Ο πληθωρισμός, αιώνιος εχθρός του Γκρίνσπαν

Ο ‘Αλαν Γκρίνσπαν, ο οποίος προτάθηκε για τη συνέχιση της θητείας του στην
θέση του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών, κατέθεσε
στο Κογκρέσο την περασμένη Τετάρτη ότι υπό την καθοδήγησή του η κεντρική
τράπεζα θα συνεχίσει να εφαρμόζει νομισματική πολιτική που θα προωθεί ένα
οικονομικό περιβάλλον «χαμηλού και σταθερού πληθωρισμού».

Ωστόσο, το αφεντικό της FED τόνισε στην τραπεζική επιτροπή της Γερουσίας ότι η
αμερικανική οικονομία καρπώνεται τα οφέλη ενός «αξιοσημείωτου άλματος στην
τεχνολογική εξέλιξη», η οποία εκτόξευσε την παραγωγικότητα και μεταφράστηκε σε
βελτίωση του επιπέδου ζωής για εκατομμύρια Αμερικανούς.

«Η πρόκληση της νομισματικής πολιτικής είναι να δημιουργήσουμε, όσο μπορούμε,
τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες που θα επιτρέψουν στην οικονομική ανάπτυξη και
την τεχνολογική εξέλιξη να συνεχισθούν όσο το δυνατόν περισσότερο και
ταχύτερα», είπε ο Γκρίνσπαν ενώπιον των μελών του Κογκρέσου.

Κατά τη διάρκεια της εισήγησής του για την κατάσταση και τις μελλοντικές
προοπτικές της αμερικανικής οικονομίας, ο πρόεδρος της FED δεν προσέφερε
δείγμα των προθέσεών του για τις επόμενες κινήσεις της αμερικανικής κεντρικής
τράπεζας όσον αφορά στα επιτόκια. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η κεντρική τράπεζα
καταλαβαίνει πως το σημαντικότερο καθήκον της είναι η υποστήριξη της
μακροπρόθεσμης ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας, μέσω της καταπολέμησης
του πληθωρισμού. Σημειώνεται ότι τον επόμενο μήνα η αμερικανική οικονομία θα
κάνει νέο ρεκόρ όλων των εποχών όσον αφορά στη διάρκεια των θετικών
αναπτυξιακών ρυθμών ­ 107 μήνες συνεχούς ανάπτυξης. Το προηγούμενο ρεκόρ ήταν
106 μήνες, από τον Φεβρουάριο του 1961 έως τον Δεκέμβριο του 1969.

«Η εμπειρία έχει δείξει ότι ένα βασικό συστατικό αυτής της ευημερίας, και ένα
συστατικό για το οποίο η κεντρική τράπεζα έχει μακροπρόθεσμα την απόλυτη
ευθύνη, είναι ο χαμηλός και σταθερός πληθωρισμός», είπε χαρακτηριστικά ο
Γκρίνσπαν. «Η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών… μειώνει την πιθανότητα
εκδήλωσης ανισορροπιών που τελικά θα υπονομεύσουν την οικονομική μεγέθυνση».

Κερδοσκοπική φούσκα

Η διατήρηση ενός οικονομικού περιβάλλοντος με σταθερό και χαμηλό πληθωρισμό είναι ο βασικός στόχος της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής, σύμφωνα με τον πρόεδρο της FED κ. Άλαν Γκρίνσπαν

Η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς, το αρμόδιο όργανο της FED για τη
χάραξη της νομισματικής πολιτικής, πρόκειται να συνεδριάσει στις 2 Φεβρουαρίου
προκειμένου να αποφασίσει το ύψος των παρεμβατικών επιτοκίων της κεντρικής
τράπεζας. Οι περισσότεροι οικονομολόγοι πιστεύουν ότι η κεντρική τράπεζα, η
οποία πέρυσι προχώρησε τρεις φορές στην αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων σε
μια προσπάθεια να προστατεύσει την ταχύτατα αναπτυσσόμενη οικονομία από τον
κίνδυνο υπερθέρμανσης και ανόδου του πληθωρισμού, θα αυξήσει τα επιτόκια στην
ερχόμενη συνεδρίασή της. Μέχρι τώρα οι προηγούμενες αυξήσεις επιτοκίων της FED
δεν έφεραν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα ­ την ομαλή προσγείωση της οικονομίας.
Παρά το γεγονός ότι ο Γκρίνσπαν ρωτήθηκε, δεν αποκάλυψε τις σκέψεις του για το
μέλλον των επιτοκίων.

Ωστόσο, απαντώντας σε ερώτηση του Δημοκρατικού γερουσιαστή Τσαρλς Σούμερ από
τη Νέα Υόρκη, ο Γκρίνσπαν είπε εμμέσως ότι παραμένει ανήσυχος για την
πιθανότητα μιας κερδοσκοπικής φούσκας στο αμερικανικό χρηματιστήριο. Όταν
ρωτήθηκε αν ανησυχεί για το γεγονός ότι οι επενδυτές αγοράζουν μετοχές «στο
όριο» ­ με κεφάλαια που δανείζονται από τις χρηματιστηριακές εταιρείες ­ ο
πρόεδρος της FED απάντησε καταφατικά. Τόνισε επίσης ότι η FED μελετά τρόπους
προκειμένου να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα, ιδίως μετά την απότομη άνοδο
των αγορών «στο όριο» τους τελευταίους μήνες.

«Είναι γεγονός ότι τα στοιχεία του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου που αφορούν
τις αγορές “στο όριο” τράβηξαν την προσοχή μας», είπε ο Γκρίνσπαν. «Αυξήθηκαν
με τέτοιο ρυθμό που μας ανάγκασαν να τα εξετάσουμε».

Είπε, όμως, ότι η αμερικανική κεντρική τράπεζα δεν σχεδιάζει τη σκλήρυνση των
προϋποθέσεων για τις αγορές «στο όριο», μια κίνηση που, όπως τόνισε, θα είχε
μηδαμινά αποτελέσματα. Αντίθετα, ο κ. Γκρίνσπαν είπε ότι η FED εξετάζει άλλους
τρόπους για να αντιμετωπίσει την συνεχή άνοδο των αγορών στο χρηματιστήριο με
δανεικά, χωρίς ωστόσο να μπει σε λεπτομέρειες.

«Είναι λογικό να εξετάζουμε τις εναλλακτικές λύσεις. Και πρέπει να είμαστε
πολύ προσεκτικοί. Είναι πολύ εύκολο να εφευρίσκουμε τρόπους που θεωρητικά θα
πετύχουν κάτι, αλλά όταν εφαρμόζονται στην πράξη αποδεικνύονται λιγότερο
τέλειοι. Δεν εννοώ ότι είμαστε έτοιμοι σε αυτό το στάδιο να πάρουμε μέτρα.
Μπορώ όμως να διαβεβαιώσω ότι εξετάζουμε πολύ προσεκτικά την όλη διαδικασία».

Ευπρόσδεκτοι οι μετανάστες

‘Όταν ο κ. Γκρίνσπαν ρωτήθηκε αν η μετανάστευση θα βοηθήσει στο έλλειμμα
εργατικού δυναμικού που παρατηρείται σε κάποιους κλάδους της οικονομίας,
απάντησε ότι κάτι τέτοιο είναι πολύ πιθανό. Η ανεργία στις Ηνωμένες Πολιτείες
της Αμερικής βρίσκεται τώρα στο 4,1% του εργατικού δυναμικού, στο χαμηλότερο
επίπεδο των τελευταίων τριάντα χρόνων. Η χαμηλή ανεργία είναι μια από τις
βασικές ανησυχίες της Ομοσπονδιακής Τράπεζας αφού αυξάνει τις πιθανότητες
εκδήλωσης πληθωριστικών πιέσεων. «Η ζήτηση δημιουργεί σημαντικές πιέσεις
κυρίως όταν πέφτει η προσφορά του μή απασχολούμενου εργατικού δυναμικού» είπε
ο κ. Γκρίνσπαν. Ένα από τα προφανή μέσα που μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει
για να αντισταθμίσει αυτήν την ανισορροπία είναι να αυξήσει τον αριθμό αυτών
που εισέρχονται στην οικονομία, είτε γενικά είτε σε συγκεκριμένους κλάδους.
Και πιστεύω ότι μια αναμόρφωση της πολιτικής μας όσον αφορά τη μετανάστευση
πρέπει να τεθεί προς συζήτηση».

Ο κ. Γκρίνσπαν έκανε για άλλη μια φορά έκκληση στο Κογκρέσο να περιορίσει τις
δαπάνες του. Ο πρόεδρος της FED έκανε πάλι αυτήν την έκκληση με αφορμή τις
προβλέψεις του επιτροπής προϋπολογισμού του Κογκρέσου, η οποία μιλά για
πραγματοποίηση πλεονάσματος 1,9 τρισεκατομμυρίων δολαρίων μέσα στα επόμενα
δέκα χρόνια.

Παραμένει πρόεδρος της FED

Ο 73χρονος Γκρίνσπαν προτάθηκε τον περασμένο μήνα από τον Αμερικανό πρόεδρο
Μπιλ Κλίντον για μια τέταρτη θητεία ως πρόεδρος της FED. Είναι επικεφαλής της
κεντρικής τράπεζας από το 1987 όταν ο Ρόναλντ Ρίγκαν τον επέλεξε για διάδοχο
του Πολ Βόλκερ. Η θητεία ανανεώθηκε το 1992 από τον Τζωρτζ Μπους και το 1996
από τον Κλίντον.

Η υποψηφιότητα του Γκρίνσπαν αναμένεται να συναντήσει μικρή αντίσταση στο
Κογκρέσο. Ο πρόεδρος της τραπεζικής επιτροπής του Κογκρέσου, Ρεπουμπλικάνος
γερουσιαστής από το Τέξας Φιλ Γκραμ, δήλωσε πριν από την ομιλία του Γκρίνσπαν
ότι η επιτροπή του θα ψηφίσει για το μέλλον της θητείας του Γκρίνσπαν την
ερχόμενη Τρίτη.

Αρκετοί γερουσιαστές προβλέπουν ότι ο Γκρίνσπαν θα πάρει την έγκριση του
Κογκρέσου σχετικά εύκολα και μιλούν για την «έξυπνη» κίνηση του προέδρου
Κλίντον να του αναθέσει για άλλα τέσσερα χρόνια τα ηνία της νομισματικής
πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών. Η απόφαση του Κλίντον ήταν αναμενόμενη εδώ
και αρκετούς μήνες, με δεδομένο ότι η Γερουσία που ελέγχεται από τους
Ρεπουμπλικάνους δεν θα ενέκρινε την υποψηφιότητα κάποιου άλλου. Και αυτό διότι
ένα άλλο πρόσωπο που θα προτεινόταν από έναν Δημοκρατικό πρόεδρο στο τέλος της
θητείας του, δεν θα εξασφάλιζε την έγκριση του Κογκρέσου.