Η συνταγή της επιτυχίας

Περίπου 11 δισ. δολάρια υπολογίζεται ότι ήταν η ζημιά για τους Ιάπωνες μετά τη διοργάνωση των Χειμερινών Ολυμπιακών του Ναγκάνο το 1998

Η Αθήνα ετοιμάζεται να διοργανώσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 και οι
εξελίξεις για την αντίστοιχη Ολυμπιάδα του Σίδνεϊ που πλησιάζει (2000), την
ενδιαφέρουν άμεσα. Όμως, όπως υποστηρίζουν και οι υπεύθυνοι μάρκετινγκ της
ΔΟΕ, καμία διοργάνωση δεν μοιάζει με την άλλη, άρα καμία δεν μπορεί να
συγκριθεί με την άλλη. Είναι σωστή παρατήρηση, αλλά οι προηγούμενες εμπειρίες
αφήνουν διδάγματα που δεν μπορεί να αγνοηθούν.

Οι αγώνες του Μόντρεαλ, το 1976, δεν ήταν μόνο οι τελευταίοι που άφησαν
τεράστια ζημιά (για την Ολυμπιάδα της Μόσχας το ’80 δεν δόθηκαν ποτέ στη
δημοσιότητα επίσημα στοιχεία), αλλά και μια διοργάνωση παράδειγμα προς
αποφυγή. Άφησε έλλειμμα 1 δισ. δολάρια, ένα άχρηστο στάδιο το οποίο έγινε …
εθνικό ανέκδοτο και μια κακή φήμη για την ικανότητα των Καναδών να
διαχειρίζονται τόσο μεγάλους προϋπολογισμούς.

Το Λος Άντζελες, το 1984, άλλαξε ριζικά την άποψη που είχαν οι υποψήφιες
πόλεις για το κόστος των Αγώνων. Ήταν η μόνη σοβαρή υποψηφιότητα την εποχή
εκείνη, γιατί όλοι φοβούνταν την επόμενη ημέρα. Κατάφερε να αφήσει κέρδος,
παρά τη θεοποίηση του μάρκετινγκ και ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία των Αγώνων
που το κράτος δεν συμμετείχε στα έξοδα για τη διοργάνωσή τους. Το ίδιο συνέβη
και στην Ατλάντα το 1996, ενώ στη Βαρκελώνη και στη Σεούλ που μεσολάβησαν ως
διοργανώτριες πόλεις η πολιτεία και οι τοπικές Αρχές έβαλαν βαθιά το χέρι στην
τσέπη, αφήνοντας όμως έργα που άλλαξαν τη ζωή των κατοίκων τους για τα επόμενα
χρόνια. Τα έργα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες μετέτρεψαν ουσιαστικά τη Βαρκελώνη
σε τουριστικό σημείο αναφοράς και επομένως δεν μπορεί κανείς να πει αν
καλύφθηκαν ή όχι τα έξοδα από τα έσοδα που έφεραν οι Αγώνες. Το Ναγκάνο της
Ιαπωνίας προσπαθούσε επί πολλά χρόνια να συνδεθεί σιδηροδρομικά με το Τόκιο
και το πέτυχε με αφορμή τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες που διοργάνωσε το
1998.

Το Στάδιο Ποδοσφαίρου του Σίδνεϊ που θα φιλοξενήσει τους τελικούς ποδοσφαίρου των γυναικών και τους προκριματικούς σε άνδρες και γυναίκες, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2000

Το Σίδνεϊ θέλει τώρα να ισορροπήσει ανάμεσα στο αμερικανικό παράδειγμα της
απόλυτης ιδιωτικής πρωτοβουλίας και σε εκείνο των άλλων πόλεων που είχαν
κρατική ενίσχυση. Ο λειτουργικός προϋπολογισμός για τους αγώνες του 2004
ανέρχεται σε 1,69 δισ. δολάρια και είναι περίπου ο ίδιος με εκείνον της
Ατλάντα. Ο προϋπολογισμός των έργων υποδομής είναι 2,145 δισ. δολάρια και για
την προετοιμασία, κατασκευή και ανακατασκευή αθλητικών εγκαταστάσεων θα
δαπανηθεί 1,43 δισ. δολάρια. Η Οργανωτική Επιτροπή του Σίδνεϊ δεν θα μπορούσε
να αντεπεξέλθει σε αυτό το κόστος χωρίς τη βοήθεια της κυβέρνησης της Νέας
Νότιας Ουαλίας. Και αυτή με τη σειρά της όμως δεν θα συνδράμει σε άχρηστες για
τους πολίτες κατασκευές, αλλά για τη δημιουργία δρόμων, νέου σιδηροδρομικού
σταθμού, αναβάθμιση των τηλεπικοινωνιών και άλλα που θα κάνουν καλύτερη τη ζωή
στη περιοχή. Η Οργανωτική Επιτροπή του Σίδνεϊ πιστεύει ότι δεν θα χρειαστεί να
επιβληθεί κανένας νέος φόρος και ότι ο προϋπολογισμός θα ισοσκελιστεί από τις
πωλήσεις εισιτηρίων, τις χορηγίες και κυρίως τη χρήση εγκαταστάσεων μετά τους
Ολυμπιακούς Αγώνες.

Οι ιδιωτικές επενδύσεις θα καλύψουν το 1/3 των κατασκευαστικών εξόδων.
Διάφορες εταιρείες, κυρίως κατασκευαστικές, θα δώσουν 700 εκατ. δολάρια για
την κατασκευή του κεντρικού σταδίου, του Ολυμπιακού Χωριού, του κλειστού που
θα φιλοξενήσει το μπάσκετ και τη γυμναστική και ενός γιγαντιαίου ξενοδοχείου.
Για το Stadium Australia υπήρξε μια πολύ καλή μείξη ιδιωτικής και κρατικής
επένδυσης. Το κόστος κατασκευής του που πλησιάζει τα 450 εκατ. δολάρια θα
καλυφθεί κατά 80 εκατ. από το Δημόσιο και κατά 470 εκατ. από όμιλο εταιρειών
που θα διατηρήσει την ιδιοκτησία και τα δικαιώματα εκμετάλλευσής του ως το
2035. Τη χρονιά εκείνη το κεντρικό στάδιο των Αγώνων θα περάσει στο κράτος. Το
ίδιο θα συμβεί με το Ολυμπιακό Χωριό, το κλειστό στάδιο Superdome και το
ξενοδοχείο 4 αστέρων που θα παραμείνουν στην ιδιοκτησία και στην εκμετάλλευση
των ιδιωτών. Μόνο οι οικισμοί του Ολυμπιακού Χωριού, για τους οποίους πλήρωσε
το Δημόσιο, θα πουληθούν στο κοινό μετά το τέλος των Αγώνων. Του
προϋπολογισμού εξαιρέθηκαν έργα που θέλησε το κράτος να χρηματοδοτήσει με
αφορμή τους Αγώνες προς όφελος των κατοίκων του, όπως η νέα σιδηροδρομική
γραμμή που θα συνδέσει το αεροδρόμιο του Σίδνεϊ με το επίκεντρο των Αγώνων.

Φαίνεται ότι το μυστικό μιας διοργάνωσης που δεν θα αφήσει πληγές μετά τους
Αγώνες είναι τα έργα που θα γίνουν και όλες οι κατασκευές να μπορεί να
χρησιμοποιηθούν και μετά τους Αγώνες. Πολλές φορές στο παρελθόν οι υποψήφιες
πόλεις δαπάνησαν τερατώδη ποσά για κατασκευές που χρησιμοποιήθηκαν μόνο για
ένα – δύο μήνες, αφού δεν υπήρξε στο μέλλον άλλη ανάγκη πλήρους χρήσης τους.
Στους μάνατζερ της ΔΟΕ αυτό έμεινε με την ονομασία “λευκός ελέφαντας” σαν
παρομοίωση των έργων που μένουν άχρηστα με έναν λευκό ελέφαντα που απλώς
κάθεται εκεί μετά το τέλος της επίδειξης. Χαρακτηριστικό τέτοιας αλόγιστης
σπατάλης ήταν το κεντρικό στάδιο του Μόντρεαλ, ενώ πέρυσι το ίδιο συνέβη με τα
μεγάλα έργα στη μικρή περιοχή του Ναγκάνο που τώρα μένουν αχρησιμοποίητα. Για
το Σίδνεϊ υπάρχει η διαβεβαίωση ότι μόνο οι εγκαταστάσεις του μπιτς βόλεϊ θα
είναι άχρηστες μετά τους Αγώνες, ενώ όλες οι υπόλοιπες θα χρησιμοποιηθούν και
στο μέλλον, φέρνοντας σημαντικά έσοδα.

Το επίκεντρο των Αγώνων, ένας κόλπος που απέχει περίπου 20 χιλιόμετρα από το
Σίδνεϊ, θα μετατραπεί ουσιαστικά σε ένα νέο προάστιο μετά τους Αγώνες. Με τη
βοήθεια του νέου σιδηροδρομικού σταθμού, του ξενοδοχείου που κτίζεται εκεί και
των οικισμών του Ολυμπιακού Χωριού η περιοχή προορίζεται για τη φιλοξενία
διεθνών εκθέσεων και συνεδρίων.

Το κεντρικό στάδιο θα χρησιμοποιείται για αγώνες ποδοσφαίρου και ράγκμπι, τα
γήπεδα του τένις για επαγγελματικά τουρνουά, ενώ άλλες εγκαταστάσεις που
χτίστηκαν η ανακαινίστηκαν, όπως τα αθλητικά και κολυμβητικά κέντρα, θα γίνουν
ανοικτά σχολεία αθλητισμού για το κοινό.