Τρίτος γύρος με «ιδέες ΗΠΑ»

Η αυλαία του δεύτερου γύρου των εκ του σύνεγγυς συνομιλιών για το Κυπριακό
έπεσε στη Γενεύη, με την αναγγελία από τον εκπρόσωπο των Ηνωμένων Εθνών μιας
τρίτης φάσης (στις 23 Μαΐου στη Ν. Υόρκη) χωρίς ημερομηνία λήξης, παρά τις
αρχικές αντιρρήσεις του Ντενκτάς. Ταυτοχρόνως, στις Βρυξέλλες, η Κομισιόν
εμφανίσθηκε σχεδόν βέβαιη ότι στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Κύπρου θα
μετάσχουν τελικά οι Τουρκοκύπριοι.

ΓΕΝΕΥΗ

Ο Ρ. Ντενκτάς, επικαλούμενος τις εκλογές στο ψευδοκράτος του, επιχείρησε να
αφήσει μετέωρη τη διαδικασία, αρνούμενος να δεσμευθεί σε συγκεκριμένη
ημερομηνία. Η παρέμβαση των Αμερικανών άνοιξε τον δρόμο της συνέχισης των
συνομιλιών που, όπως έλεγαν δυτικοί διπλωμάτες, είναι ο δρόμος της λύσης του
Κυπριακού. Κλείνοντας τον κύκλο των συνομιλιών στη Γενεύη, ο βοηθός του
γενικού γραμματέα κ. Ντε Σότο αρνήθηκε να πει αν είναι αισιόδοξος και αν
βλέπει λύση μέσα στο 2000, όπως ο γεν. γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών. «Είναι
μικρό διάστημα», είπε, αλλά ο ίδιος ο Ρ. Ντενκτάς, αναγγέλλοντας τη συμμετοχή
του στον επόμενο γύρο, δήλωσε ότι «έχει επιτευχθεί πρόοδος σε όλα».

Παρέμβαση

Ο «δρόμος προς τη λύση» που σχεδίασαν Αμερικανοί, Βρετανοί και Ηνωμένα Έθνη
προβλέπει αποφασιστική αμερικανική παρέμβαση στη διάρκεια του τρίτου γύρου, με
την έννοια της υποβολής στο τραπέζι «ανεξάρτητων ιδεών» που θα αποτελούν
απόπειρα γεφύρωσης των διαφορών στις τέσσερις βασικές πτυχές που είναι
αντικείμενο των συνομιλιών, δηλαδή για το εδαφικό, το συνταγματικό, την
ασφάλεια και τις περιουσίες.

* Η επόμενη φάση, όπως έχει σχεδιασθεί, προβλέπει εκ του σύνεγγυς συνομιλίες
από τις 23 Μαΐου έως τις 12 Ιουνίου στη Ν. Υόρκη ­ και αυτό γιατί τόσο οι
Αμερικανοί όσο και ο Κόφι Ανάν επιθυμούν να είναι κοντά στις εξελίξεις. Ύστερα
από ένα διάλειμμα ορισμένων ημερών, θα ακολουθήσει περί τα τέλη Ιουνίου
επανάληψη των συνομιλιών, χωρίς να έχει καθορισθεί ημερομηνία λήξης. Ο Ρ.
Ντενκτάς προέβαλε ένσταση στο να συναντηθεί πρόσωπο με πρόσωπο με τον Κληρίδη,
αλλά οι μεσολαβητές ελπίζουν ότι αυτό θα γίνει στον τρίτο γύρο, είτε στην
πρώτη φάση είτε στη δεύτερη.

«Ταχυδρόμος»

Ο εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών δήλωσε ότι οι συνομιλίες πρόσωπο με πρόσωπο
δεν είναι ο μόνος τρόπος διαπραγμάτευσης. Αυτό σημαίνει ότι στον επόμενο γύρο
η διαπραγμάτευση μπορεί να διεξαχθεί με τη μεταφορά από τον ίδιο τον Ντε Σότο
των απόψεων της μιας πλευράς προς την άλλη, πράγμα που είχε αποφευχθεί ώς
τώρα. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, τόσο τα Ηνωμένα Έθνη όσο και οι
Αμερικανοί θεωρούν απαραίτητες στο μεσοδιάστημα κινήσεις μέτρων
επαναπροσέγγισης των δύο πλευρών, ώστε να διαμορφωθεί ένα κλίμα συνεννόησης
ανάλογο εκείνου που έχει διαμορφωθεί στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας. Για να
συντηρήσουν το κλίμα διαπραγμάτευσης αλλά και να προωθήσουν τέτοιες κινήσεις,
θα επισκεφθούν την Κύπρο διαδοχικά Ντε Σότο, Μόουζες και Χάνεϊ από τα τέλη
Φεβρουαρίου ώς τα τέλη Μαρτίου. Ο εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών, μάλιστα, θα
παραμείνει στη Λευκωσία επί δεκαήμερο και, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, θα
προσπαθήσει να επιτύχει συμφωνία για μέτρα εμπιστοσύνης. Ως τέτοια έχουν ήδη
συζητηθεί η απαγκίστρωση στη γραμμή αντιπαράταξης, η διανυκτέρευση ξένων
τουριστών στα κατεχόμενα, η ελεύθερη διακίνηση εγκλωβισμένων και η σύνταξη
καταλόγου πολιτιστικών μνημείων που έχουν ανάγκη συντήρησης. Παράλληλα, ο Ντε
Σότο θα συνεχίσει κατά κάποιο τρόπο στη Λευκωσία τις εκ του σύνεγγυς
συνομιλίες με Κληρίδη και Ντενκτάς.

Η Κομισιόν

Στο μεταξύ, όπως μεταδίδει ο Γιώργος Κουβαράς από τις Βρυξέλλες, σχεδόν βέβαιη
είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι στις διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Κύπρου
θα αρχίσουν να συμμετέχουν τελικά και οι Τουρκοκύπριοι. Αυτό δήλωσαν αρμόδιες
πηγές στις Βρυξέλλες, περιμένοντας να ανακοινωθεί όμως και επίσημα από τα
χείλη του Τουρκοκύπριου ηγέτη κ. Ντενκτάς η αποδοχή της πρότασης του Προέδρου
κ. Κληρίδη. Την ίδια ώρα ιδιαίτερα ικανοποιημένη από την πορεία των
ελληνοτουρκικών σχέσεων αλλά και την υλοποίηση των αποφάσεων του Ελσίνκι είναι
η κοινοτική ηγεσία στις Βρυξέλλες, αφήνοντας να εννοηθεί ότι προωθείται μια
λύση «πακέτο» στο τρίγωνο Αθήνα – Άγκυρα – Λευκωσία, που θα αρχίσει να
σχηματοποιείται μετά τις εκλογές. Κύρια χαρακτηριστικά του, σύμφωνα με
διπλωματικές πηγές, θα είναι η διεύρυνση του ελληνοτουρκικού διαλόγου, Μέτρα
Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στο Αιγαίο, η ενεργοποίηση της Επιτροπής Σοφών υπό
την προεδρία του Χαβιέ Σολάνα, αλλά και η παραπέρα άμβλυνση ορισμένων
προβλημάτων που αφορούν την ενταξιακή πορεία της Κύπρου.