Τα συν και πλην από την πτήση δολαρίου

Νέο άλμα έκανε χθες το δολάριο έναντι της δραχμής, λόγω της ενίσχυσής του
έναντι του ευρώ στις διεθνείς αγορές. Χθες το δολάριο ενισχύθηκε έναντι της
δραχμής κατά περίπου 4,76 δραχμές, αφού η τιμή πώλησης διαμορφώθηκε στις 347,9
δραχμές έναντι 343,137 δραχμών, προχθές. Από την άλλη, η δραχμή διολισθαίνει
με βήματα χελώνας έναντι του ευρώ.

Η ενίσχυση του δολαρίου έναντι του ευρώ στις διεθνείς αγορές κατά περίπου
3,77%, από την αρχή του έτους μέχρι χθες, έχει οδηγήσει σε σχεδόν αντίστοιχη
διολίσθηση της δραχμής έναντι του αμερικανικού νομίσματος. Κι αυτό διότι, όπως
εξηγούν τραπεζικά στελέχη, η ισοτιμία της δραχμής έναντι του ευρώ
παρουσιάζεται σχεδόν σταθερή, λόγω της σύγκλισης και της συναλλαγματικής
πολιτικής που ακολουθείται. Σε αντίθετη περίπτωση, η δραχμή θα έπρεπε να είχε
ανατιμηθεί έναντι του ευρώ.

Μετοχές – ομόλογα

Η ανατίμηση, όμως, του δολαρίου έναντι του ευρώ και κατ’ επέκταση έναντι της
δραχμής έχει θετικές και αρνητικές επιπτώσεις στην ελληνική κεφαλαιαγορά και
στην ελληνική οικονομία. Η διολίσθηση της δραχμής έναντι του δολαρίου ευνοεί
τους ξένους επενδυτές που επιθυμούν να αγοράσουν με το αμερικανικό νόμισμα
ελληνικές μετοχές και ομόλογα. Κι αυτό διότι οι ελληνικές μετοχές και ομόλογα
γίνονται πιο φθηνά λόγω της συναλλαγματικής διαφοράς στους επενδυτές που θα τα
αγοράσουν με δολάρια. Από την άλλη, η εξέλιξη αυτή δεν επηρεάζει τους ξένους
επενδυτές που επιθυμούν να αγοράσουν ελληνικούς τίτλους με ευρώ.

Όμως, η ανατίμηση ενός ξένου νομίσματος και ειδικά του δολαρίου έχει αρνητικές
επιπτώσεις σε σημαντικά μεγέθη της οικονομίας και συγκεκριμένα στον πληθωρισμό
και στο εξωτερικό χρέος. Αυτό συμβαίνει διότι τα εισαγόμενα προϊόντα που
αγοράζονται με δολάρια γίνονται ακριβότερα. Μεταξύ των προϊόντων αυτών είναι
και το πετρέλαιο, του οποίου η τιμή χθες σημείωσε μικρή αύξηση (λιγότερο από
μισό δολάριο το βαρέλι). Έτσι, αυξάνονται οι τιμές των αγαθών και πυροδοτείται
ο πληθωρισμός.

Πληθωρισμός

Στελέχη, όμως, του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας τονίζουν ότι οι πληθωριστικές
πιέσεις που μπορεί να προκληθούν από την ανατίμηση του δολαρίου δεν επηρεάζουν
αρνητικά το κριτήριο σύγκλισης, καθώς οι σχεδόν ίδιες επιπτώσεις ισχύουν και
για τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες. Ωστόσο, επισήμαναν, η εξέλιξη αυτή
μπορεί να μειώσει τον ρυθμό πτώσης του πληθωρισμού. Πάντως, οι ίδιες πηγές
εξέφρασαν την αισιοδοξία τους ότι, παρά την ανατίμηση του δολαρίου, ο
πληθωρισμός θα ακολουθήσει πτωτική πορεία.

Εξωτερικό χρέος

Μια άλλη αρνητική επίπτωση είναι η αύξηση του εξωτερικού χρέους, καθώς μεγάλο
μέρος του δανεισμού έχει γίνει σε δολάρια. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με στοιχεία
του υπουργείου Οικονομικών για την κατανομή του νέου εξωτερικού δανεισμού το
1999 ανά νόμισμα, το 34,1% ήταν σε δολάρια, το 54,6% σε ευρώ και το 11,3% σε
γιεν.

Όπως, όμως, εξηγούν τραπεζικά στελέχη, οι επιπτώσεις στο εξωτερικό χρέος δεν
θα είναι μεγάλες, αφού το μεγαλύτερο μέρος του δανεισμού γίνεται σε ευρώ με το
οποίο η δραχμή παρουσιάζει πιο σταθερή πορεία. Επίσης, σημαντικό ρόλο στην
επιδείνωση του χρέους και στο κόστος εξυπηρέτησής τους παίζει ο χρόνος
αποπληρωμής και το νόμισμα με το οποίο γίνεται. Για παράδειγμα, την περίοδο
που ανατιμάται το δολάριο μπορεί να μη συμπέσει καμία ή μικρή αποπληρωμή σε
δολάρια. Από την άλλη, υπάρχει η δυνατότητα να γίνει η αποπληρωμή με άλλο
νόμισμα, συμφερότερο για το Ελληνικό Δημόσιο.

Το πρόβλημα ίσως γίνει εντονότερο, εάν το δολάριο συνεχίσει την ανοδική του
πορεία έναντι του ευρώ. Όμως, τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι το κλίμα που έχει
στρέψει τους επενδυτές στο δολάριο αναμένεται να αναστραφεί και προβλέπουν να
επανέλθει σύντομα η ισοτιμία του δολαρίου έναντι του ευρώ στο 1,07 με 1,1
δολάριο. Υπενθυμίζεται ότι η ανατίμηση του δολαρίου έναντι του ευρώ έγινε από
την προσέλκυση στην αγορά των ΗΠΑ ξένων κεφαλαίων. Αυτό έγινε κυρίως λόγω των
υψηλότερων επιτοκίων του δολαρίου έναντι άλλων νομισμάτων και κυρίως έναντι
του ευρώ. Επίσης, στην ενδυνάμωση του δολαρίου συνέβαλαν οι προσδοκίες των
αγορών για συνέχιση των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας,
όταν έδειχναν δύσπιστες για την ανάκαμψη της ευρωπαϊκής.

Έτσι, η ισοτιμία του δολαρίου έναντι του ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 1999
κυμαίνονταν μεταξύ 1,007 και 1,008 δολαρίου. Από τότε το ευρώ κατρακυλούσε
έναντι του δολαρίου και η ισοτιμία τους χθες το απόγευμα κυμαινόταν μεταξύ
0,9690 και 0,9695 δολ. ανά ευρώ. Η διολίσθηση του ευρωπαϊκού νομίσματος
περίπου κατά 3,77% έναντι του δολαρίου, αλλά και η μικρή διολίσθηση της
δραχμής έναντι του ευρώ κατά 0,51% συνέβαλαν στη μεγαλύτερη ανατίμηση του
δολαρίου έναντι της δραχμής κατά 4,34%.