ΖΕΛΙΚΟ ΟΜΠΡΑΝΤΟΒΙΤΣ Η ζωή το πιο μεγάλο σχολείο

ΜάΪος 1991. Πριν ξαπλώσει στο κρεβάτι του για να κοιμηθεί, ετοιμάζει τα
αθλητικά του ρούχα. Τις φόρμες, τα παπούτσια του και τις εμφανίσεις του, αφού
ο τότε εκλέκτορας της Εθνικής Γιουγκοσλαβίας, Ντούσαν `Ιβκοβιτς, τον περίμενε
στη συγκέντρωση των διεθνών για το Ευρωμπάσκετ της Ρώμης. Το πρωί, όμως, όταν
σηκώνεται, βγάζει από την ντουλάπα το κουστούμι του και το φορά. Ο Ζέλικο
Ομπράντοβιτς ήταν πλέον προπονητής. Μέσα σε ένα βράδυ, μετρώντας μόλις 31
χρόνια από τότε που πρωτοείδε το φως του κόσμου, έβαλε τελεία στην καριέρα του
ως μπασκετμπολίστας, στην οποία θα μπορούσε να προσθέσει ένα χρυσό μετάλλιο
Ευρώπης (Ρώμη) και ταυτόχρονα άνοιξε το καλύτερο κεφάλαιο της ζωής του.

Οκτώ χρόνια μετά, ο «Ζοτς», όπως τον αποκαλούν χαϊδευτικά στην πατρίδα του,
είναι ο πιο επιτυχημένος προπονητής της σύγχρονης ιστορίας του ευρωπαϊκού
μπάσκετ, ο πιο ακριβοπληρωμένος κόουτς της ηπείρου μας και αναμφίβολα το
«παιδί-θαύμα» της μεγάλης των πλάβι σχολής προπονητών. Κατέκτησε όλες τις
κορυφές, ξεπερνώντας τον δάσκαλό του (Ντούσαν Ίβκοβιτς), τις προσδοκίες των
ανθρώπων που τον ανακάλυψαν και τον εμπιστεύτηκαν (τον Ντράγκαν Κιτσάνοβιτς
και τον Μιλένκο Σάβοβιτς) πριν από οκτώ χρόνια, ακόμα και τα όνειρά του.

«`Αλλαξα ζωή σε μία νύχτα»

Στα παιδικά του χρόνια, στο μικρό Τσάτσακ, ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς δεν μπορούσε να φανταστεί πως το μπάσκετ θα γινόταν το σημαντικότερο πράγμα στη ζωή του

«Δεν μπορούσα να φανταστώ εκείνη την εποχή πως θα έφθανα σε αυτό το σημείο.
`Ολα έγιναν γρήγορα το συγκεκριμένο βράδυ. `Αλλαξα ζωή σε μία νύχτα. Ακούγεται
μεγάλο, όμως, ήταν κάτι που ήθελα πολύ να κάνω και για το οποίο
προετοιμαζόμουν καιρό. `Ημουν μπασκετμπολίστας και παράλληλα προπονητής σε
εφηβικές και παιδικές ομάδες, ενώ παρακολουθούσα τα μαθήματα στη σχολή των
προπονητών», παραδέχεται ο προπονητής και… μηχανοδηγός του «πράσινου
εξπρές», Ζέλικο Ομπράντοβιτς, ο οποίος μιλώντας για το άλμα στην προπονητική
θυμάται επίσης:

«Εκτός από τον Κιτσάνοβιτς και τον Σάβοβιτς που έκαναν κουμάντο στην Πάρτιζαν
Βελιγραδίου, δεν υπήρχαν πολλοί που συμφωνούσαν με την απόφασή μου.
«Τρελάθηκες; Είσαι καλά;», με ρωτούσαν οι φίλοι μου, επειδή είχα αποφασίσει να
εγκαταλείψω μία καριέρα που είχε φθάσει ίσως στο καλύτερο της σημείο και να
γίνω ξαφνικά προπονητής»

`Ετσι είναι ο Ομπράντοβιτς. Οδηγεί τη ζωή όπου εκείνος θέλει και δεν επιτρέπει
να γράψει εκείνη το σενάριο για το δικό του μέλλον. `Ανθρωπος της… πιάτσας,
όπως λένε οι φίλοι του, μάγκας της ζωής και του μπάσκετ, όπως υποστηρίζει ο
ίδιος.

«Έμαθα πολλά»

Εκείνο που πρέπει να προβληματίζει περισσότερο τον προπονητή του Παναθηναϊκού στις μετακομίσεις του ανά την Ευρώπη (Μαδρίτη, Τρεβίζο, Αθήνα) θα είναι η… μεταφορά της τροπαιοθήκης του. Εδώ παραλαμβάνει το βραβείο του κορυφαίου προπονητή για το 1995 από τον Μπ. Στάνκοβιτς

«Το σχολείο της ζωής είναι ένα σημαντικό κομμάτι για να ολοκληρωθεί ο
χαρακτήρας του ανθρώπου. Από τα σημαντικότερα ίσως. Υπάρχει, λοιπόν, και στη
δική μου ζωή. Πήρα και εγώ μερικά μαθήματα και πιστεύω ότι λειτούργησε θετικά
στη δημιουργία του χαρακτήρα μου. `Αλλωστε δεν ξέρω κανένα παίκτη που να έγινε
μεγάλος και να μην είχε τέτοιες εμπειρίες. Καταρχήν τα πρώτα βήματα σου τα
δίνουν οι γονείς σου. Έπειτα επηρεάζεσαι από τη φιλοσοφία που επικρατεί για τη
ζωή στο μέρος που μεγαλώνεις και μετά ανταλλάσσεις απόψεις με τους φίλους σου.
Εγώ αισθάνομαι τυχερός που είχα φίλους, οι οποίοι με άφησαν να δω τη ζωή από
όλες τις πλευρές της».

Και ο Ομπράντοβιτς στα 39 του χρόνια έχει γευτεί πολλά. Γεύσεις γλυκές,
γεύσεις πικρές. `Εχει γνωρίσει τον κίνδυνο, αλλά και την ασφάλεια, την οποία
του προσφέρουν τα εκατομμύρια που του απλώνουν κάθε καλοκαίρι στα πόδια του οι
μεγαλομέτοχοι των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών ομάδων για να τον δελεάσουν.

Την πιο δυνατή εμπειρία τη βίωσε, πριν από τρία χρόνια, στις 24 Φεβρουαρίου.
Εκείνο το βράδυ ούτε λίγο ούτε πολύ «είδε τον Χάρο με τα μάτια του». Στο 301ο
χιλιόμετρο της Εθνικής οδού Αλμπαθέτε – Μαδρίτης, το αυτοκίνητό του ξέφυγε από
την πορεία του και καρφώθηκε σε έναν τηλεφωνικό θάλαμο. «Εκείνη τη στιγμή
κατάλαβα πόσο σπουδαία είναι η ζωή. Για λίγα δευτερόλεπτα νόμιζα ότι πέθανα
και αναστήθηκα και γι’ αυτό γιορτάζω δύο φορές τα γενέθλια μου», περιγράφει.
Εμπειρία ζωής χαρακτηρίζει 15 χρόνια μετά και την (δυσάρεστη) περιπέτεια με τη
δικαιοσύνη, που τον οδήγησε τον χειμώνα του 1987, πίσω από τα κάγκελα της
φυλακής. Σε τροχαίο δυστύχημα στο Βελιγράδι είχε προκαλέσει τον θανάσιμο
τραυματισμό μιας γυναίκας.

«Είναι ένα μέρος της ζωής μου και αυτό το κομμάτι. Δεν είναι κρυφό και δεν το
αποφεύγω, αφού είναι ένα γεγονός.

Μάλιστα κατ’ επανάληψη έχω αναφερθεί σε αυτό και έχω εξηγήσει τι είχε συμβεί.
Από τότε έχουν περάσει 15 ολόκληρα χρόνια. Τώρα το αντιμετωπίζω σαν ένα
μάθημα. Ο άνθρωπος διδάσκεται από τα θετικά και από τα αρνητικά πράγματα που
του συμβαίνουν. Και εγώ από εκείνο το περιστατικό έμαθα πολλά», λέει θέλοντας
να κλείσει, όχι, όμως, και να παραγράψει το συγκεκριμένο κεφάλαιο.

ΑΝ ΔΕΝ ΕΠΑΙΖΑ ΜΠΑΣΚΕΤ…

Θα ήθελα να ήμουν κριτικός βιβλίων

Γεμάτος περηφάνια, καμαρώνει τον διάδοχό του, τον μικρό Τζόρτζιε στην αγκαλιά της συζύγου του Βέσνα

Πριν από 39 χρόνια και 313 ημέρες σε μια κωμόπολη, περίπου 140 χιλιόμετρα έξω
από το Βελιγράδι, γεννήθηκε ο Ζέλικο ή Ζέλιμιρ, όπως αναγράφει η ταυτότητα
του, Ομπράντοβιτς. Στο μικρό Τσάτσακ, για το οποίο ο ίδιος λέει αφόρητα:
«Είναι η καρδιά της Σερβίας» και το πρόσωπο του φεγγοβολάει.

Στα δρομάκια του έκανε τα πρώτα του βήματα. Ως άνθρωπος και αργότερα ως
αθλητής. Αν και ο πατέρας του τον προόριζε για άλλα πράγματα. «Οι γονείς μου
είναι τώρα συνταξιούχοι. Δούλευαν και οι δύο σε ένα εργοστάσιο, το
«Σλομπόντνα» που σημαίνει «Ελευθερία» και κατασκεύαζε οικιακά σκεύη. Με τους
βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ ισοπεδώθηκε» εξιστορεί ο προπονητής του Παναθηναϊκού,
που ως μοναχοπαίδι της οικογένειας Ομπράντοβιτς απολάμβανε όλα τα αγαθά που
μπορούσαν να προσφέρουν οι γονείς του στο σπίτι.

«Ε, δεν με είχαν και στα ώπα-ώπα. Ζούσαμε μια νορμάλ ζωή, οπότε δεν ήταν
εύκολο να με καλομάθουν. Μου έδιναν ό,τι έδινε στα παιδιά της κάθε οικογένεια»
σπεύδει να διευκρινίσει και μιλώντας για τα σχολικά του χρόνια θυμάται: «Σαφώς
και δεν σκεφτόμουν πως το μπάσκετ θα γινόταν το σημαντικότερο πράγμα στη ζωή
μου. Η βασική μου απασχόληση, εννοώ. Ο πατέρας μου ήθελε να τελειώσω το
τεχνικό σχολείο και γίνω μηχανικός. Εγώ όμως δεν σκεφτόμουν το ίδιο. Αν δεν
γινόμουν μπασκετμπολίστας, θα ήθελα να ήμουν κριτικός βιβλίων».

Οι φιλοσοφικές αναζητήσεις του βρίσκουν καταφύγιο στα βιβλία, αν και η
φυσιογνωμία του και η συμπεριφορά του ξεγελούν: «Προτιμώ τους Σέρβους
συγγραφείς, ενώ μου αρέσουν γενικώς όλοι οι μοντέρνοι Ευρωπαίοι. Ο καλύτερος
όμως είναι ο Ντοστογιέφσκι».

Εκτός από την ανάγνωση βιβλίων ο Ζοτς, στις λίγες εκτός μπάσκετ ώρες της
ημέρας, ασχολείται με τα παιδιά του, την 14χρονη Άνια και τον 10 μηνών
Τζόρτζιε, πηγαίνει σε κάποια ρεστοράν της Αθήνας που συνήθως είναι προτάσεις
του Ντούσαν Ίβκοβιτς, του Μποντίρογκα ή του βοηθού του, Δημήτρη Ιτούδη.

Όταν δραπετεύει από το μπάσκετ, βρίσκει διέξοδο στο ψάρεμα. Του αρέσει να
ακούει μπαλάντες του Μπομπ Ντίλαν, ισπανικά φλαμένγκο και εσχάτως τραγούδια
του Αντώνη Ρέμου.

Ο ΙΒΚΟΒΙΤΣ

Μεγάλος αδελφός και δάσκαλος

Συνάντηση (σέρβικης) κορυφής. `Ιβκοβιτς, Μπάγιεβιτς και Τάνιεβιτς είναι μεγαλύτεροι σε ηλικία από τον Ομπράντοβιτς, όμως, από τίτλους σίγουρα δεν έχει τίποτα να ζηλέψει. Το αντίθετο μπορεί…

Είναι δάσκαλός του. Είναι φίλος του. Τον αποκαλεί «μεγάλο αδελφό». Είναι
εδώ και λίγες εβδομάδες κουμπάρος του. Είναι ο Ντούσαν `Ιβκοβιτς. «Μου έμαθε
και μου μαθαίνει πολλά πράγματα. Πράγματα για το μπάσκετ και τη ζωή», τονίζει
με έμφαση ο Ομπράντοβιτς, που καταλαβαίνει με μιας που θέλω να οδηγηθεί η
κουβέντα πριν καν ο Δημήτρης Ιτούδης ­ που έχει γίνει το «alter ego» του ­ του
εξηγήσει την ερώτηση.

Η φιλία, όμως, φιλία, αλλά το πρωτάθλημα, πρωτάθλημα. Ο Γιουγκοσλάβος
συνοφρυώνεται μόλις του εκφράζουμε έναν από τους σοβαρότερους λόγους που θα
τον κρατούσε την προηγούμενη τριετία μακριά από το ΟΑΚΑ: η παρουσία του
`Ιβκοβιτς στον «ερυθρόλευκο» πάγκο, που θα δημιουργούσε υποψίες στην εκ φύσεως
καχύποπτη Ελλάδα.

«Σχέση ζωής»

«Η σχέση μου με τον Ντούντα είναι σχέση ζωής. `Οταν είμαστε στο παρκέ είναι
εντελώς διαφορετικά τα πράγματα. Εκείνος είναι εκεί, στην απέναντι πλευρά, και
εγώ από εδώ…», λέει και κινεί τα χέρια στο τραπέζι και συνεχίζει: «Θέλω να
τον κερδίσω και εκείνος το ίδιο. Πρέπει ο κόσμος να καταλάβει πως άλλο είναι
το επάγγελμα και άλλο οι διαπροσωπικές σχέσεις».

Κουβέντα με τον Ομπράντοβιτς, τον άνθρωπο που έχει χρεωθεί έως κατηγορηθεί
περισσότερο από κάθε άλλο μέλος της αθλητικής κοινωνίας την εύνοια της τύχης
και να μην αναφερθούμε στη Θεά της ευτυχίας και της συμπτώσεως κατά τους
αρχαίους `Ελληνες. «Αν η σκληρή δουλειά είναι τύχη, τότε ναι είμαι πολύ
τυχερός. Αν μπορεί κάποιος να έχει την τύχη με το μέρος του είναι πολύ καλό.
Στη Γιουγκοσλαβία, όμως, έχουμε ένα ρητό: η τύχη ακολουθεί τους θαρραλέους. Ε,
λοιπόν, εγώ δεν είμαι τυχερός, αλλά θαρραλέος».