Πού πάει η ακροδεξιά

Ο Γκέρχαρντ Σρέντερ δεν ήταν ο πρώτος που είχε προειδοποιήσει: είχαν
προηγηθεί ο Φρανσουά Μιτεράν, ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο Σιμόν Πέρες και ο Ρόμαν
Χέρτσογκ. Όμως, πού θα σταματήσει η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη;

Παπανδρέου – Μιτεράν. Είχαν προειδοποιήσει για την άνοδο της ακροδεξιάς στην Ευρώπη

Η επιστροφή των ακροδεξιών δυνάμεων στην ιταλική πολιτική σκηνή, θυμάται η
εφημερίδα «Στάμπα», είχε προκαλέσει την έντονη αντίδραση του Ανδρέα
Παπανδρέου, που, το 1994, είχε μιλήσει για «συναγερμό σε ολόκληρη την Ευρώπη».
Το ίδιο και ο Φρανσουά Μιτεράν, ενώ ο Γερμανός πρόεδρος Ρόμαν Χέρτσογκ είχε
δηλώσει στην εφημερίδα «Βόχε» πως «η συμμετοχή των νεοφασιστών στην κυβέρνηση
Μπερλουσκόνι υπήρχε κίνδυνος να αποτελέσει παράδειγμα και για τη Γερμανία».
Τώρα, ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ επεκτείνει το «βέτο» του από
τους ακροδεξιούς του Χάιντερ στους Ιταλούς νεοφασίστες και υποστηρίζει ότι θα
πρέπει να επιβληθούν κυρώσεις και στην Ιταλία σε περίπτωση που σχηματιστεί
κυβέρνηση με τους ακροδεξιούς. Σε συνέντευξή του στην «Στάμπα» λέει: «Ό,τι
ισχύει για τη Βιέννη, ισχύει και για τη Ρώμη. Η Ευρώπη δεν είναι πια μόνο μια
απλή αγορά, αλλά και μια κοινότητα αξιών. Γι’ αυτό δείχνει ενδιαφέρον για τις
δραστηριότητες των χωρών-μελών της».

Ποιος είναι όμως σήμερα ο χάρτης της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς;

Από άκρη σε άκρη της Ευρώπης, περίπου δέκα εκατομμύρια άνθρωποι ψήφισαν τα
ακροδεξιά κόμματα στις τελευταίες ευρωεκλογές. Τα σκληροπυρηνικά εθνικιστικά
κινήματα συνήθως έρχονται στη δεύτερη ή την τρίτη θέση στις δημοσκοπήσεις,
σύμφωνα με έρευνα του BBC. Μερικά από αυτά προσπαθούν να διατηρήσουν τον
πολιτικό λόγο τους σε χαμηλούς τόνους. Άλλα, όπως το κόμμα του Αυστριακού
Γιεργκ Χάιντερ, είναι αδιάλλακτα.

Το Κόμμα της Προόδου, που αρχηγός του είναι ο Καρλ Χάγκεν, άλλος ένας
χαρισματικός ηγέτης της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς, είναι το δεύτερο κόμμα της
Νορβηγίας. Στις βουλευτικές εκλογές του 1997 απέσπασε 25 από τις 165 έδρες.

Με νεοθατσερικό προφίλ, ο Χάγκεν «φορτώνει» στους μετανάστες όλα τα κοινωνικά
και οικονομικά προβλήματα της χώρας του.

Η Σουηδία δεν έχει οργανωμένα ακροδεξιά κόμματα, αλλά η νεοναζιστική βία
ασκείται από συμμορίες, με θύματα μετανάστες. Ανοργάνωτη είναι η ακροδεξιά και
στην Ισπανία, όπου σημειώνονται σποραδικά επεισόδια βίας κατά μεταναστών, όπως
πρόσφατα στο Ελ Εχίδο.

Παρά τη φιλελεύθερη φήμη της Δανίας, το υπερεθνικιστικό κόμμα DPP βρίσκεται σε
άνοδο (τρίτο στη χώρα). Αρχηγός του είναι η πενηντάχρονη «νοικοκυρά» Πία
Σέρσγκορντ, που, πιο μετριοπαθής αυτή, δεν κρύβει την αντιπάθειά της για τον
Λεπέν και τον Χάιντερ. Έχει όμως πρόβλημα με τους μουσουλμάνους. «Σε μια
χριστιανική χώρα», λέει, «είναι πρόβλημα να είναι τόσοι πολλοί».

Τα τρία ακροδεξιά κόμματα της Γερμανίας παραείναι μικρά για να έχουν
εκπροσώπηση στη Βουλή. Αυτό που τους λείπει είναι ένας χαρισματικός ηγέτης σαν
τον Χάιντερ. Κάποιοι πολιτικοί αναλυτές εκφράζουν ήδη φόβους για ενδεχόμενη
«χαϊντεροποίησή» τους, που θα οδηγούσε στην άνοδο της δύναμής τους. Μολονότι
δεν έχουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, οι Βρετανοί ακροδεξιοί είναι πανίσχυροι
σε μερικές υποβαθμισμένες περιοχές που κατοικούνται κυρίως από μετανάστες.
Μοναδική επιτυχία του βρετανικού Εθνικού Κόμματος ήταν η εκλογή ενός τοπικού
συμβούλου στο Ανατολικό Λονδίνο, το 1993. Το ακροδεξιό Φλαμανδικό Μπλοκ του
Βελγίου «παίζει» με τις γαλλοφλαμανδικές διαφορές και προπύργιό του είναι η
Αμβέρσα. Στις φλαμανδικές εκλογές απέσπασε το 15% των ψήφων.

Ο αρχηγός του Φίλιπ Ντεβίντερ αποφεύγει τις αναφορές στους ναζί, αλλά ζητεί να
κλείσει η χώρα τα σύνορά της στους μετανάστες. Το ελβετικό Λαϊκό Κόμμα του
επιχειρηματία Κριστόφ Μπλόχερ είναι η δεύτερη πολιτική δύναμη της χώρας με
ποσοστό 25% και είναι το δεύτερο ακροδεξιό κόμμα στη Δυτική Ευρώπη, μετά το
κόμμα του Χάιντερ. Με την επικράτησή του στις γερμανόφωνες περιοχές, ο Μπλόχερ
επισκίασε τη μετριοπαθή πτέρυγα του κόμματος.

Ο Ζαν Μαρί Λεπέν δεν είναι αυτός που ήταν το 1995, όταν κέρδιζε το 15% των
ψήφων στις γαλλικές προεδρικές εκλογές. Μετά τη διάσπαση του ακροδεξιού
Εθνικού Μετώπου του, που ένα κομμάτι του πήρε ο πρώην σύντροφός του Μπρινό
Μεγκρέ, το ποσοστό που συγκέντρωσαν και οι δύο μαζί στις ευρωεκλογές του 1999
δεν ξεπέρασε το 9%.

Η ιταλική ακροδεξιά είναι πολύπλοκη και αντιφατική. Η Λέγκα του Βορρά του
Ουμπέρτο Μπόσι είναι ξενοφοβική και αποσχιστική. Η Εθνική Συμμαχία του
Τζανφράνκο Φίνι είναι πιο παραδοσιακά νεοφασιστική, αλλά ο ηγέτης της
αποφεύγει τις ακρότητες του Μπόσι στο θέμα των μεταναστών.

Κοινή καταδικαστική δήλωση

Στην από κοινού προώθηση καταδικαστικής δήλωσης για τη συμμετοχή ακροδεξιού
κόμματος στην κυβέρνηση της Αυστρίας συμφώνησαν χθες ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου με τον Βρετανό ομόλογό του κ. Γκόρντον
Μπράουν.

Η δήλωση αυτή θα διατυπωθεί στο πλαίσιο του προσεχούς Συμβουλίου Υπουργών
Οικονομίας εφόσον, βεβαίως, συμφωνήσουν και οι υπόλοιποι υπουργοί. Θα
καταδικάζεται η συμμετοχή ακροδεξιού υπουργού στο Συμβούλιο, όπως είναι η
περίπτωση του ΕΚΟΦΙΝ όπου την Αυστρία εκπροσωπεί υπουργός προερχόμενος από το
κόμμα του κ. Χάιντερ.

Ο κ. Παπαντωνίου συναντήθηκε με τον κ. Μπράουν στο πλαίσιο επίσκεψής του στο
Λονδίνο για να συμμετάσχει σε εκδήλωση για τους ξένους θεσμικούς επενδυτές στο
Σίτι. Θέμα της εκδήλωσης ήταν η ελληνική οικονομία μετά την ένταξη της Ελλάδας
στην ΟΝΕ. Οι δύο υπουργοί μίλησαν για την ΟΝΕ και ο κ. Παπαντωνίου είπε στη
συνέχεια ότι «δεν πρέπει να αναμένονται σοβαρά προβλήματα στην ενταξιακή
διαδικασία».

Οι δύο υπουργοί συμφώνησαν επίσης, όπως είπε ο κ. Παπαντωνίου, στην υποστήριξη
προτάσεων για την τόνωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και τη διάδοση της
χρήσης της νέας τεχνολογίας. Οι προτάσεις αυτές θα διατυπωθούν στο Ευρωπαϊκό
Συμβούλιο της Λισαβώνας, στις 23 Μαρτίου, με στόχο την τόνωση της απασχόλησης.