ΔΡΟΜΟΙ

Οι καταστροφές…

… που είχε υποσχεθεί ο ιός της χιλιετίας είναι πια βέβαιο πως δεν θα
πραγματοποιηθούν. Όσοι ήταν έτοιμοι για όλα, ξαφνιάστηκαν από την «ηλεκτρονική
ηρεμία» που εξακολουθεί να βασιλεύει μετά το γύρισμα του ρολογιού της
χιλιετίας. Μα εκείνο που ξαφνιάζει περισσότερο, είναι πώς οι προγραμματιστές
των κομπιούτερ δεν σκέφτηκαν ότι μετά το 1999 ακολουθεί το 2000. Αυτή η μικρή
παράλειψη κόστισε στην παγκόσμια οικονομία περίπου 600 δισεκατομμύρια δολάρια
­ και μάλιστα χωρίς καταστροφές. Τόσα χρειάστηκε να πληρώσουν οι επιχειρήσεις
και οι κυβερνήσεις για να διορθώσουν τα προγράμματα των κομπιούτερ τους,
προκειμένου να εξασφαλίσουν τη σωστή λειτουργία τους στους πυρηνικούς
σταθμούς, τα νοσοκομεία, τις τράπεζες και τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας.

Το φταίξιμο…

… πάει από τον έναν στον άλλο, όποτε γίνεται κουβέντα για το ποιους βαραίνει
η ευθύνη για το πρόβλημα του ιού Υ2Κ. Πριν από σαράντα χρόνια, όταν ό,τι είχε
σχέση με τα κομπιούτερ ήταν πανάκριβο, η εξοικονόμηση δύο ψηφίων ­ 00 αντί
2000 ­ είχε κάποια λογική. Μερικοί ρίχνουν το φταίξιμο στο Πεντάγωνο. Στη
δεκαετία του 1960, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας, που ήταν τότε ο κυριότερος
χρήστης ηλεκτρονικών υπολογιστών, χρησιμοποιούσε ένα σύστημα με διψήφιες
χρονολογίες. Από τότε, πολλοί ειδικοί επιστήμονες έβλεπαν ξεκάθαρα τους
κινδύνους. Από το 1971, η αρμόδια αμερικανική επιτροπή συνιστούσε τη χρήση
τετραψήφιων χρονολογιών και προειδοποιούσε για τον ιό της χιλιετίας.

Η βιομηχανία…

… των κομπιούτερ αδιαφόρησε, με πρώτη και καλύτερη τη Microsoft, γράφει η
«Ουάσιγκτον Ποστ». Το πρώτο λειτουργικό σύστημα, το DOS της Microsoft, που
γνώρισε ευρύτατη διάδοση στις αρχές της δεκαετίας του 1980, χρησιμοποιούσε
διψήφιες χρονολογίες ­ μάλλον δικαιολογημένα, αφού όλοι έκαναν το ίδιο εκείνον
τον καιρό. Όταν όμως το DOS παραχώρησε τη θέση του στα Windows, στη δεκαετία
του 1990, δεν υπήρχε πια καμιά δικαιολογία για την παράλειψη της Microsoft να
υιοθετήσει την τετραψήφια χρονολόγηση. Η Apple, ας πούμε, η κυριότερη
ανταγωνίστρια της Microsoft, δεν είχε το πρόβλημα του ιού Υ2Κ, αφού από την
εμφάνισή τους, το 1984, όλα τα κομπιούτερ της τύπου Macintosh μπορούσαν να
«διαβάζουν» το έτος 2000. Από όλα αυτά μπορεί να βγάλει κανείς μερικά χρήσιμα
συμπεράσματα (όπως ο Ρόμπερτ Κάτνερ στην «Ουάσιγκτον Ποστ»).

Ιστορικά…

… έχει αποδειχθεί πως, είτε με ένα εξοντωτικό μάρκετινγκ είτε με την
κατάκτηση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά, η υποδεέστερη επιβάλλεται στην ανώτερη
τεχνολογία. Οι ιστορικοί του μέλλοντος θα χρησιμοποιήσουν τα Windows του Μπιλ
Γκέιτς ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας υποδεέστερης που εκτόπισε μια ανώτερη
τεχνολογία. Ύστερα, οι επιπτώσεις από τον πανικό με τον ιό φέρνουν αναπόφευκτα
στον νου έναν παραλληλισμό με εκείνους που ρυπαίνουν το περιβάλλον: αντί να
πληρώσουν αυτοί για τον καθαρισμό του, πληρώνει η κοινωνία. Έτσι και η
Microsoft, που κυριαρχεί στα λειτουργικά συστήματα: αντί να πληρώσει η ίδια τα
600 δισεκατομμύρια δολάρια, μετακύλισε το κόστος της παράλειψής της στις
επιχειρήσεις, το κράτος και τους ιδιώτες. Όσο για την περίφημη «ελεύθερη» και
«φιλελεύθερη» αγορά της πληροφορικής, απέδειξε πως έχει την ανάγκη της
εποπτείας του κράτους, που θα μπορούσε ίσως να διερευνήσει, εκτός από τις
ουσιαστικές, και τις νομικές ευθύνες.