Η Ευρώπη αναζητεί τη νέα της ταυτότητα

Το πρόβλημα της «ευρωπαϊκής ταυτότητας» είναι μοιραίο να περάσει από πολλές
δοκιμασίες. Μια ταυτότητα εξάλλου, όταν δεν πρόκειται για αστυνομική, είναι
κάτι που ορίζεται πιο εύκολα εξ αντιθέτου.

Η Ενωμένη Ευρώπη δεν δέχεται στους κόλπους της τύπους σαν τον Χάιντερ. Έτσι
απέρχονται από τη Λισαβώνα οι δύο υπουργίνες Εργασίας, της Γαλλίας και του
Βελγίου. Η Αυστριακή, του κόμματος του Χάιντερ, δηλώνει πως έπρεπε
τουλάχιστον, πριν αποχωρήσουν, να την ακούσουν. Κι ύστερα μιλάμε, προσθέτει
ειρωνικά, για την αλληλοϋποστήριξη των γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση! Βέβαια,
όταν ο Βαλντχάιμ ήταν καγκελάριος της Αυστρίας ­ πριν γίνει ύπατος αρμοστής
των Ηνωμένων Εθνών ­, παρόλη τη φωτογραφημένη θητεία του στα ναζιστικά
στρατεύματα κατοχής στο Αρσακλί (νυν Πανόραμα) της Θεσσαλονίκης, δεν έγινε
αντικείμενο κατακραυγής από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, γιατί τότε η Αυστρία
δεν ήταν μέλος (έγινε μόνο το 1995) της Ε.Ε.

Ο κόσμος όμως άλλαξε από τότε, αλλάξαν οι καιροί. Το πρόβλημα είναι τι θέλει
να είναι η Ευρώπη. Και βέβαια δεν θέλει πολιτικούς που αποτελούν μέλη των
κυβερνήσεών της, που να έχουν εκστομίσει φράσεις σαν του Χάιντερ, του τύπου (7
Οκτωβρίου 1990 μιλώντας για τα SS, την Γκεστάπο): «Δεν υπάρχει συλλογική
ευθύνη! Στη χειρότερη των περιπτώσεων οι στρατιώτες μας υπήρξαν θύματα».

13 Ιουνίου 1991: «Το Γ’ Ράιχ είχε μια σωστή πολιτική απασχόλησης». (Ίσως
ενθυμούμενες αυτή τη φράση οι υπουργίνες Απασχόλησης της Γαλλίας και του
Βελγίου ­ η πρώτη όντας επιπλέον και η κόρη του Ζακ Ντελόρ ­ απεχώρησαν).

Ενώ στην 50ή επέτειο της απελευθέρωσης των κρατουμένων από τα στρατόπεδα
συγκέντρωσης στα 1995, είπε για το Μαουτχάουζεν ότι «υπήρξε μόνο ένα απλό
στρατόπεδο τιμωρίας».

(«Τι ωραία που είναι η αγάπη μου», από το ομώνυμο τραγούδι των
Καμπανέλλη-Θεοδωράκη, που χθες, λόγω Αγίου Βαλεντίνου, είχε την τιμητική
του!).

Τέλος, μιλώντας για τους ξένους στη χώρα του, εκεί ξεπέρασε και τον Γάλλο Λε
Πεν: «Όποιος κοιμάται μ’ ένα σκυλί δεν πρέπει ν’ απορεί που ξυπνά με ψείρες».
«Οι Αφρικανοί που έρχονται στη χώρα μας γίνονται βαποράκια που εκμαυλίζουν τη
νεολαία. Έχουμε τους Πολωνούς που κλέβουν τ’ αμάξια, τους πρώην Γιουγκοσλάβους
μανούλια στις διαρρήξεις, τους Τούρκους εμπόρους ναρκωτικών και τους Ρώσους
ειδικούς στη μαύρη αγορά και τη βία». Το προεκλογικό του σύνθημα όχι βέβαια το
γνωστό και σ’ εμάς «Η Αυστρία στους Αυστριακούς», αλλά μια παραλλαγή του
χιτλερικού «Στοπ στην ξένη εισβολή».

Εκτός από τα δύο γράμματα του ονόματός του, το πρώτο Η και το τελευταίο r, o
Χάιντερ δεν είναι ο Χίτλερ, δήλωσε ο πιο διάσημος κυνηγός ναζί Σιμόν Βίζενταλ.
«Δεν κάνει άλλο από το να εκφράζει τους φόβους των συμπατριωτών του», λέει
ένας «εμπειρογνώμων». «Για τους μετανάστες, την ανασφάλεια, τη σπατάλη του
δημοσίου χρήματος κτλ».

Ενώ ο αρθρογράφος του «Figaro magazine» αυτής της εβδομάδας, ο Alain
Grioteray, σχολιάζει: «Πώς μπορεί η Ευρώπη να αποκλείσει από τους κόλπους της
την Αυστρία, όταν την ίδια στιγμή ετοιμάζεται να υποδεχτεί την Τουρκία όπου η
εξουσία επέτρεψε στους Hezbollah να ξεπαστρέψουν την κουρδική διανόηση; 35.000
νεκροί, τρία εκατομμύρια εκτοπισμένοι, πάνω από τρεις χιλιάδες χωριά
κατεστραμμένα από τον τουρκικό στρατό μέσα σε δεκαπέντε χρόνια. Είναι τάχα η
Αυστρία το πρόβλημα;».

(Το πρόβλημα, όπως είπαμε στην αρχή, είναι της ευρωπαϊκής ταυτότητας. Η Ευρώπη
αρχίζει από τον Καρλομάγνο, όπως το επιθυμεί το υπό σύστασιν Μουσείο της
Ευρώπης, δίπλα από το κτίριο της Κομισιόν, ή από την αρχαία Ελλάδα και τη
Ρώμη; Αν δεν λυθούν πρωταρχικά θέματα καταγωγής, δεν θα βρεθεί εύκολα λύση για
το ποιοι είμαστε. Οι Ηνωμενοπολίτες ­ αλλιώς Αμερικανοί ­ δήλωσαν εξαρχής:
Είμαστε απόγονοι των πρώτων αποίκων του Mayflower κι εκεί τέλειωσε η αναζήτηση
ριζών. Οι Ευρωπαίοι ποιανού απόγονοι είναι;).

Και ο Grioteray συνεχίζει: «Το δικαίωμα της δημοκρατικής παρέμβασης με το
οποίο αυτοηδονίζονται οι διανοούμενοί μας αποτελεί έναν αντιδημοκρατικό
ταρτουφισμό που φανερώνει τη διάσταση των εκλεκτών του λαού από τον ίδιο τον
λαό τους. Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Νικόλ Φοντέν αντιλαμβάνεται
άραγε το γελοίο των δηλώσεών της όταν αναφέρεται στην “καινούργια εποχή που
άρχισε μετά την επέμβαση στο Κοσσυφοπέδιο”; Για ποια επιτυχία μιλά; Για τα
χιλιάδες γυναικόπαιδα των Σέρβων που σκοτώθηκαν; Για τη γενικευμένη φτώχεια
που πλάκωσε τη Σερβία; Για τη διατήρηση στην εξουσία της κλίκας Μιλόσεβιτς;
Για την αλβανική μαφία του UCK που αποδεκατίζει τους τελευταίους Μοϊκανούς
γέροντες Σέρβους, που διώκει τους αθίγγανους και εκμεταλλεύεται τον ίδιο τον
αλβανικό πληθυσμό; Για ποιο πράγμα περηφανεύεται η κυρία πρόεδρος; Μήπως για
τη δημιουργία του πρώτου εθνικώς και θρησκευτικώς αμιγούς κράτους; Μπροστά σε
όλα αυτά ποια είναι απειλή του Χάιντερ;».

Βέβαια πρέπει να ανατρέξει κανείς στην ιστορία του ΧΧου αιώνα για να θυμηθεί
τις ανησυχίες των Αυστριακών διανοουμένων για τη χώρα τους. Πρώτα του Στέφαν
Τσβάιχ που αυτοκτόνησε και πρόσφατα του Τομά Μπέρνχαρντ, που πέθανε
αποποιούμενος τη χώρα της καταγωγής του. (Τα έργα του τελευταίου υπάρχουν
ευτυχώς και στα ελληνικά, στην άριστη μετάφραση Τομανά, που βραβεύτηκε από την
επιτροπή λογοτεχνικών βραβείων του ΥΠΠΟ τον Δεκέμβριο που μας πέρασε).

Τα πράγματα δεν είναι άσπρο και μαύρο, πια. Αυτό είναι το πρόβλημα. Είμαστε
στην εποχή του γκρίζου. Ωστόσο, ελπίζουμε η περίπτωση της Αυστρίας, όπως και
ανάλογη περίπτωση της Ιταλίας πριν από μερικά χρόνια, να γίνει επιτέλους η
αφορμή ώστε να συνταχθεί ο δεκάλογος της ευρωπαϊκής πολιτικής ταυτότητας: «Ου
φονεύσεις, ου κλέψεις, ου ψευδοχιτλερίσεις, ου ψευδοσταλινίσεις…» κτλ.