Ο άκρατος φιλελευθερισμός δεν είναι μονόδρομος

(Τρία χρόνια μετά την κυκλοφορία του βιβλίου της «Η οικονομική
φρίκη», το οποίο γνώρισε πολύ μεγάλη επιτυχία πουλώντας 350.000
αντίτυπα και μεταφράστηκε σε 24 γλώσσες, η συγγραφέας Viviane
Forrester εξέδωσε τώρα ένα νέο βιβλίο. Τίτλος του «Μία παράξενη
δικτατορία» (Εκδόσεις Fayard). Η εφημερίδα «Monde» παρουσιάζει
μεγάλα τμήματα, από το πρώτο κεφάλαιο αυτού του νέου της έργου).

Βιβιάν Φορεστέρ. «Μια παράξενη δικτατορία» το νέο βιβλίο της

Κάθε ημέρα που περνάει, ο καθένας μας βάζει ένα λιθαράκι στο φιάσκο που είναι
ο ακραίος φιλελευθερισμός. Κάθε ημέρα, αυτό το ιδεολογικό σύστημα που είναι
βασισμένο επάνω στο δόγμα (ή το φάντασμα) μιας αυτορύθμισης της οικονομίας της
αγοράς, αποδεικνύει την ανικανότητά του να αυτοδιαχειρίζεται, να ελέγχει αυτό
που προκαλεί, να βάζει σε τάξη αυτό που αποχαλινώνει. Σε σημείο μάλιστα που οι
πρωτοβουλίες και οι προσπάθειες αυτού του άκρατου φιλελευθερισμού, που είναι
τόσο άδικες και αδίστακτες για το σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού, έχουν
αρχίσει να στρέφονται εναντίον αυτού του ίδιου καθεστώτος, σαν μπούμερανγκ,
καθ’ ότι αυτό το ίδιο το σύστημα αποδεικνύεται ανίκανο να επιβάλει ένα
ελάχιστο όριο τάξης σ’ αυτά που επιμένει να επιβάλει.

Από πού όμως προκύπτει ότι αυτές οι δραστηριότητες μπορούν να πραγματώνονται
και να συνεχίζονται με την ίδια πάντα έπαρση και μάλιστα με χαρακτήρα
ηγεμονικό; Και από πού προκύπτει ότι ο άκρατος φιλελευθερισμός είναι
μονόδρομος εναντίον του οποίου ουδείς μπορεί να αντισταθεί και ουδεμία
εναλλακτική λύση μπορεί να βρεθεί;

Είναι πλέον καιρός να ξυπνήσουμε και να διαπιστώσουμε ότι δεν ζούμε υπό το
κράτος μιας αναπόφευκτης αλλαγής, αλλά υπό την επήρεια ενός νέου πολιτικού
καθεστώτος, μη ανακηρυγμένου, με χαρακτήρα διεθνή-πλανητικό μπορούμε να πούμε,
που έχει εγκαθιδρυθεί παρουσία μας ­ αλλά και συνάμα, εν αγνοία μας.

Το ζητούμενο γι’ αυτό το καθεστώς του άκρατου φιλελευθερισμού δεν είναι να
οργανώσει μία κοινωνία, αλλά να πραγματοποιήσει μία ιδέα έμμονη ­ μπορούμε να
τη χαρακτηρίσουμε ακόμα και μανιακή: την εμμονή, δηλαδή, να ανοίξουμε τον
δρόμο προς το ξέφρενο παιχνίδι του κέρδους ­ και μάλιστα, ενός κέρδους που
γίνεται συνεχώς πιο αφηρημένο, συνεχώς πιο «εικονικό».

Αυτό το νέο καθεστώς του άκρατου φιλελευθερισμού που τώρα βιώνουμε, δεν μας
κυβερνάει. Αγνοεί και τους κυβερνώντες και τους κυβερνώμενους. Οι θεσμοί και
οι παραδοσιακές πολιτικές διαδικασίες δεν το ενδιαφέρουν καθόλου. Αντίθετα, το
κράτος του ακραίου φιλελευθερισμού εμποδίζεται από τους θεσμούς και τις
διαδικασίες.

Ο άκρατος φιλελευθερισμός εκφράζεται από την εμμονή να γίνει ο πλανήτης ένα
πεδίο αφιερωμένο ολοκληρωτικά στον μοναδικό στόχο, τον απώτερο σκοπό της
διαπλανητικής περιπέτειας: δηλαδή, την επιθυμία της συσσώρευσης όλο και
μεγαλύτερου πλούτου, τη νεύρωση αυτή που είναι η θεοποίηση του κέρδους. Το
σύστημα αυτό του άκρατου φιλελευθερισμού θέλει να καταλάβει το σύνολο της Γης
και δεν περιορίζεται σε γεωγραφικά σύνορα.

Και ποιο είναι ένα από τα μεγαλύτερα και κυριότερα πλεονεκτήματα, επιχειρήματα
ή «όπλα» αυτής της λαίλαπας; Η εισαγωγή ενός όρου διεστραμμένου, εκείνου της
«παγκοσμιοποίησης». Ενός όρου δηλαδή που υποτίθεται ότι περιγράφει το νέο
παγκόσμιο καθεστώς, αλλά που στην πραγματικότητα είναι ένας ορισμός ασαφής,
χωρίς αληθινό νόημα και παρακάμπτει τις έννοιες της οικονομίας, της πολιτικής,
της κοινωνίας και του πολιτισμού, προκειμένου να τις υποκαταστήσει αυτή η νέα
έννοια ­ η «παγκοσμιοποίηση».

Αμύθητα κέρδη για την ιδιωτική οικονομία

Η παγκοσμιοποίηση ­ αυτό το αριστούργημα, ο θρίαμβος του άκρατου
φιλελευθερισμού ­ καλύπτεται εννοιολογικά από το όνομά της και μόνον, και
υποτάσσει σε αυτήν μία λέξη με όλα τα δεδομένα της εποχής μας. Επιδιώκει,
επιπλέον, η χρήση αυτού του όρου να καμουφλάρει την πραγματικότητα: την
ηγεμονία δηλαδή ενός πολιτικού συστήματος, του άκρατου φιλελευθερισμού που
χωρίς επισήμως να είναι το πολιτικό σύστημα που αυτήν τη στιγμή ισχύει και μας
εξουσιάζει, έχει εν τούτοις μία απόλυτη πλανητική εξουσία και ισχύ. Δεν είναι
η «παγκοσμιοποίηση» όρος ακαθόριστος, που πέφτει σαν αμετακίνητο βαρίδι πάνω
στο πολιτικό μας σύστημα και το παραλύει. Η παγκοσμιοποίηση είναι μία έννοια,
μία ιδεολογία, που βρίσκεται στην υπηρεσία μίας πάρα πολύ συγκεκριμένης
πολιτικής, της πολιτικής του άκρατου φιλελευθερισμού. Πρόκειται για μία
πολιτική που δεν λέει φανερά τι είναι και τι πρεσβεύει, που δεν απαντά σε
καμία αληθινή ανάγκη και που δεν επιδιώκει ούτε φιλοδοξεί ­ όπως ήδη είπαμε ­
να καταλάβει καμία από τις επίσημες εξουσίες.

Στόχος της πολιτικής αυτής του άκρατου φιλελευθερισμού είναι να κάτι που
ουδέποτε υπήρχε περίπτωση να ενθουσιάσει τα πλήθη του κόσμου. Στόχος της
δηλαδή είναι να αποκτήσει για την ιδιωτική οικονομία αμύθητα κέρδη, ολοένα και
πιο γρήγορα και με οποιοδήποτε κόστος. Οποιοδήποτε.