Τα δικαιώματα δίνουν κέρδη

Αγορές και πωλήσεις μέσω του Χρηματιστηρίου δεν γίνονται μόνο στις μετοχές των
εισηγμένων εταιρειών, αλλά και στα δικαιώματα που μπαίνουν προς διαπραγμάτευση
στο ταμπλό όταν γίνεται αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με καταβολή μετρητών. Το
παιχνίδι με τα δικαιώματα, όπως το αποκαλούν οι χαρακτηριστικά οι γνώστες της
αγοράς, έχει τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και συχνά προσφέρει έντονες
συγκινήσεις στους επενδυτές εκείνους που γνωρίζουν τα μυστικά του.

Τα δικαιώματα κάθε εταιρείας μπαίνουν στο ταμπλό του Χρηματιστηρίου όταν
γίνεται αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου με την καταβολή μετρητών και
μπορούν να αγοραστούν και να πωληθούν τόσο από μετόχους όσο και από μη
μετόχους. Η αγορά δικαιωμάτων, όπως ακριβώς και αυτή των μετοχών, βασίζεται
στην προοπτική για αύξηση της τιμής της μετοχής τής συγκεκριμένης εταιρείας.
Βασικός στόχος του επενδυτή είναι το άθροισμα των χρημάτων για την αγορά των
δικαιωμάτων και των χρημάτων που απαιτούνται για να συμμετάσχει ο επενδυτής
στην αύξηση να είναι μικρότερο από την τιμή της μετοχής.

Οι μέτοχοι

Δικαίωμα στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου έχουν όλοι οι επενδυτές που την
ημερομηνία που ανακοινώνεται η αποκοπή του δικαιώματος έχουν στην κατοχή τους
μετοχές της συγκεκριμένης εταιρείας. Για παράδειγμα, η εταιρεία διπλασιάζει
τον αριθμό των μετοχών της και δίνει μία μετοχή με 1.000 δραχμές για καθεμία
μετοχή που έχει στην κατοχή του ο επενδυτής. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως όταν ο
επενδυτής έχει στην κατοχή του 100 μετοχές της εταιρείας, τότε έχει δικαίωμα
να πάρει άλλες 100, καταβάλλοντας 1.000 δραχμές για καθεμία. Στην περίπτωση,
ωστόσο, όπου ο επενδυτής δεν ενδιαφέρεται, να συμμετάσχει στην αύξηση (π.χ.
θέλει να διατηρεί ρευστότητα), τότε μπορεί να πουλήσει τα δικαιώματα που του
αναλογούν σε τρίτους μέσω του Χρηματιστηρίου.

Αρκετοί επενδυτές, ωστόσο, προτιμούν να κρατούν τα δικαιώματα και να πωλούν
τις μετοχές που είχαν αρχικά στην κατοχή τους. Με τον τρόπο αυτό μειώνουν τον
επενδυτικό κίνδυνο, καθώς διασφαλίζονται σε σημαντικό ποσοστό στην περίπτωση
που η τιμή της μετοχής ακολουθήσει πτωτική πορεία. Πολλοί, μάλιστα, όταν
υπάρχει η προσδοκία ότι η τιμή της μετοχής θα αυξηθεί, με τα χρήματα που
παίρνουν από την πώληση των μετοχών αυτών αγοράζουν πρόσθετα δικαιώματα. Το
όριο διακύμανσης στην τιμή των δικαιωμάτων είναι το 10%.

Οι μη μέτοχοι

Η αγορά δικαιωμάτων μπορεί να γίνει ακόμη και από εκείνους που την ημερομηνία
αποκοπής του δικαιώματος δεν ήταν μέτοχοι της εταιρείας. Η αγορά των
δικαιωμάτων γίνεται και σε αυτή την περίπτωση με την προοπτική ότι το άθροισμα
των χρημάτων για την αγορά των δικαιωμάτων και των χρημάτων που απαιτούνται
για να συμμετάσχει ο επενδυτής στην αύξηση θα είναι μικρότερο από την τιμή
όπου θα διαμορφωθεί η τιμή της μετοχής, ώστε να υπάρχει κέρδος.

Όταν, για παράδειγμα, η τιμή της μετοχής μετά την αύξηση του μετοχικού
κεφαλαίου επαναπροσαρμόζεται (π.χ. όταν διπλασιάζεται ο αριθμός των μετοχών
και δίνεται μία μετοχή προς 1.000 δραχμές για καθεμία παλιά), τότε η νέα τιμή
της μετοχής προκύπτει από την αρχική τιμή της μετοχής συν τις 1.000 δραχμές
διά δύο [(10.000 + 1.000): 2 = 5.500 δραχμές]. Η τιμή του δικαιώματος σε αυτή
την περίπτωση είναι 5.500 δραχμές μείον 1.000 δραχμές (4.500 δραχμές). Οι
1.000 δραχμές πρέπει να καταβληθούν από τον αγοραστή όσο διαπραγματεύεται το
δικαίωμα στο Χρηματιστήριο.

Κάθε επενδυτής, έχει τη δυνατότητα να πουλήσει τα δικαιώματά του όσον καιρό
αυτά διαπραγματεύονται στη Σοφοκλέους, χωρίς να καταβάλλει, στην προκειμένη
περίπτωση, τις 1.000 δραχμές. Αυτό γίνεται όταν ο επενδυτής παίζει το δικαίωμα
σαν οποιαδήποτε μετοχή την οποία αγοράζει και πουλά κατά βούληση, ανάλογα με
το πώς διαμορφώνεται η τιμή της.