Τα σχέδια των ΗΠΑ για τα Βαλκάνια

Πριν από τρία περίπου χρόνια έγραφα ότι, λογικώς, οι Αμερικανοί, αφού
διεμέλισαν τη Γιουγκοσλαβία, δεν θα θεωρούσαν τούτο επαρκές για τους
γεωπολιτικούς στόχους τους. Έπρεπε και να συνθλίψουν τη Σερβία. Νόμιζα όμως
ότι κάπου θα σταματούσαν. Διότι δεν ήταν νοητό να υποβάθμιζε η Ουάσιγκτον τόσο
τη σημασία των Σέρβων, σημαντικότατου κράτους στην περιφέρεια, για τη
σταθερότητα στα Βαλκάνια. Η εκτίμηση όμως αυτή δεν φαινόταν να επαληθεύεται
από την περαιτέρω αμερικανονατοϊκή πολιτική, ιδίως στο Κόσοβο, σκαιή όπως
πάντα.

* Όμως τις τελευταίες εβδομάδες αρχίζουν ίσως να διαφαίνονται κάποιες
εξελίξεις ­ κυρίως ευρωενωσιακές που θα μπορούσε να ερμηνευθούν ότι
αποκαλύπτουν ίχνη αρχής βελτίωσης στάσης έναντι της Σερβίας (χαλαρώσεις του
συγκοινωνιακού embargo και άλλα ήσσονα). Βεβαίως όμως συνεκτιμητέο και το
συνεχιζόμενο φανατικό αντισερβικό μίσος και η βαναυσότητα του στρατηγού Clark
και άλλων (Μιτροβίτσα και αλλού).

* Άραγε μήπως αργοφέγγει απόμακρα κάθαρση με μορφή ανισομερούς διχοτόμησης του
Κοσσυφοπεδίου. Ίσως θα ‘ταν η λιγότερο καταστροφική για τους Σέρβους εξέλιξη,
αλλά και για τους υπόλοιπους πληθυσμούς, λόγω των δημογραφικών δεδομένων και,
κυρίως, των αλλοιώσεων που προκάλεσε ο αργόσυρτος σερβοαλβανικός πόλεμος και ο
αμερικανικός παρεμβατισμός.

Άλλωστε τούτο δεν αποκλείεται να ‘ναι και το τελευταίο χαρτί-ελπίδα του ίδιου
του Μιλόσεβιτς προς ανασυγκρότηση της Σερβίας. Απέδειξε εντυπωσιακή
ανθεκτικότητα στα τόσα αντίξοα και εχθρικά.

Ο ίδιος θα ‘ταν δύσκολο να προωθήσει διχοτόμηση λόγω της προβλεπόμενης
αντίδρασης του λαού. Άλλο όμως να εξαναγκασθεί να την δεχθεί, έξωθεν
επιβαλλόμενη…

* Στο πλαίσιο αυτών των σκέψεων ερωτάται ευλόγως τι πράγματι επιδιώκουν οι
Αμερικανοί για τον Μιλόσεβιτς προσωπικώς. Επιθυμούν πράγματι την πλήρη
εξόντωσή του; Ή μήπως, αντιθέτως, θα ‘θελαν τη «διαφύλαξή» του, σκεπτόμενοι
ενδεχομένως ότι η ισχυρή προσωπικότητα και ο «μύθος» του θα ‘σαν ενδεχομένως
αξιοποιήσιμα σε τυχόν μελλοντικούς βαλκανικούς χειρισμούς τους; Κάτι δηλαδή
ανάλογο με ερωτήματα, που, κατά καιρούς, θέτουν διεθνείς παρατηρητές σχετικά
με την αμερικανική «πρόθεση» ως προς τον Σαντάμ Χουσεΐν.

* Αλλά αρμόζει να θίξουμε και το ευρύτερο βαλκανικό πρόβλημα και δη πτυχές του
που απασχολούν, φαίνεται, τους Αμερικανούς και αφορούν την Ελλάδα. Μας έχουν,
για παράδειγμα «παραμυθιάσει» για «πρωταγωνιστικό ρόλο» της Ελλάδας στα
Βαλκάνια. Είναι κάτι που ικανοποιεί ένα είδος επαρχιώτικης φιλαυτίας πολλών.
Διακεκριμένα κολακευμένος ο Πρωθυπουργός, που επαναλαμβάνει συχνά τα περί
«ρόλου» με απροκάλυπτη αυταρέσκεια. Αλλά τι σημαίνει στην πράξη
«πρωταγωνιστικός ρόλος» δεν το γνωρίζουμε.

Σε τι ακριβώς συνίσταται; Άγνωστο. Έτσι τα περί «ρόλου» χρησιμοποιούνται πια
σαν σύνθημα: ήχος κενός ουσίας που όμως ακούγεται ευχάριστα σε πολλούς.
Ενεργοποιεί θετικά αισθήματα. Δηλαδή προπαγάνδα. Ανησυχητικό όμως ότι, έναντι
αυτού του «ρόλου» φάντασμα, μας ζητούνται ανταλλάγματα. Ψιθυριζόταν παλαιότερα
ότι στους διάφορους εδαφικούς τεμαχισμούς που μηχανεύονται οι Αμερικανοί με
περιεχόμενο και μειονότητες, εμείς θα «δίναμε» στο Αιγαίο και Θράκη.

Αλλά θα παίρναμε στη Μακεδονία. Τι; Λεπτομέρειες δεν προσεφέροντο! «Ηγετικό»
προφανώς ρόλο! Και οικονομική ανάπτυξη. Σώρευση ασαφειών. Σημειωτέον ότι από
πολλά χρόνια το αμερικανικό προξενείο στη Θεσσαλονίκη έχει ειδικό τμήμα που
παρακολουθεί ­ και παρεμβαίνει ­ μειονοτικά και Θράκη.

Η δράση του μας έχει ήδη πολλαπλώς βλάψει (π.χ. ετήσιες εκθέσεις προς
Κογκρέσο).

Τώρα φημολογείται ότι άνοιξε και νέο γραφείο για τα οικονομικά της Μακεδονίας.
Υπενθυμίζω ότι σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης στα αμερικανικά «πλανητικά»
οράματα περιλαμβάνονται τεμαχισμοί κρατών και ανεξαρτητοποιήσεις μειονοτήτων.
Και παρόμοια.

Τα περί Βαλκανικής υπό κηδεμονίαν δεν είναι νέα (σχέδιο Μπαλαντύρ, απόψεις
Κέναν, παλαιότερα ιδέες περί μετατροπής της Θεσσαλονίκης σε διεθνή πόλη και
τούτοις παρόμοια).

* Ας προσέχουμε λοιπόν και ας μην απορρίπτομε όλα αυτά σαν μυθεύματα λαϊκής
φυλλάδας. Η απειλή η εκ Τουρκίας, αλλά και αυτή που υφέρπει συναφώς με την
παγκόσμια πολιτική των ΗΠΑ καταλήγει να έχει πάντα, εν δυνάμει, στρατιωτική
διάσταση. Ας το κατανοήσουμε προετοιμαζόμενοι για κάθε ενδεχόμενο.

Η ευρωενωσική προοπτική ενέχει τόσα αβέβαια, ώστε θα ‘ταν άφρων να στηρίξει
κανείς σ’ αυτήν την ασφάλεια της χώρας.