Τα «αέρια του θερμοκηπίου» φέρνουν τις καταστροφές

Οι ειδικοί είχαν προειδοποιήσει εδώ και χρόνια. Έλεγαν και ξαναέλεγαν πως «οι
μικρές αλλαγές του παγκόσμιου κλίματος μπορούν να προκαλέσουν μεγάλες και
ξαφνικές αλλαγές στη συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων» ­ φαινομένων όπως
αυτών που προκαλούν μεγάλων διαστάσεων φυσικές καταστροφές στην Ευρώπη. Όπως
χαρακτηριστικά λέει ο κ. Χρήστος Ζερεφός, διευθυντής στο Εργαστήριο Φυσικής
της Ατμόσφαιρας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, «η επιστήμη είχε
διαγνώσει προ καιρού την ασθένεια κι έμενε να έρθει και ο πυρετός». Τα πρώτα
«δέκατα» έχουν ήδη φανεί. Η καταγραφή των μεγάλων φυσικών καταστροφών στον
πλανήτη από το 1979 μέχρι και πέρυσι, δίνει την εικόνα: η συχνότητα εμφάνισης
ακραίων καιρικών φαινομένων έχει σχεδόν διπλασιασθεί. Η φύση εκδικείται.

Και ακόμη δεν έχουμε δει τον… υψηλό πυρετό. Όπως εξηγεί ο κ. Ζερεφός, το
πρόβλημα θα φανεί οριστικά στα μέσα του επόμενου αιώνα, οπότε και κανείς δεν
θα αμφισβητεί την ύπαρξη των μεγάλων αλλαγών στο κλίμα αλλά και στη σύσταση
της ατμόσφαιρας, που μας οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση.

«Μία από τις πιο θεαματικές αυτές αλλαγές είναι η ραγδαία αύξηση του
διοξειδίου του άνθρακα και των υπολοίπων αερίων του θερμοκηπίου (όπως, για
παράδειγμα, το μεθάνιο), η παραγωγή ενός μεγάλου μέρους των οποίων οφείλεται
στις ανθρώπινες δραστηριότητες. Τα τελευταία 30 χρόνια τα “αέρια του
θερμοκηπίου” έχουν αυξηθεί με ρυθμό από 15 έως και 30%. Και αν οι
ανθρωπογενείς δραστηριότητες συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό, τα ποσοστά αυτά
αναμένεται να διπλασιασθούν».

Δεύτερη, κατά σειρά, αιτία αύξησης της συχνότητας των ακραίων καιρικών
φαινομένων εκτιμάται πως είναι η αραίωση του στρώματος του όζοντος. «Την
τελευταία 20ετία, σε πολλές περιοχές του πλανήτη το προστατευτικό στρώμα του
όζοντος έχει μειωθεί πάνω από 10%», σημειώνει ο κ. Ζερεφός. «Πάνω από 10% έχει
αυξηθεί επίσης η επικίνδυνη υπεριώδης ακτινοβολία και αυτό προκαλεί διάφορες
χημικές αντιδράσεις στα αέρια της ατμόσφαιρας, οι οποίες με τη σειρά τους
προκαλούν σοβαρότερες αλλαγές στη σύστασή της. Πιο σημαντική από τις αλλαγές
αυτές είναι η αύξηση της οξειδωτικής ικανότητας της ατμόσφαιρας σε ποσοστό
7%-8% την τελευταία δεκαετία».

Σοβαρότερες αλλαγές

Τα στατιστικά στοιχεία επιβεβαιώνουν πως την τελευταία 20ετία τα ακραία
καιρικά φαινόμενα εμφανίζονται ολοένα και πιο συχνά. Το γεγονός αυτό ενισχύει
την ανησυχία των ειδικών, οι οποίοι πιθανολογούν την ύπαρξη σοβαρότερων
αλλαγών στη σύσταση της ατμόσφαιρας. «Πρόκειται για αλλαγές έντονες και
θεαματικές», τονίζει ο κ. Ζερεφός. Και επισημαίνει πως «δεν θα πρέπει κανείς
να υποτιμά τη δύναμη που έχει η φύση και την ικανότητά της, προκειμένου να
προστατευθεί, να μεταφέρει τεράστια ενέργεια σε καιρικά συστήματα που οδηγούν
σε πλημμύρες μεγάλης έκτασης, αλλά και φαινόμενα αντίθετα σε έντονη ξηρασία,
για παράδειγμα».

Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει τάση αύξησης των
φαινομένων λειψυδρίας σε περιοχές της Μεσογείου, μεταξύ των οποίων και η
Ελλάδα. «Άλλωστε υπάρχουν και ιστορικές ενδείξεις πως η περιοχή είναι
εξαιρετικά ευαίσθητη».