ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ποιητικός πυρετός

Χόρχε Λουίς Μπόρχες (σκίτσο του Pericoli)

Το πάθος που συνταράσσει τον τελευταίο καιρό τους Αργεντίνους δεν είναι οι
περιπέτειες του Ντιέγκο Μαραντόνα. Τα καθημερινά σκάνδαλα του μεγάλου
ποδοσφαιριστή, οι εκρήξεις του και οι λιποθυμίες του, συγκινούν περισσότερο
τους Ευρωπαίους παρά τους συμπατριώτες του. Όχι, η Αργεντινή είναι ερωτευμένη
με την ποίηση. Στίχους γράφει η νεολαία της στους τοίχους. Ποιητές
απεικονίζουν τα μπλουζάκια που φοράει. Η ποίηση έχει γίνει ένας συλλογικός
τρόπος επικοινωνίας. «Δεν πρόκειται για φυγή από την πραγματικότητα, αλλά για
την αναζήτηση της αλήθειας μέσα από τις μεταφορές και τις ελλείψεις της
γλώσσας», εξηγεί ο Χόρχε Αουλιτσίνο από την εφημερίδα «Κλαρίν», γνωστός όχι
τόσο για τα άρθρα του όσο για τις ποιητικές του συλλογές που γίνονται
ανάρπαστες.

Για κάθε εκατό βιβλία που πωλούνται, τα δέκα είναι γραμμένα σε στίχους. Στον
πρόσφατο Εθνικό Διαγωνισμό Ποίησης υπεβλήθησαν 80.000 κείμενα, πράγμα που
σημαίνει ότι σε κάθε 450 κατοίκους αντιστοιχεί ένας επίδοξος ποιητής. Να ‘ναι
μια αντίδραση στη δημαγωγική γλώσσα των πολιτικών και των οικονομολόγων; «Η
εξουσία αδιαφορεί προς την ποίηση, κι όμως η ποίηση αφηγείται τη χώρα μας,
προστατεύει τις αναμνήσεις της, ακόμη και τις πιο επώδυνες, τις πιο
σπαρακτικές», λέει ο Αουλιτσίνο. «Είναι η μνήμη της, η μνήμη της σκιάς της
μνήμης, όπως έλεγε ο Χουάν Χελμάν, ένας από τους μεγαλύτερους σύγχρονους
ποιητές της Αργεντινής που τώρα ζει στο Μεξικό. Οι στίχοι του, όπως και οι
στίχοι τόσων άλλων ποιητών, αποτελούν τη συνείδησή μας. Σήμερα, αυτή η
συνείδηση είναι όπως το νερό για κάποιον που διψάει».

Στο Μπουένος Άιρες έχουν αναβιώσει οι ποιητικές βραδιές. Οι ποιητές πρώτα
διαβάζουν κι έπειτα πουλάνε. Το κοινό τους, από φορτηγατζήδες μέχρι αγρότες κι
από φοιτητές ως νοικοκυρές. Κάθε Τρίτη απαγγέλλουν στίχους στο Beckett Bar,
στο πολυτελές προάστιο Παλέρμο. Κάθε Τετάρτη μαζεύονται στο Σπίτι της Ποίησης,
στην παρακμιακή συνοικία Αμπάστο. Κάθε Πέμπτη, το ραντεβού είναι στο
Πολιτιστικό Κέντρο Ρόχας, στον αριθμό 2.038 της θρυλικής και ατέλειωτης
λεωφόρου Κοριέντες. Όσοι δεν αγαπούν τα μπαρ και τις βραδινές εξόδους μπορούν
να παρακολουθήσουν κάθε Δευτέρα και Σάββατο την εκπομπή «Το βιβλιοπωλείο στο
σπίτι σας». Την παρουσιάζει ο ποιητής Έκτορ Γιανόβερ και η θεαματικότητά της
δεν πέφτει ποτέ κάτω από τους 60.000 ανθρώπους.

Στις προθήκες των βιβλιοπωλείων δεν εκτίθενται μόνο οι γνωστοί Μπόρχες,
Νερούδα και Οκτάβιο Πας, αλλά ονόματα παντελώς άγνωστα στην Ευρώπη όπως
Σουσάνα Βιγιάλβα, Μιγκέλ Άνχελ Μπούστος, Λουσίνα Αλβάρες και Αλμπέρτο Χίρι.
Στην Αργεντινή, η ποίηση πουλάει. Ισως επειδή μας βοηθά να κοιτάζουμε μέσα
μας, λέει ο Αουλιτσίνο. «Μέσα από ποια διαδικασία γίναμε Αργεντίνοι; Για τις
δύο πρώτες γενιές μεταναστών, η νοσταλγία ήταν ένας φραγμός, μια φυλακή. Εγώ,
που ανήκω στην τρίτη γενιά, θέλω να μάθω τι είδους Αργεντίνος είμαι. Και
αναζητώ τις ιταλικές μου ρίζες μέσα από μεταφρασμένα ποιήματα του Παβέζε, του
Μοντάλε, του Ντάντε και του Ουνγκαρέτι».