ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η Πρωτοχρονιά ενός ισοβίτη

Οι ελεύθεροι άνθρωποι είδαμε πώς υποδέχθηκαν το 2000: με χορούς, τραγούδια
και φιλιά. Καιρός να μάθουμε πώς έκανε ρεβεγιόν κι ένας ισοβίτης.

Στη φυλακή. Οι κρατούμενοι υποδέχονται τη νέα χρονιά κτυπώντας δαιμονισμένα την πόρτα του κελιού τους

Αντίθετα με τα Χριστούγεννα, που επιτείνουν τη μοναξιά των φυλακισμένων, η
προσδοκία της Πρωτοχρονιάς δημιουργεί ένα ευχάριστο συναίσθημα. Ίσως τη νέα
χρονιά συμβούν επιτέλους αυτά τα ωραία πράγματα που δεν έγιναν την
προηγούμενη. Ακόμη κι αν δεν γίνει τίποτα, όμως, για έναν ισοβίτη σαν τον
Έρουιν Τζέιμς έχει σημασία το ότι είναι ακόμη ζωντανός. Την παραμονή της
Πρωτοχρονιάς, οι δεσμοφύλακες είχαν δικαίωμα να χουζουρέψουν λίγο παραπάνω.
Άνοιξαν έτσι τα κελιά λίγο αργότερα, στις 8.30 το πρωί, και οι κρατούμενοι
αντί να δουλέψουν έκαναν γυμναστική. Το γεύμα ήταν το συνηθισμένο: βραστές
πατάτες, μπριζόλα και πίτα. Η ατμόσφαιρα, όμως, ήταν διαφορετική, όλο χαμόγελα
και φιλικές χειρονομίες. Το απόγευμα τους έκαναν ένα κουίζ: ο νικητής κέρδισε
πέντε τηλεκάρτες. Και στις επτά το βράδυ επέστρεψαν στα κελιά τους, για να
κάνουν κι οι δεσμοφύλακες μιλένιουμ.

Ο Έρουιν άνοιξε το ραδιοφωνάκι του στην εκπομπή του Radio 4 «Ο φίλος των
φυλακισμένων» και περίμενε να περάσει η ώρα. Στις δώδεκα παρά δέκα έκανε ό,τι
κάνει αυτή την ώρα αυτής της ημέρας κάθε φυλακισμένος στη Βρετανία: πλησίασε
στην πόρτα του κελιού του μ’ ένα αμβλύ αντικείμενο στο χέρι. Εκείνος διάλεξε
μια κονσέρβα του καφέ. Κι όταν σήμαναν μεσάνυχτα, επικράτησε πανδαιμόνιο. Όλοι
άρχισαν να κτυπούν την πόρτα τους μ’ αυτό που κρατούσαν. Το απαιτεί η
παράδοση. Η σκηνή δεν κράτησε πάνω από δύο λεπτά. Κάποιος, κάπου έπαιζε
μουσική, την Ουβερτούρα 1812 του Τσαϊκόφσκι, αλλά οι ήχοι πνίγηκαν από τις
φωνές και τις βρισιές. Κάπου αλλού άναψαν φωτιές: οι κρατούμενοι έκαιγαν τα
σεντόνια τους.

Την πρώτη Πρωτοχρονιά που πέρασε στη φυλακή, στις αρχές της δεκαετίας του ’80,
ο Έρουιν είχε αποφασίσει να μην ακολουθήσει αυτή την παράδοση. Δεν ήταν
σίγουρος, άλλωστε, ότι εκείνος που του την περιέγραψε δεν του έκανε πλάκα.
Στις εννιά το βράδυ, έτσι, έπεσε στο κρεβάτι. Αλλά ξύπνησε από τη φασαρία.
Ήταν μεσάνυχτα κι όλοι κτυπούσαν την πόρτα του κελιού τους. Οι φυλακές
δονούνταν από τον θόρυβο. Άρχισε να ψάχνει όλος αγωνία το συρτάρι του μέχρι
που βρήκε μια κονσέρβα με σαρδέλες κι έτρεξε στην πόρτα. Μπανγκ! Μπανγκ!
Μπανγκ! Πόσο καλά αισθάνθηκε! Πόσο λυτρωμένος!

Οι επόμενες Πρωτοχρονιές δεν ήταν πολύ διαφορετικές. Και η έλευση του 2000,
γράφει ο Έρουιν Τζέιμς στην «Γκάρντιαν», δεν προκάλεσε μεγαλύτερο ενθουσιασμό
από άλλες χρονιές. Τα κελιά άνοιξαν στις 9 το πρωί, αλλά πέντε λεπτά αργότερα
η αυλή ήταν άδεια. Ο ‘Ερουιν περπάτησε λίγο με τον συγκρατούμενό του τον Στου,
που τον φωνάζουν Γκουρού. Είχαν σκεπάσει τα κεφάλια τους με πετσέτες για να
τους προστατεύουν από το κρύο κι από μακριά έμοιαζαν με μοναχούς. «Λοιπόν, τι
λες για το μιλένιουμ;» τον ρώτησε ο Έρουιν. «Μιλένιουμ; Ποιο μιλένιουμ;»
απάντησε εκείνος.