«Η Ευρώπη πρέπει να γίνει μια παγκόσμια δύναμη»

Ο υπερπληθυσμός θα οδηγήσει σε πολέμους και συγκρούσεις, προειδοποιεί ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Χέλμουτ Σμιτ

Στο κατώφλι της τρίτης χιλιετίας, η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει πρωτόγνωρα
προβλήματα χωρίς να έχει συλλάβει πλήρως τις πραγματικές τους διαστάσεις.
Ανεξάρτητα, λοιπόν, από τα διάφορα αισιόδοξα ή απαισιόδοξα σενάρια, ο αιώνας
που αρχίζει έχει μεγάλες πιθανότητες να αποδειχθεί εντελώς διαφορετικός από
αυτούς που γνωρίσαμε, επισημαίνει ο πρώην Γερμανός καγκελάριος Χέλμουτ Σμιτ σε
άρθρο του στην εφημερίδα «Ντι Τσάιτ».

Το πρώτο μεγάλο πρόβλημα, κατά τον καγκελάριο, είναι το περιβαλλοντικό. Αυτό
εκδηλώνεται άμεσα με την άνοδο της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη κατά 0,3 έως
0,6 βαθμούς Κελσίου τον τελευταίο αιώνα. Οι επιστήμονες προσδοκούν για τον 21ο
αιώνα μία άνοδο της μέσης θερμοκρασίας τουλάχιστον κατά 1,5 βαθμό Κελσίου, που
μπορεί να φθάσει και τους 3 βαθμούς. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα λειώσουν οι
πάγοι, με άμεσο αποτέλεσμα οι παράκτιες περιοχές σε πολλά μέρη της γης να
βρεθούν κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ουδείς λογικός άνθρωπος
αμφισβητεί, επισημαίνει ο Σμιτ, ότι αυτή η άνοδος οφείλεται στο φαινόμενο του
θερμοκηπίου. Διαφωνία υπάρχει μόνο για το κατά πόσον αυτό το φαινόμενο
οφείλεται εξολοκλήρου στην ανθρώπινη δραστηριότητα.

Η εκρηκτική αύξηση του πληθυσμού από 1,6 δισεκατομμύρια το 1900 σε 6
δισεκατομμύρια το έτος 2000 θα συνεχιστεί και το έτος 2050 θα κατοικούν τη γη
περίπου 9 δισεκατομμύρια άνθρωποι. Ο υπερπληθυσμός και η καταστροφή του
περιβάλλοντος θα οδηγήσουν σε συγκρούσεις και πολέμους: για τα εδάφη, τις
καλλιεργήσιμες εκτάσεις, προπάντων όμως για το νερό. Οι πόλεμοι αυτοί θα
διεξαχθούν στον Τρίτο Κόσμο και εξαιτίας τους πολλά εκατομμύρια άνθρωποι θα
προσπαθήσουν να καταφύγουν στη Δυτική Ευρώπη και τη Βόρειο Αμερική.

Ο πρώην καγκελάριος υποστηρίζει πως ο ρυθμός της τεχνολογικής προόδου θα
επιταχυνθεί τον 21ο αιώνα. Ταυτόχρονα όμως θα μειώνεται ο χρόνος που
απαιτείται για να μεταφερθεί η τεχνογνωσία, με αποτέλεσμα τα προηγμένα
βιομηχανικά κράτη της Ευρώπης να αντιμετωπίσουν έναν τρομακτικό ανταγωνισμό
για τις θέσεις εργασίας.

Ποια θα είναι η πολιτική δομή του 21ου αιώνα; Ποιες θα είναι οι ισχυρές
δυνάμεις του μέλλοντος; Κατά τον Σμιτ, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι οι
Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν η σημαντικότερη υπερδύναμη. Υπερδύναμη είναι
όμως και η Κίνα. Έτσι την αντιμετωπίζουν ήδη στην Ασία και περιμένουν ότι στα
επόμενα 20 με 30 χρόνια το κινεζικό νόμισμα θα έχει το ίδιο βάρος με το
δολάριο ή το ευρώ. Το μερίδιο της Κίνας στο διεθνές εμπόριο αναμένεται να
ξεπεράσει εκείνο της Ιαπωνίας. Η Ρωσία παραμένει η μεγαλύτερη χώρα του κόσμου
και διαθέτει ένα οπλοστάσιο με 10.000 πυρηνικές κεφαλές. Αλλά και η Ινδία, με
το 1,5 δισεκατομμύριο κατοίκων και τη σημαντική βιομηχανία πληροφορικής, θα
μπορούσε στη διάρκεια του 21ου αιώνα να αποκτήσει αυτό το καθεστώς. Τα
γεωπολιτικά δεδομένα έχουν αλλάξει σε σχέση με τον 20ό αιώνα. Όσο για τη «νέα
παγκόσμια τάξη», αυτή παραμένει το ζητούμενο.

Το συμπέρασμα του Σμιτ είναι ότι στα σχετικά μικρά ευρωπαϊκά κράτη επιβάλλεται
να επιταχύνουν την ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αλλιώς δεν θα μπορέσουν
να προστατεύσουν τα ζωτικά τους συμφέροντα σε κανένα πεδίο. Η Ευρώπη θα πρέπει
να γίνει μια παγκόσμια δύναμη, αν θέλει να παίξει έναν ρόλο τον 21 αιώνα.