Ο «γόρδιος δεσμός» της κατανομής

«Όπως είναι γνωστό το 1999 ήταν η τελευταία χρονιά που η εισαγωγή στις
Σχολές και τα Τμήματα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης έγινε αποκλειστικά και μόνο
με το σύστημα των Γενικών Εξετάσεων. Από το έτος 2000 και μετά η εισαγωγή θα
γίνεται με βάση το απολυτήριο του Ενιαίου Λυκείου. Κατ’ εξαίρεση τα έτη 2000
και 2001 θα εισαχθούν με τις Γενικές Εξετάσεις, για μέρος των θέσεων
εισακτέων, υποψήφιοι – απόφοιτοι Λυκείου διαφορετικού τύπου από αυτού του
Ενιαίου Λυκείου.

Στις Γενικές Εξετάσεις των ετών 2000 και 2001 έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν
όσοι αποφοίτησαν από το Λύκειο μέχρι και το 1999 και εφόσον συμμετείχαν μέχρι
και το έτος αυτό τουλάχιστον μία φορά στις Γενικές Εξετάσεις». (ΥΠΕΠΘ,
Διευκρινίσεις για το δικαίωμα συμμετοχής στις Γενικές Εξετάσεις τα έτη 2000
και 2001, Αθήνα, 13/10/1999).

Όπως είναι ήδη γνωστό ο Μάιος και ο Ιούνιος είναι οι «κρίσιμοι» μήνες των
εξετάσεων πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (ΑΕΙ-ΤΕΙ) στις οποίες θα
πάρουν μέρος περίπου 220 χιλιάδες συνολικά μαθητές – υποψήφιοι.

Τα βασικά υλικά

Από αυτούς οι περίπου 80 χιλιάδες φοιτούν στη Β’ Λυκείου και θα συμμετέχουν
για πρώτη φορά σε εξετάσεις πανελλαδικού τύπου, καθώς, σύμφωνα με τα ισχύοντα
στο Ενιαίο Λύκειο, το «εισιτήριο» πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση
«εκδίδεται» κατά ένα μέρος (22,5%) από το βαθμό του απολυτηρίου της Β’
Λυκείου, στην «οικοδόμηση» του οποίου τα βασικά «υλικά» είναι η επίδοση των
μαθητών στις εξετάσεις αυτές.

Άλλοι 70 χιλιάδες, περίπου, μαθητές της Γ’ Λυκείου θα συμμετέχουν στις
Πανελλαδικές Εξετάσεις Ιουνίου της τάξης τους, διεκδικώντας με βάση την
επίδοσή τους σ’ αυτές την είσοδό τους στις διάφορες Σχολές και Τμήματα της
Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Παράλληλα, λίγο νωρίτερα, τον Μάιο, 70-75 χιλιάδες απόφοιτοι προηγουμένων ετών
(ο ακριβής αριθμός τους θα είναι γνωστός όταν συμπληρωθούν τα μηχανογραφικά),
θα περάσουν για δεύτερη ή τρίτη φορά από τη διαδικασία των Γενικών Εξετάσεων
(Δέσμες), επιχειρώντας την είσοδό τους στα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας μας.

Ωστόσο, αν ο Μάιος και ο Ιούνιος αναδεικνύονται και προβάλλονται ως οι μήνες
του «μεγάλου γύρου» του ανταγωνισμού και της «κρίσης», ο Μάρτιος είναι ο μήνας
με τον οποίο και τυπικά αρχίζει το τελευταίο τμήμα του «μαραθωνίου» της
πρόσβασης στο «φωτεινό αντικείμενο του πόθου», τις πανεπιστημιακές σχολές.

Έτσι οι 70-75 χιλιάδες απόφοιτοι των προηγούμενων ετών (1998 και 1999)
καλούνται να συμπληρώσουν και να υποβάλλουν από τις 9 έως τις 17 Μαρτίου τα
μηχανογραφικά δελτία με τις επιλογές τους, ενώ οι 70 χιλιάδες μαθητές της Γ’
τάξης του Ενιαίου Λυκείου θα περάσουν από την ίδια διαδικασία μετά την
ανακοίνωση της βαθμολογίας που πέτυχαν στις πανελλαδικού τύπου εξετάσεις του
Ιουνίου.

«ΤΑ ΝΕΑ» ανοίγουν από σήμερα τις σελίδες τους στους δεκάδες χιλιάδες αυτούς
μαθητές – υποψηφίους, τόσο των Γενικών Εξετάσεων όσο και του Ενιαίου Λυκείου,
παρουσιάζοντας όλα τα στοιχεία για τον αριθμό των υποψηφίων και των εισακτέων,
τα «μυστήρια» της κατανομής των διατιθέμενων θέσεων στους παλιούς και τους
νέους υποψήφιους, τη «φυσιογνωμία» των πανεπιστημίων, τις Σχολές και τα
Τμήματα που έχουν στη διάθεσή τους να επιλέξουν, τις βάσεις εισαγωγής, τις
επιδόσεις και τα ποσοστά επιτυχίας.

Πόσοι θα είναι φέτος οι εισακτέοι;

Την περσινή χρονιά (1999) ο συνολικός αριθμός διαθέσιμων θέσεων στην
Τριτοβάθμια ήταν 70.965 αλλά τελικά εισήχθησαν τριακόσιοι περισσότεροι
(71.265) υποψήφιοι καθώς συγκέντρωσαν βαθμολογία ίδια με του τελευταίου
επιτυχόντος (Πίνακας 1).

Το 1998 το ΥΠΕΠΘ (ΥΠΕΠΘ, Μετά το Γυμνάσιο τι;) ανακοίνωσε ότι τον Ιούνιο του
2000 οι διαθέσιμες θέσεις στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση θα φθάσουν τις 85.000.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, αυτός ο αριθμός θα προερχόταν από μια ετήσια αύξηση
θέσεων των υπαρχόντων Τμημάτων κατά 8% και 70 νέα Τμήματα με μέσο όρο 200
φοιτητών το καθένα. Με αυτόν τον τρόπο, κατά τους σχεδιασμούς του ΥΠΕΠΘ, το
1999 ο αριθμός των θέσεων θα έφτανε τις 74.000 ενώ φέτος στους υποψήφιους θα
προσφέρονταν 85.000 θέσεις.

Όπως όμως δείξαμε παραπάνω οι περσινοί εισαχθέντες μόλις ξεπέρασαν τελικά τους
71.000. Με βάση τα παραπάνω οι εκτιμήσεις μας είναι ότι οι διαθέσιμες θέσεις,
φέτος, είναι πολύ δύσκολο να ξεπεράσουν τις 82-83.000.

Η κατανομή των θέσεων

Η κατανομή των θέσεων ανάμεσα σε παλιούς και νέους υποψηφίους.

«Απόφοιτοι Λυκείου που θα διαγωνιστούν για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση με το σύστημα των καταργούμενων Γενικών Εξετάσεων μέχρι το 1999
μπορούν να επαναδιαγωνισθούν για τα δύο επόμενα ακαδημαϊκά έτη, προκειμένου να
εγγραφούν σε ποσοστά θέσεων των ΑΕΙ και ΤΕΙ, που καθορίζονται με απόφαση του
υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ανάλογα με τον αριθμό των
υποψηφίων της κατηγορίας αυτής σε σχέση με το συνολικό αριθμό υποψηφίων για
την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση» (Ν. 2525/9, άρθρο 2 παρ. 7).

Πόσες από αυτές τις θέσεις αναμένεται να διατεθούν στους φετινούς
τελειόφοιτους του Ενιαίου Λυκείου και πόσες στους απόφοιτους που θα
συμμετέχουν στην διεκδίκηση της πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση μέσω των
Γενικών Εξετάσεων;

Τελευταία, και εύλογα βεβαίως, αναπτύσσεται μια «φιλολογία» σχετικά με τον
αριθμό των θέσεων που θα καταλάβουν οι υποψήφιοι των Γενικών Εξετάσεων μιας
και δεν είναι γνωστός ακόμη ο αριθμός εισακτέων για αυτή την κατηγορία των
υποψηφίων. Δημοσιεύματα του Τύπου, μέρος των οποίων «οικοδομούνται» με τα
επιχειρήματα των γονέων των υποψηφίων των Γενικών Εξετάσεων, σωστά
επισημαίνουν ότι μια δίκαια λύση είναι αυτή που αποδίδει στους παλιούς
υποψηφίους ένα ποσοστό θέσεων ανάλογο με αυτό που είχαν όσοι παρουσιάζονταν ως
υποψήφιοι για δεύτερη ή τρίτη φορά τα τελευταία χρόνια.

Οι «πυλώνες» αυτών των επιχειρημάτων συγκροτούνται από το γεγονός ότι οι
απόφοιτοι παλαιότερων ετών μέχρι τώρα καταλάμβαναν την πλειοψηφία των
προσφερομένων θέσεων και μάλιστα σε ορισμένα Πανεπιστημιακά Τμήματα
ξεπερνούσαν το 70% (πίνακας 2).

Παράλληλα το ΥΠΕΠΘ, διά στόματος του υπουργού Παιδείας δηλώνει ότι «πρέπει να
ξέρουμε τον συνολικό αριθμό των εισακτέων κατά Τμήμα για να μπορέσουμε να
υπολογίσουμε, εφαρμόζοντας την εμπειρία του παρελθόντος, τα ποσοστά τα οποία
αφορούν τους παλιούς μαθητές αλλά και τους νέους αποφοίτους του Ενιαίου
Λυκείου… Ελπίζω να μπορέσω να ολοκληρώσω τις συζητήσεις με τα Πανεπιστήμια
και τα ΤΕΙ εντός των προσεχών εβδομάδων και περί τα μέσα Μαρτίου να είμαι σε
θέση να ανακοινώσω τους οριστικούς αριθμούς».

Οι δεσμεύσεις του νομοθετικού πλαισίου

«Από το έτος 2000, με την κατάργηση των Γενικών Εξετάσεων, όλοι οι κάτοχοι του
Εθνικού Απολυτηρίου θα έχουν δικαίωμα πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση»
(ΥΠΕΠΘ).

Ωστόσο, πόσο αυτό είναι εφικτό; Πόσο είναι σε θέση το ΥΠΕΠΘ να ανακοινώσει
μέσα στον Μάρτιο τους οριστικούς αριθμούς, δηλαδή το πώς θα κατανεμηθούν οι
θέσεις της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης ανάμεσα στους μαθητές της φετινής Γ’
Ενιαίου Λυκείου και στους υποψηφίους των Γενικών Εξετάσεων;

Υποστηρίζουμε κατηγορηματικά ότι μέχρι και την έκδοση των αποτελεσμάτων των
εξετάσεων των μαθητών της Γ’ τάξης του Ενιαίου Λυκείου, δηλαδή μέχρι και τον
Ιούλιο του 2000, κανείς δεν θα είναι σε θέση να υπολογίσει τον ακριβή αριθμό
θέσεων που θα «μοιραστούν» οι παλιοί υποψήφιοι. Και αυτό, βεβαίως, διότι «όλοι
οι απόφοιτοι της Γ’ τάξης του Ενιαίου Λυκείου μπαίνουν κατευθείαν στο
Πανεπιστήμιο» (ΥΠΕΠΘ Φεβρουάριος 2000) και κανείς δεν θα ξέρει πριν από τον
Ιούλιο πόσοι από τους μαθητές που φοίτησαν στην Γ’ τάξη του Ενιαίου Λυκείου θα
τελειώσουν επιτυχώς τις σπουδές τους, πόσοι θα απορριφθούν και πόσοι κάνοντας
χρήση της ειδικής ρύθμισης για την βαθμολογία (διαφορά γραπτού – προφορικού
έως 5 μονάδες) θα πάρουν μεν απολυτήριο αλλά δεν θα έχουν πρόσβαση στην
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Στα πλαίσια αυτά μπορούμε να κάνουμε μόνο τους
παρακάτω υπολογισμούς.

Φέτος στη Γ’ τάξη του Ενιαίου Λυκείου θα φοιτήσουν περίπου 70.000 μαθητές.
Έχοντας υπόψη τους όρους προαγωγής και απόρριψης του μαθητικού πληθυσμού με
βάση το νέο εξεταστικό πλαίσιο του Ενιαίου Λυκείου (Πανελλαδικού τύπου
εξετάσεις σε 13-14 μαθήματα, πτωτικές κατανομές των αποτελεσμάτων των γραπτών
εξετάσεων, καθεστώς «επιτήρησης» της προφορικής βαθμολογίας και «σκλήρυνσή»
της), μπορούμε να υπολογίσουμε ότι οι μαθητές που θα καταλάβουν θέση στη σειρά
προτεραιότητας για την εισαγωγή σε διάφορα Τμήματα των ΑΕΙ και ΤΕΙ είναι πολύ
δύσκολο να είναι πάνω από 55.000, καθώς το ποσοστό απόρριψης μαζί με το
ποσοστό των μαθητών που θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσουν την διαφορά των 5
μονάδων για να προαχθούν χωρίς δικαίωμα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια δεν θα
είναι μικρότερο του 20%.

Εάν οι εκτιμήσεις μας είναι σωστές τότε οι διαθέσιμες θέσεις για τους
υποψηφίους των Γενικών Εξετάσεων θα κυμανθούν γύρω στις 25-28.000 (πίνακας 3).