Χάρηκαν κι οι… δύο στην «πρώτη πράξη»

Ο μηνυτής απουσίαζε «για να μη θεωρηθεί ότι η παρουσία του επιδρά στην
έκδοση της απόφασης». Ο κατηγορούμενος αγωνιούσε και οι δικαστές διασκέπτονταν
επί περίπου τρεις ώρες. Η απόφαση περιείχε κάποιες εκπλήξεις, που τις
προκάλεσαν οι μειοψηφίες, ενώ η αναγνώριση του ελαφρυντικού δεν αιφνιδίασε. Το
είχε ήδη εισηγηθεί ο εισαγγελέας της έδρας.

Η στιγμή της απόφασης: Οι μειοψηφίες δικαίωσαν τον κ. Κατριβάνο, η ποινή τον κ. Γιαννόπουλο

Καθισμένος στο εδώλιο, ο υπερνομάρχης κ. Θόδωρος Κατριβάνος άκουγε προσεκτικά.
Ο πρόεδρος του Γ’ Τριμελούς Εφετείου της Αθήνας κ. Δημ. Κιτρίδης, ύστερα από
μια πολυήμερη και επίπονη διαδικασία, εκφωνεί την απόφαση: «Το δικαστήριο
κηρύσσει ένοχο τον κατηγορούμενο για συκοφαντική δυσφήμηση κατ’ εξακολούθηση
και για απλή δυσφήμηση. Ένα μέλος του δικαστηρίου, ο προεδρεύων της
συνεδρίασης, είχε την άποψη ότι είναι ένοχος για συκοφαντική δυσφήμηση κατά
συρροή.»

Οι τρεις εφέτες ­ Δ. Κιτρίδης, Λεων. Ζερβομπεάκος και Μίτση Παπαντωνοπούλου ­
συμφώνησαν μόνο σε δύο σημεία του κατηγορητηρίου, αλλά και στην αναγνώριση του
ελαφρυντικού, καθώς «ο κατηγορούμενος παρασύρθηκε από οργή που του προκάλεσε
άδικη εναντίον του επίθεση». Ομόφωνη ήταν η θέση των δικαστών στην ενοχή του
κ. Κατριβάνου για συκοφαντική δυσφήμηση του κ. Ε. Γιαννόπουλου όσον αφορά τις
δηλώσεις του για τη νόθευση του στρατολογικού του μητρώου, αλλά και για τον
σφετερισμό της Εθνικής Αντίστασης.

Διαφωνίες

Διαφωνίες προέκυψαν σε βασικά ζητήματα του κατηγορητηρίου ­ για τη συμμετοχή ή
μη του υπουργού Δικαιοσύνης στο ΕΑΜ και στον ΕΛΑΣ, στους αγώνες της Εθνικής
Αντίστασης και στον κυβερνητικό στρατό την περίοδο 1945-50 ­ που είχαν ως
αποτέλεσμα, στην τελευταία περίπτωση, να ευνοηθεί ο κατηγορούμενος.
Ειδικότερα, στα δύο πρώτα θέματα, τα οποία απασχόλησαν το δικαστήριο επί
πολλές ημέρες, ο εφέτης κ. Λ. Ζερβομπεάκος είχε τη γνώμη ότι ο κ. Κατριβάνος
έπρεπε να κριθεί ένοχος για απλή δυσφήμηση, επειδή ακριβώς «δεν αποδείχθηκε
στο δικαστήριο η αλήθεια». Επικράτησε όμως η αυστηρότερη άποψη των δύο
συναδέλφων του. Στο τρίτο σκέλος αντεστράφησαν οι όροι. Η πλειοψηφία, την
οποία αποτέλεσαν οι εφέτες Λ. Ζερβομπεάκος και Μ. Παπαντωνοπούλου, επέβαλαν
την επιεικέστερη κατηγορία της απλής δυσφήμησης ­ αφού επίσης δεν αποδείχθηκε
η αλήθεια ­ τη στιγμή που ο πρόεδρος τάχθηκε υπέρ της συκοφαντικής δυσφήμησης.

Ικανοποίηση

Η ποινή φυλάκισης των 15 μηνών ικανοποίησε, όπως φάνηκε, και τις δύο πλευρές.
Για διαφορετικούς βεβαίως λόγους. Η πλευρά του κατηγορουμένου ­ όχι τόσο ο
ίδιος όσο οι υπερασπιστές του ­ χάρηκε για τις μειοψηφίες, τις οποίες μάλλον
δεν περίμενε. «Περίμενα την απόφαση» είπε αμέσως μετά ο κ. Κατριβάνος. «Χαίρω,
γιατί περιέχει μια χαρακτηριστική επιμονή ενός μέλους του δικαστηρίου. Αν δεν
ήταν μηνυτής μου ο υπουργός Δικαιοσύνης, η απόφαση θα ήταν πολύ διαφορετική.
Στην ουσία αντίδικός μου ήταν το υπουργείο Δικαιοσύνης. Αν δικαζόμουν με τα
στοιχεία που είχα και με αυτά που έμαθα εδώ ­ τα έγγραφα του υπουργείου
Εθνικής Αμύνης ­ τα πράγματα δεν θα ήταν έτσι».

Ο κ. Κατριβάνος αντέδρασε έντονα όταν ο πρόεδρος του δικαστηρίου επισήμανε πως
οι καταδικαστικές αποφάσεις που αναφέρονται στο ποινικό του μητρώο δεν
επιτρέπουν την αναγνώριση του προτέρου εντίμου βίου. «Διαβάστε το, κ. πρόεδρε»
επέμεινε. Οι καταδίκες που περιλαμβάνονταν ήταν αποφάσεις των ετών 1946-48,
για αδικήματα περί Τύπου, όταν ο κ. Κατριβάνος ήταν διευθυντής εφημερίδας,
όπως είπε. «Αυτά έχουν παραγραφεί» φώναζε.

Εκ μέρους του υπουργού Δικαιοσύνης μίλησε ο δικηγόρος του κ. Κ. Νταϊλιάνας, ο
οποίος τόνισε πως «σε κανένα δικαστή δεν μπορεί να υπάρξει πολιτική επιρροή»,
απαντώντας στα σχετικά σχόλια του κατηγορουμένου υπερνομάρχη, ο οποίος, ας
σημειωθεί, εξέφρασε τα παράπονά του για την παρουσίαση του θέματος από τα
κανάλια. «Τα ποινικά αδικήματα κρίνονται από τα δικαστήρια. Το δικαστήριο
έκρινε ότι ο κ. Κατριβάνος συκοφάντησε τον υπουργό. Είμαι βέβαιος ότι ο
μηνυτής θα ικανοποιηθεί» κατέληξε ο κ. Νταϊλιάνας και όλοι αποχώρησαν από το
Εφετείο της Αθήνας που «έζησε» με αυτή τη δίκη τις τελευταίες… δόξες του.

«Ο αγώνας θα συνεχιστεί» δήλωσε ο κ. Κατριβάνος λίγο πριν ασκήσει έφεση κατά
της «ιστορικής» απόφασης, για την οποία ο εκ των συνηγόρων υπεράσπισής του κ.
Τάκης Παππάς είχε «μια ένσταση απορίας» ­ όπως είπε στον πρόεδρο του
δικαστηρίου ­, «αλλά δεν μπορούσε να τη στηρίξει νομικά».