήταν έξυπνες και εφευρετικές, καμία δεν
έφθασε στην κορυφή της κυριαρχούμενης από άνδρες οργάνωσης.

Όμως, όχι πια. Η γενιά που ξεπρόβαλε στη Βρετανία, όταν η Παρκ εκτελούσε
αποστολές, μεταλλάσσει τη ΜΙ5, η οποία τώρα στρατολογεί περισσότερες γυναίκες
απ’ ό,τι άνδρες. Και φαντάζει αναπόφευκτο ότι μία από αυτές θα καταφέρει το
ίδιο με την Τζούντι Ντεντς ­ αρχηγό της ΜΙ5 στις πρόσφατες ταινίες του Τζέιμς
Μποντ ­ που προβάλλεται στις οθόνες.

Η Τζανίν Μπρούκνερ, πρώην σταθμάρχης της CIA, πιστεύει ότι αν και οι εποχές
έχουν αλλάξει, οι γυναίκες οι οποίες στρατολογούνται στη ΜΙ5 αντιμετωπίζουν
αρκετές δυσκολίες. Συνεργάστηκε με μία πράκτορα της ΜΙ5, των βρετανικών
εσωτερικών μυστικών υπηρεσιών, που βρισκόταν στην Ουάσιγκτον. «Γνωρίζω ότι
δυσκολεύτηκε πολύ. Έπρεπε συνεχώς να μάχεται για τον εαυτό της, περισσότερο
απ’ ό,τι οι άνδρες». Η Μπρούκνερ εκτιμά ότι οι γυναίκες κατάσκοποι έρχονται
αντιμέτωπες με τη ζήλεια των ανδρών. Πέρυσι, άσκησε με επιτυχία δικαστικό
αγώνα ενάντια στη CIA, ισχυριζόμενη ότι είχε παραγκωνισθεί γιατί ο αναπληρωτής
της στον σταθμό της υπηρεσίας στην Τζαμάικα την είχε αδίκως κατηγορήσει ότι
φλέρταρε στα πάρτι. Σήμερα εκπαιδεύεται ως δικηγόρος και ασχολείται, κυρίως,
με περιπτώσεις άλλων γυναικών κατά της CIA. «Πρόκειται για γυναίκες, οι οποίες
ισχυρίζονται ότι γίνονται εις βάρος τους διακρίσεις: δεν προάγονται, δεν
συμμετέχουν σε αποστολές, παραμένουν κολλημένες στη βάση. Όλες οι καλές
δουλειές στο εξωτερικό πηγαίνουν στους άνδρες. Αν παραπονεθείς, σε
εκδικούνται».

Οι αξιωματικοί τής ΜΙ5 είναι λιγότερο ειδικευμένοι από τους συναδέλφους τους
στη CIA. Είναι λιγότεροι από αυτούς και, σύμφωνα με τις τεχνικές τις οποίες
χρησιμοποιούν, ψάχνουν ακόμη για τύπους που γίνονται εύκολα «η ψυχή των πάρτι»
και θα μπορούσαν να πείσουν τη γραμματέα ενός πρεσβευτή-στόχου να ψάξει στο
καλάθι απορριμμάτων του γραφείου του. Παρ’ όλα αυτά, στις ημέρες μας ο
κατάσκοπος είναι οπλισμένος με ένα ψηφιακό σκάνερ χειρός που μπορεί να
κρατήσει το επίμαχο υλικό στη μνήμη του και να μεταδώσει, σε περιπτώσεις
μεγάλης ανάγκης, κλεμμένα μυστικά μέσω δορυφόρου.

Σύγχρονοι κατάσκοποι α λα Τζέιμς Μποντ!

Οι μικροσυσκευές κατασκευάζονται από τη Διεύθυνση Ειδικής Υποστήριξης που
στελεχώνεται από προσωπικό του υπουργείου Άμυνας, τεχνικούς οπτικοακουστικών
μέσων και ειδικούς επιστήμονες. Διαφορετικοί τομείς ασχολούνται με χημικά και
ηλεκτρονικά συστήματα, ξένες υπηρεσίες, μεθόδους ηλεκτρονικής υποστήριξης και
παρακολούθησης, καθώς και εκρηκτικά. Οι μικροσυσκευές συνεχίζουν να εξοπλίζουν
τον σύγχρονο κατάσκοπο α λα Τζέιμς Μποντ, για παράδειγμα αναμεταδότες
αναγνώρισης και εξακρίβωσης που μπορούν να κρυφτούν στα παπούτσια του
πράκτορα, ώστε να ανιχνεύονται οι κινήσεις του/της μέσω δορυφόρου. Οι
αξιωματικοί που εκτελούν μια αποστολή μπορούν εύκολα να γίνουν αντιληπτοί από
τα ειδικά στυλό στην πάνω τσέπη τους (αποκαλύφθηκε τυχαία ότι έχουν τη
δυνατότητα να αφήνουν μη ορατό μελάνι), τα οργκανάιζερ Psion και τα
αναπροσαρμοσμένα Γουόκμαν που φέρουν μαζί τους για να καταγράφουν συνομιλίες
άνω των δέκα λεπτών. Χρησιμοποιούν επίσης φορητούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές
για να γράφουν τις αναφορές τους. Και αν αυτό φαίνεται συνώνυμο της
καταστροφής, ο μυστικός σκληρός δίσκος περιέχει προστατευόμενο back-up.

Άλλες μυστικές υπηρεσίες ανά τον κόσμο έχουν χρησιμοποιήσει εδώ και χρόνια
γυναίκες σε επικίνδυνες αποστολές. Η Μοσάντ έθεσε στην ηγεσία μιας ένοπλης
ομάδας τη λεγόμενη Πατρίτσια Ρόξμπουργκ, με αποστολή να συλλάβει Παλαιστίνιους
τρομοκράτες. Μια Γαλλίδα ήταν ένας από τους δύο πράκτορες που, επιχειρώντας
κάτω από το νερό, βύθισαν τελικά το πλοίο της Γκρίνπις «Rainbow Warrior» στη
Νέα Ζηλανδία.