Ο Κολ έμεινε μόνος

Πριν από έξι βδομάδες, ο Χέλμουτ Κολ έπινε σαμπάνια μαζί με τον Τζωρτζ
Μπους και τον Μιχαήλ Γκορμπατσώφ. Η δημοτικότητά του και η αναγνώριση για το
έργο του ποτέ δεν ήταν μεγαλύτερη. Στις δημόσιες εμφανίσεις του, ο
ενθουσιασμός ήταν διάχυτος, σε σημείο που ο πρώην καγκελάριος είχε αρχίσει να
κάνει σκέψεις ακόμα και για μια νέα υποψηφιότητα.

Χέλμουτ Κολ. Ο πρώην καγκελάριος βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο. Αντιμετωπίζει κατηγορίες για απιστία, που μπορεί να οδηγήσουν σε ποινή φυλάκισης

Σήμερα, παραγγέλλει φαγητό στο γραφείο του και τρώει μόνος του, γιατί οι
πολιτικοί του «φίλοι» αποφεύγουν τις συναντήσεις μαζί του. Ως καγκελάριος, ο
Χέλμουτ Κολ είχε απολαύσει τη μοναξιά της κορυφής. Τώρα, γνωρίζει την οδυνηρή
απομόνωση του αποδιοπομπαίου τράγου. Και οι δύσκολες ημέρες βρίσκονται ακόμα
μπροστά του.

Τη Δευτέρα, η Εισαγγελία της Βόννης θα ξεκινήσει έρευνα εναντίον του για
απιστία κατά την άσκηση δημοσίου λειτουργήματος. Ο ανώτατος εισαγγελέας της
Βόννης ταξίδεψε χθες στο Βερολίνο για να ενημερώσει τον πρόεδρο της Βουλής
Βόλφγκανγκ Τίρζε. Ο πρόεδρος της Βουλής θα καλέσει τους αρχηγούς των κομμάτων
για να συζητήσουν το θέμα της άρσης της βουλευτικής ασυλίας του πρώην
καγκελαρίου. Το Σώμα πρέπει να αποφασίσει αν θα δεχθεί την έρευνα κατά του
Κολ, αίροντας τη βουλευτική του ασυλία εάν ασκηθεί δίωξη εναντίον του, ή εάν
θα εμποδίσει τη διεξαγωγή της. Οι αρχηγοί των κομμάτων θα πρέπει να καταλήξουν
σε συμφωνία μέσα σε 48 ώρες. Αν τελικά ασκηθεί δίωξη και αποδειχθεί η ενοχή
του, ο πρώην καγκελάριος αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης μέχρι πέντε χρόνια.

Όπως είναι γνωστό, ο Χέλμουτ Κολ παραδέχθηκε σε τηλεοπτική συνέντευξη ότι
έλαβε δωρεές ύψους 2 εκατομμυρίων μάρκων ως πρόεδρος του Χριστιανοδημοκρατικού
Κόμματος (CDU) ανάμεσα στο 1993 και το 1998. Με αυτόν τον τρόπο, ο Κολ
ομολόγησε ότι παραβίασε τον νόμο για τη χρηματοδότηση των κομμάτων στη
Γερμανία, που επιβάλλει να κατονομάζονται όλοι οι δωρητές που προσφέρουν στο
κόμμα περισσότερα από 6.000 μάρκα. Παρά την πίεση από το κόμμα του, τους
πολιτικούς του αντιπάλους και τα γερμανικά ΜΜΕ, ο πρώην καγκελάριος αρνείται
να κατονομάσει τους δωρητές. «Σε όλη μου τη ζωή θεωρούσα τις προσωπικές
σχέσεις εμπιστοσύνης σημαντικότερες από τους τυπικούς κανόνες», είχε δηλώσει
στην πρώτη τοποθέτησή του ο Κολ, όταν η υπόθεση αυτή ήρθε στο φως. Η δήλωση
αυτή φανερώνει ότι στο «σύστημα Κολ» η εμπιστοσύνη σήμαινε ένα δούναι και
λαβείν πίσω από κλειστές πόρτες.

Παραβιάζοντας ενσυνείδητα τον νόμο για τη χρηματοδότηση των κομμάτων, ο
Χέλμουτ Κολ έβαλε σε μεγάλους μπελάδες το CDU. To άνετο προβάδισμα των
Χριστιανοδημοκρατών έναντι των Σοσιαλδημοκρατών εξαφανίστηκε. Μέχρι τα μέσα
Νοεμβρίου, στο CDU πίστευαν ότι θα κάνουν περίπατο στις εκλογές του Σλέσβιγκ
Χόλστάιν, τον Φεβρουάριο. Τώρα αγωνιούν. Ο υποψήφιος πρωθυπουργός Φόλκερ Ρίε,
ένα γνήσιο πολιτικό τέκνο του Κολ, που διετέλεσε υπουργός Άμυνας και γενικός
γραμματέας του CDU την εποχή της παντοδυναμίας του, ακύρωσε όλες τις κοινές
εμφανίσεις που είχε προγραμματίσει με τον πρώην καγκελάριο στη διάρκεια της
προεκλογικής του εκστρατείας και διαχώρισε σαφώς τη θέση του από τον πολιτικό
του μέντορα. Η στάση τής νυν γενικής γραμματέως, Άντζελα Μέρκελ, ήταν ακόμα
σκληρότερη. Σε άρθρο της στη «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε», η Ανατολικογερμανίδα
πολιτικός, που οφείλει την καριέρα της στον Κολ, κάλεσε το CDU να αυτονομηθεί
από τον πρώην πατριάρχη και υποστήριξε πως ο πρώην καγκελάριος έβλαψε το
κόμμα. «Οι Χριστιανοδημοκράτες ήταν πάντοτε αμείλικτοι απέναντι σε εκείνους
που απειλούσαν την εκλογική τους επιτυχία και μάλιστα εν όψει εκλογών»,
σχολίασε τη συμπεριφορά των βαρόνων του κόμματος ο εκδότης τού «Σπίγκελ»,
Ρούντολφ Αουγκστάιν. Και η ομολογία αποδοχής των παράνομων δωρεών πιθανόν να
φέρει το κόμμα στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, γιατί μπορεί να υποχρεωθεί να
επιστρέψει τις κρατικές επιδοτήσεις που έπαιρνε την περίοδο που ο Κολ δεχόταν
τις παράνομες δωρεές.

Αναπάντητα ερωτήματα

Οι πολιτικές και οικονομικές συνέπειες για το CDU όπως και το βαθύτατο πλήγμα
στην υστεροφημία του Κολ ίσως να αποδειχθούν το μικρότερο κακό, καθώς οι
έρευνες θα προχωρούν. Ουδείς πιστεύει ότι ο πρώην καγκελάριος έπαιρνε τις
δωρεές για να τις βάλει στην τσέπη του, αυτό δεν απαντά όμως στο ερώτημα,
γιατί οι δωρητές έδιναν τα χρήματα και πώς το «σύστημα Κολ» τα χρησιμοποιούσε.
Όπως επισημαίνουν οι «Τάιμς» του Λονδίνου, τα επιτεύγματα του πρώην
καγκελαρίου θα μπουν κάτω από το μικροσκόπιο: «Αγοράστηκε η γερμανική
επανένωση; Αν ναι, πόσο και ποιος ωφελήθηκε; Μήπως χρησιμοποιήθηκαν παράνομα
μέσα και για την επίτευξη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης;». Υπό αμφισβήτηση, μαζί
με τον Κολ, τίθενται και το σχέδιο και η διάρκεια του «ευρωπαϊκού σπιτιού» που έχτισε.