Ο Φεβρουάριος ταιριάζει στον Πρόεδρο Κωστή Στεφανόπουλο…

Η ομιλία του Προέδρου Στεφανόπουλου κατά το επίσημο δείπνο προς τιμήν τού Προέδρου Κλίντον ήταν από τις πιο δυνατές στιγμές της θητείας του

Ο μήνας που ταιριάζει στον Κωστή Στεφανόπουλο είναι ο Φεβρουάριος! Στις
εκλογές της 16ης Φεβρουαρίου 1964, ύστερα από τις επώδυνες και ανεπιτυχείς
εκλογικές προσπάθειες του ’58, του ’61 και του ’63, κέρδισε την πρώτη θέση της
ΕΡΕ στην Αχαΐα, μπαίνοντας (πρώτη φορά) στο Κοινοβούλιο.

Στις 12 Φεβρουαρίου του 1995, ύστερα από τις οδυνηρές γι’ αυτόν εκλογικές
περιπέτειες της περιόδου ’89 – ’93, κερδίζει το χρίσμα για την Προεδρία της
Δημοκρατίας από τον Αντώνη Σαμαρά και την Πολιτική Άνοιξη και στις 15
Φεβρουαρίου από τον Ανδρέα Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ που του άνοιξαν τον δρόμο
για την Ηρώδου Αττικού.

Και την προσεχή Τρίτη 8 Φεβρουαρίου αναμένεται να επανεκλεγεί Πρόεδρος της
Δημοκρατίας με τη συντριπτική πλειοψηφία της Βουλής που θα του δώσουν οι
βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ.

Οι Συμπληγάδες

Ωστόσο, πριν φτάσει ­ δύο φορές ­ στο ανώτατο πολιτειακό αξίωμα, ο Κωστής
Στεφανόπουλος πέρασε από πολλές Συμπληγάδες και προϋπήρξε αρκετό παρασκήνιο.

Ο δρόμος είχε ουσιαστικά ανοίξει με την ίδρυση της ΔΗΑΝΑ, τη σύγκρουσή του με
τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και κυρίως τις πολιτικές κινήσεις που τον έφεραν
μακριά από την παραδοσιακή πολιτική της Δεξιάς, σε θέσεις πιο ανεξάρτητες.

Η κριτική του προς πολλές πλευρές και η διαφορετική στάση του από τις αρχές
του ’89 απέναντι στην υπόθεση Κοσκωτά και τις καταγγελίες κατά του Ανδρέα
Παπανδρέου οδήγησαν τον τελευταίο να αντιμετωπίσει ευνοϊκά τον Αχαιό πολιτικό.
Στις δύσκολες ημέρες του Κρατικού Νοσοκομείου, το καλοκαίρι του ’89, όταν
πολλοί νόμιζαν ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου «τελειώνει», ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ
έκανε μια προσπάθεια να τα βρει με τον Συνασπισμό.

Έστειλε λοιπόν τον στενό του συνεργάτη Αντώνη Λιβάνη στο σπίτι του Κωστή
Στεφανόπουλου, στο Ψυχικό, για να τον βολιδοσκοπήσει, αν θα δεχόταν την
Πρωθυπουργία. Η συζήτηση δεν ήταν και τόσο ανοιχτή όσο γράφτηκε τότε στον
Τύπο, ωστόσο ο δρόμος για μια ευρύτερη συνεργασία είχε ανοίξει.

Έτσι, όταν έξι χρόνια αργότερα τέθηκε επί τάπητος το θέμα της προεδρικής
εκλογής ­ σε μιαν εποχή όπου η εσωκομματική αμφισβήτηση του Ανδρέα Παπανδρέου,
έμμεση ή άμεση, κυρίως από τους Κ. Σημίτη, Βάσω Παπανδρέου και Θεόδωρο Πάγκαλο
είχε φτάσει στο απόγειό της ­, το όνομα του Κωστή Στεφανόπουλου ξανάπεσε στο
τραπέζι των συζητήσεων.

Η επιλογή Σαμαρά

Αυτή τη φορά τα πράγματα φάνηκαν πιο ευνοϊκά για τον Αχαιό πολιτικό. Κι αυτό
γιατί η Πολιτική Άνοιξη, το νέο κόμμα που με τόση ορμή μπήκε στη Βουλή στις
εκλογές του ’93, θέλησε να πάρει στα χέρια της την πρωτοβουλία των κινήσεων
για την προεδρική εκλογή.

Γράφτηκαν και ακούστηκαν πολλά τότε, κυρίως ότι για την επιλογή εκείνη του
Αντώνη Σαμαρά έπαιξε καθοριστικό ρόλο ισχυρός οικονομικός παράγων της χώρας ή
ότι προϋπήρξε έντονο παρασκήνιο, μέσω τρίτων, με τον Ανδρέα Παπανδρέου. Στενός
συνεργάτης του κ. Σαμαρά διαψεύδει σήμερα πως προϋπήρξαν της προεδρικής
εκλογής τέτοιες «ιστορίες». Τονίζει ότι οι θέσεις για τα εθνικά θέματα και το
ήθος του Κωστή Στεφανόπουλου τον έφεραν κοντά στον Πατρινό πολιτικό. Και
κυρίως η εκτίμηση ότι το κόμμα του είχε την ευκαιρία να πάρει στα χέρια του
μια πρωτοβουλία που θα το έφερνε μπροστά απ’ όλους τους άλλους.

Όσο για τις επαφές του με τον Ανδρέα Παπανδρέου, ο ίδιος συνεργάτης του κ.
Σαμαρά παρατηρεί ότι δεν «τα ‘λεγαν», κι ας γράφτηκαν τα αντίθετα που τόσο
πολύ άφησαν να «διαρρεύσουν» προς τον Τύπο η Ν.Δ. και προσωπικά ­ όπως
προσθέτουν στην «Άνοιξη» ­ ο Κ. Μητσοτάκης.

Πάντως, παλαιός και από τους πλέον έμπειρους πολιτικούς παρατηρεί ότι η
ιστορία Στεφανόπουλου δεν ήταν τόσο εύκολη όσο φάνηκε. Κάποια στιγμή μάλιστα η
Πολιτική Άνοιξη κόντεψε να «γείρει» προς άλλο πρόσωπο, γνωστό πανεπιστημιακό,
αλλά άλλοι παράγοντες του τόπου κατάφεραν να ξαναφέρουν την υπόθεση στον «ίσιο
δρόμο».

Ανδρέας και προεδρολογία

Στο ΠΑΣΟΚ, κι ενώ φάνηκε να βολεύει πολλούς μια πιθανή μεταπήδηση του Ανδρέα
Παπανδρέου στην Προεδρία της Δημοκρατίας, ο ίδιος ο ιδρυτής του κόμματος έδωσε
εντολή στον κυβερνητικό εκπρόσωπο ­ Ιανουάριος ’95 ­ να σταματήσει με το…
μαχαίρι την προεδρολογία. «Ο Ανδρέας Παπανδρέου είναι μάχιμος πολιτικός. Δεν
θα διεκδικήσει το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα, ακόμα και αν η Βουλή δεν
καταφέρει να εκλέξει Πρόεδρο» ήταν η σχετική δήλωση.

Στην Εκάλη, ο Ανδρέας Παπανδρέου συζήτησε το θέμα της προεδρικής εκλογής με
πολλούς συνεργάτες και φίλους χωρίς να ανοίγει τα χαρτιά του. Γνώστης των
σχεδίων του, εκτός από τη σύζυγό του Δήμητρα, ήταν και ο Αντώνης Λιβάνης, ο
οποίος πολλές φορές διεκπεραίωσε με επιτυχία σχετικές αποστολές που του
ανέθεσε ο αρχηγός του.

Τα περιθώρια ήταν ούτως ή άλλως περιορισμένα. Το ΠΑΣΟΚ δεν ήθελε την εποχή
εκείνη να γίνουν πρόωρες εκλογές λόγω μιας πιθανής αδυναμίας της Βουλής να
εκλέξει Πρόεδρο.

Έπειτα, η μη είσοδος στη Βουλή του Συνασπισμού, στις εκλογές του ’93, είχε
αποκόψει κάθε δυνατότητα ο Πρόεδρος να εκλεγεί με τις ψήφους ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ και
ΣΥΝ.

Ήταν λοιπόν «μονόδρομος», όπως ειπώθηκε σε συσκέψεις στην Εκάλη, η συνεργασία
με την Πολιτική Άνοιξη, κάτι που θα συνέβαλλε στην πολιτική σταθερότητα, με
θετικές επιδράσεις στην οικονομία.

Το όνομα του Γιάννη Χαραλαμπόπουλου «έπαιξε» κάποιο διάστημα στο τραπέζι των
συζητήσεων. Ωστόσο, το επιχείρημα που προβλήθηκε ήταν ότι μια τέτοια πρόταση
θα στεκόταν μόνο αν το ΠΑΣΟΚ κατέβαινε μόνο του στην προεδρική εκλογή, χωρίς
ελπίδες φυσικά επιτυχίας, όπως ειπώθηκε.

Συνεργάτης του κ. Χαραλαμπόπουλου επισημαίνει ότι υπήρξαν άλλες σκοπιμότητες
που κυριάρχησαν τότε. Και στο βιβλίο του, που πρόκειται να κυκλοφορήσει σε
λίγες ημέρες, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αφήνει πολλές αιχμές,
παραπέμποντας σε μιαν άλλη μελλοντική έκδοση να αναφερθεί σε λεπτομέρειες.

Τελικώς, ο κύβος ερρίφθη. Οι περισσότερες προτάσεις βουλευτών του ΠΑΣΟΚ που
έφταναν στην Εκάλη έγραφαν το όνομα του Κωστή Στεφανόπουλου. Και η υπόθεση,
παρά τις διακυμάνσεις της τελευταίας στιγμής που λίγο έλειψε να αλλάξουν το
σκηνικό, οδηγήθηκε για τον Κωστή Στεφανόπουλο σε αίσιο τέλος. Το μόνο πρόβλημα
που εμφανίστηκε στο παρά ένα ήταν ότι στην Εκάλη είχαν χάσει το τηλέφωνο του
κ. Στεφανόπουλου. Επιστρατεύτηκαν λοιπόν ο κ. Λιβάνης, παλαιός γνώριμος του
Κωστή Στεφανόπουλου από τη δεκατία του ’50, και ο κ. Στρατήγης, στενός φίλος
του Προέδρου της Δημοκρατίας. Έτσι «άνοιξε» η τηλεφωνική γραμμή Εκάλης –
Ψυχικού και συνομίλησαν για τα… περαιτέρω οι δύο Αχαιοί πολιτικοί που
πρωτοεκλέχτηκαν ­ πρώτοι βουλευτές και οι δύο ­ το 1964, ο Ανδρέας Παπανδρέου
με την Ένωση Κέντρου και ο Κωστής Στεφανόπουλος με την ΕΡΕ.

Η δημοτικότητα

Από το ’95 και μετά τα πράγματα ήταν πιο εύκολα για τον κ. Στεφανόπουλο. Η
στάση του σε όλη τη διάρκεια της προεδρικής θητείας, με αποκορύφωση την ομιλία
του για τα εθνικά θέματα μπροστά στον Αμερικανό πρόεδρο Μπιλ Κλίντον,
εκτόξευσαν τη δημοτικότητά του στα ύψη. Το μόνο «φάουλ» που του καταλογίζουν
ορισμένοι ­ αλλά αυτό έγινε μετά τη δημοσιοποίηση όλων των προτάσεων των
κομμάτων για την Προεδρία ­ ήταν η περισσότερο από το συνηθισμένο θερμή ομιλία
του για την κυβέρνηση, στα εγκαίνια του Μετρό. Αλλά η τοποθέτησή του αυτή δεν
φάνηκε να μετράει πολύ αρνητικά, πολύ περισσότερο που οι εξελίξεις είχαν ήδη
δρομολογηθεί.

Βεβαίως, οι σχέσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον σημερινό Πρωθυπουργό
δεν ήταν πάντα ανέφελες. Αλλά, τα σύννεφα που είχαν εμφανιστεί πριν από τρία
χρόνια στις σχέσεις του με το Μαξίμου ­ «όταν ο κ. Σημίτης δεν ενημέρωνε τον
κ. Στεφανόπουλο», όπως έλεγε τότε συνεργάτης του Προέδρου ­ διαλύθηκαν.

Ακόμα και εκείνες οι περίεργες… πληροφορίες, που έγιναν κύριο θέμα σε δύο
εφημερίδες, ότι ο κ. Στεφανόπουλος είναι βαριά άρρωστος και έχει λίγους μήνες
ζωής ξεχάστηκαν. Άλλωστε, όταν φίλοι του σημερινού Προέδρου τού επισήμαναν ότι
γι’ αυτές τις… πληροφορίες δεν είναι και τόσο αθώοι κάποιοι πολιτικοί
παράγοντες της χώρας και μάλιστα από δύο διαφορετικά κόμματα, εκείνος έκοψε τη
συζήτηση: «Ας μην είμαστε τόσο καχύποπτοι».

Το τελευταίο χαρτί…

Ο Ανδρέας Γ. Παπανδρέου τού άνοιξε τον δρόμο για την Προεδρία, ο Κ. Μητσοτάκης ήταν εκείνος που τον έκανε να φύγει από τη Ν.Δ., ο Αντ. Σαμαράς ήταν το «κλειδί» για την εκλογή του ’95, ενώ ο Κ. Σημίτης κατά κύριο λόγο, που τον (ξανα)πρότεινε, και ο Κ. Καραμανλής, που ανακοίνωσε ότι θα στηρίξει την υποψηφιότητά του, τον φέρουν σίγουρο για το ύψιστο αξίωμα της Πολιτείας

Τελικώς στις αρχές του ’99 παίχτηκε το τελευταίο χαρτί. Ο Πρωθυπουργός Κώστας
Σημίτης, σε μιαν από τις πιο πετυχημένες ­ από άποψη τακτικής ­ κινήσεις του,
πρότεινε στον κ. Στεφανόπουλο να είναι και πάλι Πρόεδρος. Κατηγορήθηκε από
ορισμένους ότι «έπαιξε» με τους θεσμούς με την ανοχή του Προέδρου της
Δημοκρατίας, όμως αυτό που ήθελε το πέτυχε, κερδίζοντας πόντους και για τις
βουλευτικές εκλογές. Ο Αχαιός πολιτικός δεν του έδωσε αμέσως το «ναι». ‘Όσο
περνούσαν, όμως, οι μέρες ο χρόνος έτρεχε προς όφελος του Προέδρου της
Δημοκρατίας. Οι «μικροί» της Βουλής δεν είχαν σκεφτεί να «κερδίσουν» αυτοί
νωρίτερα τον κ. Στεφανόπουλο, ανακοινώνοντας ότι θα τον στηρίξουν ή να
δημοσιοποιήσουν εγκαίρως μιαν άλλη κοινή υποψηφιότητα.

Όσο για τον Κ. Καραμανλή, ο αρχηγός της Ν.Δ. εκ των πραγμάτων οδηγήθηκε
τελικώς στη λύση του σημερινού Προέδρου, με αποτέλεσμα ο κ. Στεφανόπουλος να
συγκεντρώσει μιαν εκπληκτική οικουμενική στήριξη, με μοναδικό αντίπαλο στη
Βουλή τον Λεωνίδα Κύρκο, τον οποίο υποστηρίζει ο ΣΥΝ (το ΚΚΕ και το ΔΗΚΚΙ
επέλεξαν να μην προτείνουν κάποιαν άλλη προσωπικότητα).

* Και μία λεπτομέρεια… Η νέα πενταετής θητεία του κ. Στεφανόπουλου θα λήξει
μετά την τετραετία ­ εάν την εξαντλήσει ­ της όποιας κυβέρνησης αναδείξουν οι
προσεχείς βουλευτικές εκλογές. Και πάντως θα είναι ο αρχηγός του κράτους που
θα κηρύξει την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων το 2004.