Ρώσικη ρουλέτα… με τους εμπρηστές αυτοκινήτων

Κάποτε ήταν ένας λόφος. «Στολίδι της πρωτεύουσας» τον αποκαλούσαν μερικοί.
«Φιλέτο της πόλεως των Αθηνών» κάποιοι άλλοι. «Απόκρυφος», καταπράσινος,
εξαιρετικά όμορφος, με θέα στον ουρανό, στη θάλασσα, στον Λυκαβηττό και την
Ακρόπολη. Δύο δρασκελιές από το ασφυκτικό κέντρο, μέσα και έξω από την πόλη,
άμεσα προσπελάσιμος, με τα δρομάκια και τα σκαλάκια του, τα ευωδιαστά
παρτέρια, τα αρχοντικά και τα παραδοσιακά του σπίτια. Κάποτε, κάποιοι άνθρωποι
που γεννήθηκαν στον λόφο ή γητεύτηκαν απ’ την ομορφιά του κι έγιναν κάτοικοί
του, αγόρασαν κι αναστήλωσαν τα σπίτια της παράδοσης ή υποκλίθηκαν σ’ αυτήν κι
έκτισαν μικρά συγκροτήματα άνετης και αισθητικής ιδιοκατοίκησης.

Κάποτε ήταν προνόμιο να ζεις στον λόφο του Στρέφη. Αλλά σήμερα είναι
εφιάλτης. Ένας εφιάλτης που ‘χει χρώμα πύρινο. Και οι άνθρωποι που κάποτε
καμάρωναν για το κομμάτι γης που αγάπησαν, αισθάνονται πια απροστάτευτοι και
κοινωνικά αποκλεισμένοι!

«Εγκαταστάθηκε» πρώτα η εγκατάλειψη στην περιοχή ­ με τη συνδρομή όλων των
συναρμόδιων αρχών! Ύστερα πήγαν οι ναρκομανείς, οι έμποροι, το αλισβερίσι. Κι
ύστερα οι εμπρηστές που κάνουν τη νύχτα μέρα με τα γκαζάκια τους υψώνοντας
στον ουρανό ­ κάτω από τα ξύλινα παραθύρια των κατοίκων ­ τις ολοπόρφυρες
γλώσσες της φωτιάς. Μια φωτιά που δεν έχει στόχο το λόφο ­ αυτόν τον
χρειάζονται, τους προσφέρει καταφύγιο ­ αλλά τα αυτοκίνητα των περιοίκων που
ζουν στις παρυφές του και λίγο παρακάτω…

Δύο από τα εναπομείναντα ­ έως στιγμής τελευταία ­ καμένα σκαριά αυτοκινήτων στο πάρκινγκ του γυμναστηρίου

Ποιοι είναι, πόσοι είναι και τι αντιπροσωπεύουν, κανείς δεν ξέρει. Δεν το
ξέρουν οι κάτοικοι ούτε η Αστυνομία. Κανείς δεν ξέρει αν είναι μέλη κάποιας
«απείθαρχης» και αντιεξουσιαστικής ομάδας ή αν λειτουργούν «αυτόνομα». Το μόνο
γνωστό είναι η ιδιότητά τους ­ εμπρηστές. Η ώρα που δρουν ­ από τις 3.30 έως
τις 5.30 τα ξημερώματα. Η «αγαπημένη» τους μέρα ­ το Σάββατο. Κατά τα άλλα,
δεν έχουν συγκεκριμένη εποχή δράσης. Μπορεί να κάνουν μήνες αποχής κι ύστερα
απανωτές «εμφανίσεις»!

Έτσι πυρπόλησαν από τον Ιανουάριο του 1999 έως τον τωρινό 14 αυτοκίνητα που
ήταν παρκαρισμένα σε απόσταση… 30 μέτρων από το ανάπτυγμα του πεζοδρομίου
της οδού Πουλχερίας έως και το απέναντι πάρκινγκ του γυμναστηρίου! Το
«κομμάτι» αυτό συγκεντρώνει την προτίμησή τους. Προκαλούν φαίνεται την
αστυνομία οι εμπρηστές! Αλλά η αστυνομία δεν μπαίνει στον κόπο να…
ανταποκριθεί ­ ούτε περιπολεί στο λόφο ούτε στήνει ενέδρες στα επίμαχα σημεία.

Είναι «στοιχειωμένο» το πρόβλημα των εμπρηστών του λόφου. Πάνε πέντε σχεδόν
χρόνια από τότε που κάηκαν τα πρώτα αυτοκίνητα. Πέντε χρόνια, 30 συνολικά
αυτοκίνητα, τα μισά απ’ αυτά περιμετρικά του… πάρκινγκ. Πέντε χρόνια και η
Αστυνομία δεν συνέλαβε κανέναν και δεν εντόπισε ούτε ένα στοιχείο ­
πιθανολογεί μονάχα ότι είναι μάλλον «νεαροί δράστες», μάλλον «οι ίδιοι πάντα»
και μάλλον «ένας ή δυο».

Έξω ακριβώς από το πάρκινγκ που πυρπολείται, υπάρχει εγκατάσταση για πυρόσβεση που δεν… λειτουργεί!

Για «ένας ή δύο» τα καταφέρνουν μια χαρά! Ο χώρος άλλωστε προσφέρεται. Έχει
πολλές διεξόδους κι άνετους τρόπους διαφυγής. Δεν χρειάζεται καν αυτοκίνητο ­
να γκαζώνει ο εμπρηστής μέσα στη νύχτα ή να κινδυνεύει κάποιος να δει τις
πινακίδες του. Κυρίως έχει σκοτάδι ο χώρος. Βαθύ, μαύρο σκοτάδι. Εννέα παρά
κάτι το βράδυ και η περιοχή μοιάζει έρημη. Ψυχή στο δρόμο. Στα γύρω μπαλκόνια
υπάρχουν αναμμένα φώτα αλλά με μικρή ακτίνα δράσης. Κάποιοι κάτοικοι, βέβαια,
έχουν πάρει και έξτρα μέτρα φωτισμού, ρίχνοντας άπλετο φως σε μεγαλύτερη
ακτίνα γύρω από το σπίτι τους (όπως παίρνουν και έξτρα μέτρα ασφαλείας
κάνοντάς τα απροσπέλαστα οχυρά), αλλά η ΔΕΗ και ο Δήμος Αθηναίων δεν δείχνουν
να συμμερίζονται την ανάγκη τους, παρά τα αλλεπάλληλα διαβήματα, τα έγγραφα
και τις διαμαρτυρίες πολλών κατοίκων αλλά και των τοπικών συλλόγων.

Αρκετοί είναι ήδη θύματα και όλοι ανεξαιρέτως είναι υποψήφια θύματα. Αφήνουν
το αυτοκίνητό τους το βράδυ και δεν ξέρουν τι θα βρουν το ξημέρωμα στη θέση
του.

Υπάρχει μια λύση ­ αφού η αστυνομία αδυνατεί να κάνει οτιδήποτε: Να
εγκαταλείψουν οι κάτοικοι τα… σπίτια τους και να μετακομίσουν σε άλλες
περιοχές. Αν πίσω από τους εμπρησμούς υπάρχει οργανωμένο σχέδιο, ίσως να ‘ναι
και αυτός ο απώτερος σκοπός κάποιου ή κάποιων παρανοϊκών εγκεφάλων. Αυτό
τουλάχιστον πιστεύει ο κινηματογραφιστής Θανάσης Ανανίδης, κάτοικος ­ από την
πρώτη ημέρα της γέννησής του που είναι η 1η Αυγούστου του 1925 ­ του
πυρπολημένου πια τετραγώνου της οδού Πουλχερίας: «Προσωπικά πιστεύω ότι
υπάρχει οργανωμένο σχέδιο κι αυτοί που καίνε παίρνουν εντολή να κάψουν! Δεν
καίνε τυχαία, ε, θα ‘χαν πια κουραστεί… Ο στόχος είναι να φύγουν οι κάτοικοι
και να γίνει η περιοχή κέντρο γραφείων, εκδόσεων, επιχειρήσεων. Είμαστε
προφανώς το εμπόδιο σε κάποια επιχειρούμενη “ανάπλαση” ­ άλλωστε είναι
παρατηρημένο ότι πριν από κάθε ανάπλαση οδηγούνται οι περιοχές στο έσχατο
σκαλοπάτι της κατάντιας. Έτσι “δικαιολογούνται” και τα ποσά που θα δαπανηθούν
για κάθε επιχείρηση… ανάπλασης!».

Είναι μια σκέψη που απασχόλησε και τον Νίκο Καλτσούνη, επαγγελματία στην
περιοχή των Εξαρχείων και αντιπρόεδρο του Συλλόγου «Η γειτονιά μας». Αλλά
μάλλον την αποκλείει. Θεωρεί πιθανότερο οι εμπρηστές να έχουν κάποια σχέση με
ομάδες αναρχικών, «να ‘ναι κάποια παιδιά που θέλουν να εκδικηθούν τους
“αστούς” γιατί έπιασε κάποιον φίλο τους η Αστυνομία και καίνε ένα αυτοκίνητο
δίχως καν να ξέρουν σε ποιον ανήκει…».

Φωτιά για τη φωτιά λοιπόν ­ κατά τον κ. Καλτσούνη ­ μια άποψη που βρίσκει κι
άλλους σύμφωνους, ειδικά εκείνους που έχουν παρατηρήσει ότι ναι μεν οι
περισσότεροι εμπρησμοί είναι τυχαίοι ­ σε περιόδους «ομαλότητας» και οι
κάτοχοι των πυρπολημένων αυτοκινήτων απλοί πολίτες (κι όχι εισαγγελείς,
πολιτικοί, βουλευτές) αλλά υπάρχουν και συγκεκριμένοι περίοδοι που ακολουθούν
εμπρησμοί ύστερα από γεγονότα ­ όπως εκείνα του Πολυτεχνείου, της επίσκεψης
Κλίντον ή μετά τη σύλληψη του Λεσπέρογλου.

Η δεύτερη εκδοχή δεν υιοθετείται από τους περισσότερους περιοίκους, θύματα ή
παρ’ ολίγον θύματα των εμπρηστών: «Δεν μπορεί κανείς να πει με βεβαιότητα ότι
πυρπολεί κάποιος αυτοκίνητα για λόγους εκδικητικούς, πολιτικούς ή έτσι για την
πλάκα», λέει ο κ. Γιώργος Αλεξίου, πολιτικός μηχανικός, κάτοικος του
πανέμορφου σπιτιού της οδού Έρσης, που είδε δυστυχώς το αυτοκίνητό του
«φλεγόμενη μάζα» από παλιοσίδερα: «Όπως και να ‘ναι, έχω την αίσθηση και την
έχουν και πολλοί άλλοι ότι πρόκειται για κάποιον ­ ένα άτομο, το πολύ δύο ­ με
ψυχική διαταραχή. Φαντάζομαι πως είναι κάποιος που σαν τον Νέρωνα κάθεται ψηλά
στο λόφο και θαυμάζει τις φλόγες που ο ίδιος προκάλεσε. Κάποιος που
αυτοθαυμάζεται.

Είναι μια διαστροφή που σίγουρα προέρχεται από νεαρά άτομα που κάποια στιγμή
διώχθηκαν από την Αστυνομία και έχουν μια αντιεξουσιαστική διάθεση. Μπορεί
πάλι η όλη τους πρακτική να ανάγεται στην αντίληψη “ας το κάψουμε για να το
απολαύσουμε” ­ όπως το παλιό “γιαούρτωμα” στους κουστουμαρισμένους!».

Πάνω: Σπίτι ερειπωμένο στην οδό Πουλχερίας που «φιλοξενεί» περιστασιακά τοξικομανείς. Αριστερά ο Νίκος Καλτσούνης: «Καίνε απλώς για να κάψουν. Φωτιά για τη φωτιά…» λέει

Το δικό του αυτοκίνητο κάηκε στην οδό Πουλχερίας ένα βράδυ του περασμένου
Μάρτη που έβρεχε… καταρρακτωδώς! Είναι ήδη θύμα και υποψήφιο θύμα «κάθε
βράδυ! Μπορεί να κάψουν το άλλο μου αυτοκίνητο απόψε ή αύριο το βράδυ. Κανείς
δεν ξέρει…». Τη νύχτα που είδε το αυτοκίνητό του να φλέγεται είπε μέσα του
«πανάθεμά με που ήρθα να ζήσω εδώ» κι ένιωσε μια βαθιά ανάγκη απόδρασης.
Κατέπνιξε εκείνη τη φωνή. Και αντιδρά κάθε φορά που η γυναίκα του, η δικηγόρος
κ. Σούλα Ιωαννίδου – Αλεξίου τον παροτρύνει να βρουν κάπου αλλού ένα
διαμέρισμα και να μετακομίσουν ύστερα από λίγα χρόνια: «Έχουμε φτιάξει ένα
σπίτι 600 τετραγωνικά που δημοσιεύτηκε τρεις φορές σε αρχιτεκτονικά περιοδικά.
Να το εγκαταλείψουμε, για ποιον; Μας λήστεψαν δυο φορές, το κάναμε φρούριο.
Μας κάψανε το αυτοκίνητο, πήραμε άλλο. Αλλά δεν θα φύγουμε…».

Το χειρότερο συναίσθημα είναι εκείνο των «ελεύθερων πολιορκημένων! Υπάρχει μια
εξαθλίωση στην ευρύτερη περιοχή και οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν συνεργάζονται
ούτε μαζί μας ούτε μεταξύ τους. Υπάρχει φόβος, αλλά κυρίως υπάρχει η αίσθηση
της εγκατάλειψης. Μια περιοχή στολίδι έγινε ελεεινή, έκτρωμα… Ηχορύπανση,
αυτοκίνητα πάνω στα πεζοδρόμια, φωτιές, ναρκωτικά, ο έμπορος να πουλά και ο
τοξικομανής να κάνει την ένεσή του κυριολεκτικά στην εσοχή της πόρτας σου…
Βγαίνεις και πέφτεις πάνω τους!».

Ο αρχιτέκτονας Ίνης Μεσαρέ έχει σταθεί τυχερός μέσα στην ατυχία του. Δυο φορές
έως τώρα είναι «παρ’ ολίγον θύμα. Τη μια φορά πρόλαβα και το έβγαλα την ώρα
που το διπλανό καιγόταν και τη δεύτερη είχα παρκάρει στο ίδιο σημείο που
πάρκαρε ο Κώστας Σεφέρογλου αλλά την… προηγούμενη μέρα. Κάηκε το αυτοκίνητό
του και το διπλανό ­ μέσα στο πάρκινγκ, στις 8 του Γενάρη».

Είναι τα δυο τελευταία αυτοκίνητα της σοδειάς των εμπρηστών. Τα «τελευταία»
έως την ώρα που γράφονται αυτές οι αράδες. Κανείς δεν ξέρει πόσο μακρύς θα
γίνει ο κατάλογος αν δεν παρθούν έγκαιρα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα.
Αν ο Δήμος Αθηναίων δεν βάλει τα χέρια στην τσέπη του (που έχει… καβούρια
όπως λένε οι κάτοικοι) να φωτίσει το πάρκινγκ, το γυμναστήριο, το 36ο Δημοτικό
Σχολείο (κάθε πρωί οι καθαρίστριες μαζεύουν πρώτα τις ματωμένες σύριγγες και
μετά σκουπίζουν), τον θεοσκότεινο λόφο… Αν η Αστυνομία δεν κάνει επιτόπιες
νυχτερινές περιπολίες ­ τουλάχιστον κάθε ώρα! Τώρα ούτε που ανηφορίζουν οι
άνδρες της Ασφάλειας τις μεταμεσονύκτιες ώρες…

Στη διάρκεια ενός εμπρησμού αυτοκινήτου που έγινε πέρυσι, έξω ακριβώς από το
σπίτι του στην οδό Έρσης ­ ο μόνος που έγινε 9.30 το βράδυ ­ ο Ίνης Μεσαρέ
ένιωσε να βρίσκεται προ μεγάλου κινδύνου: «Τα παντζούρια είναι ξύλινα,
κινδυνέψαμε να καούμε…». Πολλοί κάτοικοι της περιοχής, πέρα από τα έξτρα
μέτρα ασφαλείας που παίρνουν, εξαναγκάζονται να αλλάζουν την εξωτερική όψη των
σπιτιών τους ­ αντικαθιστώντας τις ξύλινες επενδύσεις τους με… μπετόν, όπως
το ζεύγος Φυντηκάκη.

Φοβούνται να τους επισκεφθούν οι φίλοι τους

Μαρία Φιλοπούλου: «Επί δέκα χρόνια ανέβαινα κάθε μέρα με τον σκύλο μου στον λόφο ­ δεν ξαναπάτησα από τότε που απέκτησα παιδιά…»

Το πιο απίστευτο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι περίοικοι στον λόφο του Στρέφη
είναι η αίσθηση του κοινωνικού αποκλεισμού. Το «θέρετρο» έγινε «γκέτο». Οι
φίλοι τους πια δεν τους επισκέπτονται ­ από το φόβο μήπως πυρποληθούν τα δικά
τους αυτοκίνητα! Δεν έχουν πια, λένε, το δικαίωμα «της κοινωνικής συνάθροισης,
αλλά και της μετακίνησης. Κι αυτό εμπίπτει στα όρια της διάκρισης πολιτών και
της προσβολής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Μια φίλη της οικογένειας Μεσαρέ
δήλωσε ανοιχτά: «Δεν έρχομαι, φοβάμαι για το αυτοκίνητό μου». Το ίδιο και
φίλοι της οικογένειας Αλεξίου: «Σόρι, αλλά εκεί καίγεται…». Οι γηγενείς δεν
έχουν απλώς πρόβλημα πού θα παρκάρουν και «αν εκεί όπου θα παρκάρουμε το πρωί
θα… καίει, αλλά και πρόβλημα να ανοίξουμε τα σπίτια μας στους φίλους μας.
Που έχουν δίκιο από την πλευρά τους…».

Πολλοί έχουν ήδη εγκαταλείψει τα σπίτια τους. Υπήρχε κάποτε ένα σχολείο στην
περιοχή, το 43ο, που είχε 420 μαθητές ­ την εποχή που πρόεδρος του Συλλόγου
Γονέων και Κηδεμόνων ήταν ο Θανάσης Ανανίδης. Το σχολείο έκλεισε, συγχωνεύτηκε
με το 36ο Δημοτικό. Σήμερα έχει 252 παιδιά. Και μόνο τα 100 είναι παιδιά
Ελλήνων…

Στην ευρύτερη περιοχή ­ λόφος του Στρέφη και Εξάρχεια ­ κατοικούν σήμερα
35.000 Έλληνες κι άλλοι τόσοι ξένοι. Υπάρχει ένας γενικότερος φόβος ­ να
κυκλοφορεί κανείς νύχτα.

«Παλιά ο λόφος είχε μόνιμη φύλαξη, περνούσε η υδροφόρος και υπάλληλοι του
δήμου που καθάριζαν. Είχε φως και ζωή. Τώρα έχει σκουπίδια, ναρκωτικά,
σκοτάδι. Κανείς δεν ανεβαίνει στον λόφο για βόλτα», λέει η Κάτια Σαββίδη.
«Είναι μια κατάσταση ερήμωσης, εγκατάλειψης, τα σκουπίδια συσσωρεύονται, τα
δέντρα δεν κλαδεύονται, τα παρτέρια μαραίνονται, η παιδική χαρά στον λόφο
είναι ένα χάλι και δεν φιλοξενεί παιδιά. Το ίδιο και η παιδική χαρά στον Άγιο
Νικόλαο, όπου πριν από λίγον καιρό τρυπήθηκε ένα μωράκι από ματωμένη σύριγγα
και τρέχουν ακόμα αλλόφρονες οι γονείς του…», συμπληρώνει η Μαρία
Φιλοπούλου.

Αυτός ο λόφος έχει άλλη ζωή τη μέρα και άλλη τη νύχτα. Αλλά υπάρχουν άνθρωποι
που ζουν εκεί όλο το 24ωρο. Και δεν μπορούν να καταλάβουν αν είναι θύματα
περισσότερο των εμπρηστών ή του δήμου και της Αστυνομίας.