ΔΡΟΜΟΙ

Αποδέχεται…

… κάθε γνώση, ανοίγει σε καθετί καινούριο, συνοδεύει κάθε δημιουργία. Είναι
το ίδιο μια συνεχής δημιουργία. Γαντζώνεται από τον κόσμο, μεγεθύνεται,
μεταβάλλει την πραγματικότητα μέσα του. Το σώμα είναι το πρώτο κέλυφος της
ανθρώπινης σοφίας. Μέσα του και από μέσα του δουλεύεται βουβά ακόμη και η πιο
αφηρημένη ιδέα. Πλαστικό, ρευστό, επινοητικό, ικανό για χίλιες στάσεις και
άλλες τόσες μεταμορφώσεις, το σώμα δεν αρκείται να υπακούει στις προσταγές του
πνεύματος. Αντίθετα, πότε από την επαγρύπνησή του και πότε από τη νάρκη του,
πότε από την προσπάθειά του και πότε από την αναζήτησή του, γεννιούνται τα
νοήματα και οι ιδέες. Αυτό πιστεύει ο Μισέλ Σερ και το γράφει στο βιβλίο του
«Παραλλαγές πάνω στο σώμα» (εκδ. Le Pommier): μέσα στο σώμα επινοείται η ζωή
και η ιδέα.

Το σώμα…

… μοιάζει σήμερα ξεχασμένο, καταφρονεμένο, απειλούμενο είδος. Αυτό γράφει,
σε ένα άλλο βιβλίο («Αποχαιρετισμός στο σώμα», εκδ. Metaillie), ο Νταβίντ Λε
Μπρετόν, ένας προσεκτικός παρατηρητής που βλέπει το τέλος της εποχής του
σώματος στις σύγχρονες κοινωνίες. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν χάσει τη
σωματική διάσταση της ύπαρξής τους. Η σωματική προσπάθεια έχει πέσει σε
λήθαργο, οι αισθήσεις που έχουν σχέση με τον μυϊκό τόνο, με τη φυσική αναπνοή,
με τον παλμό της καρδιάς έχουν πέσει σε νάρκη. Άχρηστο και ακαλλιέργητο, το
σώμα έχει καταντήσει να θεωρείται πρωτόγονο και περιττό. Όσο περισσότερο
μεγαλώνουν οι επιδόσεις των μηχανών τόσο περισσότερο το ανθρώπινο σαρκίο
μοιάζει αργό και ξεπερασμένο. Όσο περισσότερο αυξάνονται οι δυνατότητες της
τεχνητής νοημοσύνης και της ηλεκτρονικής μνήμης τόσο περισσότερο το σώμα
μοιάζει ατελές, απροσάρμοστο, ακατάλληλο, ζωώδες, εύθραυστο, περιορισμένο,
φθαρμένο, κουρασμένο, φιλάσθενο ­ ένας χαλασμένος μηχανισμός που χρειάζεται
επιδιόρθωση.

Τα εργαλεία…

… είναι εδώ: ψυχοτρόπα φάρμακα πρόχειρα σε κάθε ζήτηση, αισθητική
χειρουργική, παρενδυσία, διακοσμητική διάτρηση σωματικών μερών, τατουάζ,
«μπόντι μπίλντινγκ», «μπόντι αρτ». Σημαδεμένο, χαραγμένο, τροποποιημένο,
επιδιορθωμένο, το σώμα γίνεται μια «υπογραφή» σε ένα στυλ. Με την όσμωση
ανάμεσα στον βιολογικό και στον ηλεκτρονικό οργανισμό έχει κανείς την
ψευδαίσθηση πως μπορεί να το ξεφορτωθεί, να «φορτώσει» το πνεύμα σε μια
δισκέτα και να στείλει την ψυχή και τη συνείδηση στα κυκλώματα του
κυβερνοχώρου σαν ένα «προσαρτημένο έγγραφο».

Ο τύπος…

… «σωματικό βάρος διά του τετραγώνου του ύψους» είναι το βασανιστήριο κάθε
παχύσαρκου. Το εξαγόμενο είναι αμείλικτο: 20-25 φυσιολογικός, 25-30 υπέρβαρος,
άνω του 30 παχύσαρκος. Στην έκθεση που άνοιξε στο Λονδίνο ­ την αναγγέλλει η
«Γκάρντιαν» ­ μια φωτογραφία δείχνει μια παχύσαρκη γυναίκα στο καθημερινό της
βασανιστήριο: όρθια πάνω στη ζυγαριά της, σκύβει με αγωνία το κεφάλι πάνω από
την ­ αλίμονο ­ τριψήφια ηλεκτρονική ένδειξη. Όσο και αν αναζητούν διαρκώς νέα
μοντέλα, οι φωτογράφοι σπάνια ελκύονται από εκείνα που είναι πλούσια σε
θερμίδες. Όσο για τις παχύσαρκες γυναίκες, βλέπουν μια τέτοια φωτογράφηση σαν
τελετουργική ταπείνωση. Στην περίπτωση της έκθεσης που οργάνωσε το περιοδικό
«Κόσμος του αδυνατίσματος» αυτό δεν ισχύει ­ ή τουλάχιστον δεν φαίνεται. Τα
παχύσαρκα μοντέλα που διάλεξε ο παγκοσμίου φήμης φωτογράφος Πάτρικ Λίτσφιλντ,
σε αυτή την ασυνήθιστη περιήγηση στον μυστηριώδη κόσμο του αδυνατίσματος,
έχουν όλα ευχαριστημένη όψη. Ίσως ξέρουν να κρύβουν καλά τα πραγματικά τους
αισθήματα για ένα φωτογράφο που με την τέχνη του επέβαλε ιδανικά σωματικά
πρότυπα που είναι αφόρητα και απρόσιτα για τις περισσότερες γυναίκες.