Πώς έγιναν 5 δισ. τα 5 εκατ. δολάρια

Το 1995 η λέξη Ίντερνετ έμπαινε στο διεθνές λεξιλόγιο. Στελέχη μια
εταιρείας πληροφορικής των Ηνωμένων Πολιτειών, της SAIC, πίστεψαν ότι η
επένδυση στη νέα τεχνολογία ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για κέρδη.

Στα ύψη. Η απόδοση του χρηματιστηρίου Nasdaq ξεπέρασε φέτος το 80%

Αγόρασαν τότε έναντι πέντε εκατομμυρίων δολαρίων την εταιρεία Νέτγουορκ
Σολούσιονς, η οποία είχε την αποκλειστικότητα της διανομής διευθύνσεων του
διαδικτύου. Τότε, στον κατάλογό της υπήρχαν 340.000 διευθύνσεις. Σήμερα ο
αριθμός αυτός έχει φθάσει τα οκτώ εκατομμύρια. Η επένδυση των πέντε
εκατομμυρίων δολαρίων υπολογίζεται ότι αξίζει σήμερα 4,5 έως 5 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η τιμή της μετοχής της Νέτγουορκ Σολούσιονς έχει τριπλασιαστεί τους
τελευταίους δύο μήνες καθώς οι επενδυτές κυριεύθηκαν από αγοραστικό αμόκ για
μετοχές τεχνολογικών εταιρειών. Το αμόκ αυτό θυμίζει την κερδοσκοπική μανία
για τις μετοχές των εταιρειών παραγωγής τουλίπας που είχε καταλάβει το
ολλανδικό χρηματιστήριο τη δεκαετία του 1630. Την περασμένη εβδομάδα οι τιμές
των μετοχών του Ίντερνετ προσέφεραν στους επενδυτές κέρδη άνω του 8%, μια
απόδοση μεγαλύτερη από αυτή του ομολόγου του Αμερικανικού Δημοσίου ετήσιας διάρκειας.

«Η χρηματιστηριακή αγορά μας λέει ότι οι επενδυτές πιστεύουν στην επανάσταση
του Ίντερνετ», λέει ο Ουίλιαμ Γουάιμαν, χρηματιστηριακός αναλυτής. «Η αγορά
μας εξηγεί ότι το Ίντερνετ αλλάζει ριζικά τα επιχειρηματικά μοντέλα.
Μακροπρόθεσμα αυτή η αλλαγή θα αποδειχθεί. Βραχυπρόθεσμα, ωστόσο, παρατηρούμε
κάποια τρελά πράγματα». Η αχαλίνωτη όρεξη των επενδυτών για τεχνολογικές
μετοχές θυμίζει τη μανία για τουλίπες, όπως την περιγράφει ο Τσάρλς Μακέι στο
κλασικό έργο του «Ομαδική παράκρουση και η τρέλα των όχλων». «Στο τέλος»,
γράφει ο Μακέι, «οι πιο λογικοί κατάλαβαν ότι αυτή η τρέλα δεν θα διαρκούσε
για πάντα. Οι πλούσιοι δεν αγόραζαν τα λουλούδια για να τα φυτέψουν στους
κήπους τους, αλλά για να τα πουλήσουν πάλι, αποκομίζοντας κέρδος». Πάντως
ακόμη και οι πιο απαισιόδοξοι δεν πιστεύουν ότι η χρηματιστηριακή κατάρρευση
της Ολλανδίας του 17ου αιώνα θα επαναληφθεί με τις μετοχές του τεχνολογικού
τομέα του εικοστού αιώνα. Συμφωνούν, όμως, ότι μέσα στο 1999 οι τεχνολογικές
μετοχές γενικότερα και ειδικότερα οι μετοχές των εταιρειών του Ίντερνετ θα
σημειώσουν πτώση.

Μάλιστα, κάποιοι χρηματιστηριακοί αναλυτές εύχονται αυτήν την πτώση. Ο
Ντέιβιντ Τέστα, διευθυντής επενδύσεων της επενδυτικής εταιρείας Ρόουι Πράις
στη Βαλτιμόρη, εκτιμά ότι η εξάρτηση της αγοράς από έναν περιορισμένο αριθμό
τεχνολογικών μετοχών είναι ένα «προειδοποιητικό σήμα. Η αγορά έχει φτάσει σε
ένα σημείο το οποίο είναι εξαιρετικά ακραίο». Πολλοί χρηματιστές προβλέπουν
μια πτώση από 15% έως 40% μέχρι τον ερχόμενο Φεβρουάριο. «Η άνοδος που είδαμε
την περίοδο των Χριστουγέννων θα συνεχισθεί πιθανότατα μέχρι τα μέσα
Ιανουαρίου», λέει ο Ούλριχ Βέιλ, αναλυτής του χρηματιστηριακού κλάδου της
τεχνολογίας. «Παραδοσιακά οι αρχές Ιανουαρίου είναι μια καλή περίοδος για το
χρηματιστήριο». Μετά, όμως, τι; «Μετά πιστεύω ότι θα ζήσουμε απρόβλεπτες
καταστάσεις. Η αγορά είναι εξαιρετικά υπερτιμημένη με βάση οποιαδήποτε λογικά στάνταρντ…».